WERELD & DENKEN
 
 

Neurologie: hippocampus, concepten, storingen

2014

De taak van de hippocampus is op deze website geformuleerd als het analyseren van het totaalbeeld van de werkelijkheid geconstrueerd .uit de gecombineerde informatie van de waarnemingsorganen, in een aantaal concepten van afnemende algemeenheid of abstractie, ten einde zo snel mogelijk de huidige situatie te herkenden en middels opgeslagen ervaringen in het geheugen er achter te komen wat te doen  . Bij het horen van gebrul is het vooralsnog weinig interessant om te weten te komen of het komt van een leeuw of een tijger, wat het ook is, het zit vermoedelijk in de categorie "roofdier" en de eerste zaak is "wegwezen". De meest succesvolle strategie is niet "alles te weten komen" maar "genoeg te weten komen en wat betreft de onzekerheid afronden naar de voorzichtige kant". De individuen die dat laatste niet doen, krijgen gemiddeld genomen minder nageslacht.

Maar dat betekent automatisch dat de uitkomst van analyse plus beoordeling niet noodzakelijkerwijs de meest juist uitkomst is. Snelheid en accuratesse zijn altijd concurrerende aspecten daar waar ze beide van belang zijn, zo ook hier. En in het geval van de analyse van de dagelijkse werkelijkheid is snelheid een overheersende factor, omdat de werkelijkheid zich opdringt met een snelheid van één seconde per seconde, en in één seconde kan zich heel wat afspelen. "Overweldigd door indrukken" is een bekende uitdrukking.

In dit artikel gaat het over de afwijkingen in het beeld van de werkelijkheid die ontstaan door de aanvankelijke grotere behoefte aan snelheid dan aan accuratesse.

Maar eerst nog wat voorbeelden het waarom van de gang van zaken op het terrein waarop ook de fouten het meest duidelijk zichtbaar zijn: het lezen. Al gebruikt in de verzameling neurologie begrippen is dat van het lezen van half-verborgen tekst:

De tekst onder b is prima leesbaar, ondanks het feit dat de letters voor meer dan de helft verborgen zijn. Dit laat zien dat voor de herkenning van de letters, niet de hele letter, maar slechts een beperkt aantal kenmerken ervan noodzakelijk zijn. Zodra de leesmodule een specifiek letterpatroon heeft herkend, ook al is het niet volledig afgescand, gaat de module automatisch door naar de volgende.

Voor het lezen op wat grotere schaal is hetzelfde bekend: zodra voldoende letters van een woord herkend zijn om te kunnen herkennen wat het woord is, wordt dat woord opgeslagen, het verder lezen van het woord afgebroken, en aan het volgende woord begonnen. En weer hetzelfde geldt voor woorden en zinnen.

Zonder deze processen zou het proces van lezen vele malen langzamer gaan. De verschillen in snelheid van lezen van individuele personen zijn verschillen in effectiviteit van dit proces.

Het proces gaat zelfs nog een stap verder. Mensen die beroepsmatig veel moeten lezen, leren zichzelf om een pagina tekst "van rechtsboven naar linksonder te lezen". Wat ze doen is het zoeken van woorden en terminologie die kenmerkend is voor de inhoud van de tekst, ten einde inhoud van de hele tekst en het belang ervan voor hen. een wat andersoortige toepassing hiervan is het onderstaande tekst:
  Bla bla bla XENOFOOB bla bla onnodig kwetsend bla bla BELEDIGEND bla bla angst bla ISLAMOFOOB bla bla HAAT bla bla RACIST ...

Dzez tekst werd gebruikt door een deelnemer aan het voormalige Volkskrant-weblog (blognaam: Satuka) om de argumenten van een aantal anderen van hen te omschrijven. De tekst bestaat uit niest anders dan een klein aantal kenmerkende woorden, en is verder gevuld met onzin. desalniettemin is uit deze tekst eminent herkenbaar wat de verzamelend bijdragen van die anderen inhield: de argumenten van multiculturalisten bij discussies met niet-multiculturalisten. De auteur van de tekst heeft als het ware "van linksboven naar rechtsonder" gelezen in een aanzienlijk aantal bijdragen van multiculturalisten, en hun teksten herkend en samengevat aan de hand van een klein aansta kernwoorden.

