Bronnen bij Neurologie, evolutie: hersenhelften
|
.2009 |
Een voorbeeld van de afwegingen die de natuur blijkt te maken bij het kiezen
van de rollen van de twee hersenhelften::
Uit: KIJK, nr.12-2009, door Jean-Paul Keulen
Gespecialiseerde hersenhelften 'mixed blessing'
Tot voor kort wees het onderzoek van bioloog Marco Dadda (Universiteit van Padua,
Italië) lekker in een richting: visjes van de soort Girardinus falcatus
zijn beter af met hersenhelften met duidelijk verschillende functies dan met een
meer symmetrisch brein. Zo kunnen de 'sterk gelateraliseerde' diertjes beter
voedsel verzamelen terwijl ze worden afgeleid, beter prooien vangen terwijl er
door andere vissen op hen wordt gejaagd, beter in scholen zwemmen en zich beter
orienteren. "Maar ondanks al deze pluspunten heeft een vast deel van natuurlijke
populaties van deze vis niet zo verschillende hersenhelften", zegt Dadda. "Dus
dachten we: dan zullen minder gespecialiseerde breinhelften ook wel zo hun
voordeel hebben."
Om dat idee te onderzoeken, gingen Dadda en zijn collega's
aan de slag met drie groepen visjes: een met dominante rechterhersenhelften, een
met dominante linkerhersenhelften, en een met een heel symmetrisch brein. Vissen
uit alle drie deze groepen kregen de keus uit twee scholen met soortgenoten; een
aan hun linkerkant, een aan hun rechterkant. De vissen uit de 'symmetrische'
groep bleken in 60 procent van de gevallen te kiezen voor de gunstigste school
(die bijvoorbeeld veel vissen bevatte met hetzelfde formaat als zijzelf). Bij de
vissen uit de andere twee groepen was de score daarentegen maar 34 procent. Zij
gingen vaak voor de school die zich bevond in de helft van hun blikveld die
correspondeerde met hun dominante hersenhelft, in plaats van voor de beste
school. Hieruit concludeert Dadda dat vissen met een meer symmetrisch brein
beter zijn in het beoordelen van informatie uit zowel de linker- als de
rechterhelft van hun blikveld. (Bij mens en speelt dit effect minder, omdat bij
ons de twee helften van het blikveld flink overlappen.) Voor Girardinus
falcatus heeft een setje gespecialiseerde hersenhelften dus in elk geval
zowel voor- als nadelen.
DePers.nl, 17-12-2009.
Linkshandigen hebben andere hersenen
Onderzoek met links- en rechtshandigen hebben grotere verschillen in
hersengebruik aangetoond dan tot nu werd gedacht.
Volgens
de leerboeken is bijvoorbeeld gezichtsherkenning een actie die plaatsheeft in de
rechter hersenhelft. Voor linkshandigen is dat niet zo; ze gebruiken beide
hersenhelften evenveel, ontdekten onderzoekers van de Radboud Universiteit
Nijmegen.
Het was al bekend dat het taalgebied en het motorisch gebied
bij rechtshandigen vooral links in het brein zitten en bij linkshandigen zijn
verdeeld over de twee hersenhelften. De Nijmeegse onderzoeksgroep ontdekte dat
linkshandigen ook hun visuele actie verdelen over links en rechts.
Naar Neurologie, evolutie
,
Psychologie lijst
, Psychologie overzicht
, of site home
.
|