De Volkskrant, 03-08-2013, DOOR ONZE VERSLAGGEEFSTER VIRGINIA GROENENDIJK .2010

Onderzoekers planten valse herinnering in bij muis

Geheugenmisleiding geen hocus pocus meer


Amerikaanse onderzoekers stopten een valse herinnering in het brein van een muis. Fascinerend, vinden Nederlandse geheugenexperts.

De in Science verschenen studie maakt niet alleen inzichtelijk welke hersencellen betrokken zijn bij het opslaan en ophalen van herinneringen, ook blijkt hoe je op relatief simpele wijze fouten in het geheugen kunt opwekken.

Onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology haalden een truc uit met de hippocampus van een muis. Dit zeepaardvormige gedeelte van de hersenen speelt een cruciale rol in het creŽren van herinneringen aan gebeurtenissen. Door het brein van de muizen te injecteren met het gen van een lichtgevoelig eiwit, werd het mogelijk de herinneringen in de hippocampus met behulp van licht aan en uit te schakelen.

Bij het experiment scharrelden de knaagdieren eerst rond in een rustige en onbekende ruimte. Hierna verhuisden de muizen naar een andere - opnieuw onbekende - ruimte waar een laserlamp de hippocampus bescheen. Dit activeerde de herinnering aan de veilige ruimte. Tegelijkertijd kregen de muizen elektrische stroomstootjes toegediend.

Vervolgens gingen de beestjes terug naar het veilige hok. Daar verroerden de muizen geen poot. Ze waren volledig verstijfd van angst, waarschijnlijk omdat de herinnering aan de veilige kooi vermengd was geraakt met de pijnprikkel.

Ter controle plaatsten de wetenschappers de helft van de muizen na pijniging niet terug in het veilige hok, maar in een volledig nieuwe ruimte. Deze groep vertoonde het normale verkenningsgedrag.

De onderzoekers herhaalden de proef nog eens, maar nu door het brein van slechts de helft van de muizen te belichten, en de andere helft niet. De beschenen groep verstijfde bij terugplaatsing in het veilige hok, de andere helft functioneerde normaal. Volgens de onderzoekers bewijzen deze uitkomsten tezamen dat het mogelijk is valse herinneringen te creŽren.

Forensisch psycholoog Henry Otgaar (Universiteit Maastricht) vindt de studie vernieuwend. 'Omdat er exact onderzoek is gedaan naar de betrokken hersengebieden'. Met een 'ufo-experiment' liet Otgaar zelf al eens zien hoe gemakkelijk het is het geheugen van kinderen te beÔnvloeden. Na het lezen van een nepkrantenartikel kon 30 tot 40 procent van de kinderen allerlei levendige herinneringen aan de ufo-ontvoering reproduceren.

'Vijf tot tien jaar geleden had geen mens geloofd dat dit ooit mogelijk zou zijn', zegt de Nijmeegse hoogleraar neurobiologie Benno Roozendaal over het Amerikaanse muizenexperiment. 'Het is bijna magie.' Toch twijfelt hij of hier echt sprake is van valse herinneringen. 'Het samenvoegen van twee aparte herinneringen aan echt gebeurde incidenten tot een foutieve herinnering, zoals in deze studie, kan ook wijzen op een inaccuraat geheugen.'

 



Naar Psychologische praktijktips , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]