DePers.nl, 09-01-2012, door Marcel Hulspas okt.2011

Alexithymie

Emotieloze kouwe kikkers zijn straks geschiedenis

Mensen die geen emoties kunnen herkennen en ook zelf niet vertonen, zijn wellicht gebaat bij magnetische hersenstimulatie, zo constateert Katharina Görlich.

Kent u zo’n kouwe kikker? Iemand die nooit emoties vertoont, en die ook geen oog heeft voor de emoties van anderen? Misschien lijdt diegene aan ‘alexithymie’. Een op de tien Nederlanders heeft er in zekere mate last van. Psychologe Katharina Görlich, die werkt aan de Universiteit van Kiel, heeft zich in het brein van deze kille types verdiept – en ontdekt dat psychotherapie bij hen niks uithaalt.

Mensen die lijden aan alexithymie – een samenvoeging van de Griekse woorden a (zonder), lexis (woord) en thymos (emotie) – begrijpen gebaren en gezichtsuitdrukkingen niet. Ze kunnen dan ook erg moeilijk communiceren en komen daardoor koud over. Het zijn geen ‘gevoelloze’, meedogenloze psychopaten, zegt Görlich in de PSY Nieuwsbrief: ‘Die zijn weliswaar ook koud en gevoelloos, maar dat komt niet omdat ze emoties van anderen niet herkennen, maar omdat ze er geen empathie mee hebben.’

Schakelfout
Er is al eerder onderzoek gedaan naar het brein van lijders aan alexithymie, met behulp van MRI-scanners, en zo is al redelijk bekend welke hersengebieden bij hen afwijkend functioneren. Dat onderzoek geschiedde met behulp van plaatjes van gelaatsuitdrukkingen. Görlich maakte scans terwijl proefpersonen emotionele uitdrukkingen en kreten te horen kregen, en kwam zo tot opmerkelijke conclusies. Er lijkt een ‘schakelfout’ op te treden tussen de hersenhelften. Görlich: ‘Opmerkelijk was dat tijdens het experiment de linkerhersenhelft bij hen sterker was geactiveerd dan bij proefpersonen zonder alexithymie. Dat is merkwaardig, want normaal gesproken zorgt die helft juist voor een meer rationele benadering, terwijl emoties worden gereguleerd in onze rechterhersenhelft. Het kan zijn dat er bij mensen met alexithymie sprake is van een slecht functionerende rechterhersenhelft, gecombineerd met hyperactiviteit in de linker, maar het is ook mogelijk dat het probleem zit in een gebrekkige communicatie tussen de hersenhelften.’

Nu is het al langer bekend dat er twee vormen van alexithymie bestaan. Lijders aan cognitieve alexithymie kunnen emoties voelen, maar hebben moeite hun gevoelens onder woorden te brengen. Mensen met affectieve alexithymie voelen vrijwel of zelfs helemaal niets. Op grond van haar onderzoek aan beide subtypen komt Göhrlich tot de voorlopige conclusie dat cognitieve alexithymie neerkomt op een verstoorde verwerking van emotionele informatie door cognitieve hersengebieden, terwijl bij affectieve alexithymie sprake is van een verstoring in het vermogen andermans emoties te herkennen, waardoor ook het eigen emotionele besef is verdwenen. Dat zou verklaren waarom de gebruikelijke psychotherapie bij deze aandoening(en) niets uithaalt: ‘Het uitgangspunt van die behandeling is dat je over emoties praat. Bij alexithymie kan zo’n aanpak domweg niet werken, want het niet onder woorden kunnen brengen van emoties is nu juist het probleem.’

Wat dan wél? Is er nog hoop voor kouwe kikkers? Görlich, die komende maand in Groningen gaat promoveren, denkt dat het wellicht ooit ?mogelijk zal zijn de betrokken hersengebieden te bewerken, bijvoorbeeld met rTMS: een techniek waarbij elektrische spoelen op het hoofd zorgen voor ‘repeterende’ magnetische velden die dieper gelegen hersendelen stimuleren of dempen. Görlich: ‘Voor het onderzoek zou dat een mooie volgende stap zijn.’
 

IRP:  

 

Naar Neurologie, organisatie Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .

[an error occurred while processing this directive]