De Volkskrant, 29-01-2016, van verslaggeefster Margreet Vermeulen .2010

Hersenscan werpt licht op impulsiviteit jongere

Een hersenscan die voorspelt of uw puber binnenkort uit de bocht vliegt? Pure science fiction. Maar het Breinontwikkelingslab van de Universiteit van Leiden denkt wellicht een klein stapje in die richting te hebben gezet. Heeft uw kind aan de voorkant van zijn hersenpan sterke verbindingen tussen de cognitieve en emotionele gebieden? Dan zal hij twee jaar later minder impulsief zijn dan voorheen - en is hij dus minder vatbaar voor risicovol gedrag.
 
Braintime heet het omvangrijke onderzoek naar 'hersenen in de groei' onder leiding van de Leidse hoogleraar ontwikkelingspsychologie Eveline Crone. Voor de verschillende deelstudies werden bijna driehonderd kinderen in de MRI-scanner gelegd en drie jaar lang gevolgd. Het doel is onder meer: begrijpen hoe risicovol gedrag ontstaat.

Uit een van de deelstudies, die wordt gepubliceerd in The Journal of Neuroscience, blijkt volgens Crone een duidelijk oorzakelijk verband tussen hersenstructuur en gedrag. Hoe beter de bekabeling in de frontaalkwab, waar zowel de emotie als de cognitie zit, hoe beter de impulscontrole zich ontwikkelt. 'De hersenen lopen voor op gedrag', zegt Crone. 'Echt heel cool dat we dit gevonden hebben.'

Crone en haar collega's lieten 190 jongeren in de scanner een spelletje doen waarmee ze een kleine beloning nu of een groter beloning later konden krijgen. Die procedure werd twee jaar later herhaald. De stevigheid van de bekabeling voorspelde of een jongere zich twee jaar later beter zou kunnen beheersen tijdens het spelletje en dus zou kiezen voor de latere, maar hogere beloning.

De gevonden effecten zijn niet enorm groot. 'Ongeveer 10 procent van de variatie in impulsief gedrag kun je verklaren uit de hersenstructuur, aldus Crone. De rest is een kwestie van onder meer genen, omgeving en gedrag. Een kind in de hersenscanner leggen en voorspellingen doen over zijn toekomstige gedrag, zit er dus niet in. 'In de nabije toekomst zeker niet, nee. Maar door dit onderzoek begrijpen we beter welke mechanismen in de hersenen een rol spelen bij impulsiviteit. Dit is extra informatie die je niet krijgt als je jongeren ondervraagt of hun gedrag observeert.'

De Tilburgse hoogleraar klinische neuropsychologie Margriet Sitskoorn, niet betrokken bij de studie, spreekt van een 'superinteressant' onderzoek en steunt de conclusie dat de kwaliteit van de hersenverbindingen voorspellende waarde heeft voor impulsief gedrag. 'Uitstel van beloning is een belangrijke voorspeller voor het latere leven. Kinderen die beter in staat zijn hun emoties te reguleren, zijn later in het leven beter af als je kijkt naar zaken als werk, criminaliteit en gezondheid.'

Praktische betekenis heeft de studie nog niet. 'Het is een laboratoriumstudie. Het is interessant om te zien of de hersenstructuur effect gaat hebben op het echte leven van deze kinderen.'

Dat is overigens inderdaad het plan. De kinderen zijn inmiddels voor de derde keer in de mri-scanner geweest en worden nog jarenlang gevolgd.


Web:
Impulsiviteit van jongere is mogelijk te meten in hersenen
TT:
'De hersenen lopen voor op gedrag
Eveline Crone, hoogleraar ontwikkelingspsychologie
Ongeveer 10 procent van de variatie in impulsief gedrag kun je verklaren uit de hersenstructuur
Eveline Crone, hoogleraar ontwikkelingspsychologie


Naar Beslissingen , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]