Dit voor zover het belang van proces van spoedige herkenning in he geval van "lezen". Wat meteen ook het eerste voorbeeld is van waarin het mis kan gaan - zie de onderstaande tekst afkomstig van een website over programmeerproblemen, in dit geval gaande over de programmeertaal genaamd "javascript":

De vragensteller vraagt raad omdat dit stukje code niet werkt:
  style.visible="visible"

Waarop de eerste respondent antwoordt:
  Try: style.visibility="visible"

Waarop de vragensteller antwoordt:
  Thank you. I did try that already, as I noted in my text.

Dus volledig over het hoofd ziend (let op dat '... as I noted in my text') dat er een klein doch essentieel verschil is tussen haar code en die in het antwoord. Hier staan ze onder elkaar:
  style.visible="visisble".
style.visibility="visisble".

En vermoedelijk was de respondent dit ook ontgaan, anders had hij een andersoortig antwoord gegeven (en de conversatie ging niet verder). De programmeur had slechts een kleine tekstfout gemaakt door in haar hoofd de woorden "visible" en "visibility' te verwisselen, en bij het lezen en het herlezen ervan, niet verder gekomen dan de lettergrepen "vi" en "si" - de rest was door de leesmodule in haar hoofd overgeslagen - haar leesmodule "wist" al wat er stond.

Er was nog een derde respondent, die het ook was ontgaan. Oftewel: het is geen persoonlijke fout, maar een inherent gevolg van het leesproces, dat geoptimaliseerd is voor snelheid, en soms dus faalt in accuratesse. En pogingen om de accuratesse verder te optimaliseren hebben geen zin, want dan gaat de leessnelheid te veel achteruit.

Wat geldt voor het proces van het lezen op diverse niveaus van letter, woord, zin, en betekenis, dat de methodiek voortdurend dezelfde is, geldt natuurlijk ook voor het optreden van aan de methodiek verbonden fouten: de fouten die je op een bepaald niveau ziet, worden hoogstwaarschijnlijk ook begaan op alle andere niveaus. In dit geval; door het proces van afkorten en snel verder gaan, kunnen twee aanvankelijk op elkaar lijkende maar uiteindelijk verschillende concepten verwisseld worden.

Er zijn natuurlijk ook verschillen in de manier waarop dit proces speelt op de diverse niveaus. Ook dit kan helder geïllustreerd worden, en wel aan de hand van de criteria voor het behoren tot de gewenst categorie: wat behoort tot de letter is volkomen duidelijk: alles wat binnen de zwart-wit contour met de omgeving ligt.  Bij een woord is er enige speelruimte: de afscheiding van woorden is gedefinieerd door een extra ruimte tussen letters (een "spatie"), maar daarover kan af en toe wel verwarring ontstaan. Bij zinnen is dat al erger, al was het maar omdat zinnen ook samengesteld kunnen zijn uit meerdere delen, gekoppeld door zaken als een "komma", "puntkomma", "koppelteken". Bij het op begrip indelen van tekst is die verwarring het grootst, aangezien over de criteria al verschillen kunnen bestaan bij verschillende individuen.

Ondanks de urgentie van snelheid, is accuratesse ook erg belangrijk. Bij letter, woord en zin wordt dat geregeld kort na afloop van het ;proces, door het proces van afbreken en teruglezen (inderdaad, dat kost tijd, maar er blijft een grote winstmarge). Bij betekenis en concepten is dat ook de bedoeling, bijvoorbeeld middels het proces van "dialoog", maar het behoeft geen uitleg dat dit proces op zijn best "suboptimaal' genoemd kan worden. Het verschil tussen de eerste drie processen en de laatste is dat de eerste afgehandeld door autonome delen van de hersenen: ze functioneren zonder ingrepen van het bewustzijn. Bij de laatst is dat laatste wel het geval, en op dat punt ontstaat er verwarring door het minder dan optimaal functioneren van het bewustzijn.

Dit alles sloeg nog steeds allemaal op het proces van lezen. Terwijl het uiteindelijk draait om het proces van de verwerking van waarnemingen van de buitenwereld in het algemeen.



Omdat de gelegenheid zich toch voordeed, heeft de natuur dit geregeld middels het proces van slaap. Bij zin





uitleg of detail  uitleg of detail

Naar Neurologie, hippocampus  Neurologie, emotie-organen  Neurologie, organisatie  , Neurologie, overzicht  , Psychologie lijst  , Psychologie overzicht  , of site home  .
 

 

.2014