Bronnen bij Neurologie, organisatie: savants
|
19 nov.2009 |
Het zeldzame verschijnsel van de idiot savant was al langer bekend
vakkringen, maar kreeg wijdere verspreiding met de film Rain Man (1988)
(Wikipedia). Een nieuwe impuls wat betreft de kennis ervan kwam van een nog
specialer geval:
Uit: De Volkskrant, 21-09-2007, door Ranne Hovius
Het getal vijf is het geluid van de donder
Daniel Tammet is een autist met het savant-syndroom. Hij heeft een
verbijsterend talent voor getallen en leidt ondanks zijn autisme een
betrekkelijk normaal leven, wat hij zich grotendeels zelf heeft aangeleerd. Over
zijn leven schreef hij een boeiend en ontroerend verslag.
Al zolang de Brit Daniel Tammet zich kan herinneren zijn getallen zijn vrienden.
Ze zijn altijd om hem heen en hebben allemaal een verschillende persoonlijkheid.
Er zijn vriendelijke getallen en luidruchtige, mooie en lelijke. Getallen zijn
voor hem dan ook niet zomaar cijfers. Ze doen zich in zijn hoofd voor als
kleuren, vormen, bewegingen en geluiden die gekoppeld zijn aan emoties. ‘Het
getal 1’, schrijft Tammet, ‘is bijvoorbeeld een stralend, helder wit, alsof
iemand met een zaklantaarn in mijn ogen schijnt. Vijf is een donderslag of het
geluid van golven die op de rotsen slaan. Zevenendertig heeft iets klonterigs
als pap, terwijl negenentachtig me aan vallende sneeuw doet denken.’ Dit
verschijnsel, waarbij zintuiglijke ervaringen in de hersenen door elkaar lopen,
heet synesthesie.
Het is een zeldzaam verschijnsel. Maar bij Tammet voegt het
zich nog eens bij een andere eigenschap die al even zeldzaam is: hij kan
moeiteloos met gigantische getallen rekenen. Wat er met de zintuiglijke hutspot
in zijn hoofd gebeurt wanneer hij twee getallen met elkaar vermenigvuldigt,
beschrijft hij als volgt: ‘Ik zie de twee getallen elk als een unieke vorm en ik
plaats ze tegenover elkaar in de ruimte. Uit de ruimte tussen de twee vormen
ontstaat een derde vorm, die ik als een nieuw getal ervaar.’ Dat daar niet het
soort rekenen aan te pas komt dat op school wordt geleerd, blijkt uit de weinige
secondes die hij nodig heeft om een antwoord te geven op sommen als 37 tot de
macht vijf (37x37x37x37x37). Wat hij in dit geval in zijn hoofd ziet ontstaan,
is een grote cirkel die met de klok mee is samengesteld uit kleinere cirkels.
Die specifieke vorm kan voor hem maar één getal zijn: 69.343.957.
Tammet is een autist met het savant-syndroom. Savants
zijn mensen met een verbijsterend talent op een enkel gebied, veelal rekenen,
tekenen of muziek. Doorgaans is dit talent een geniaal eilandje in een voor de
rest zwakbegaafde geest. Kim Peek, die model heeft gestaan voor de door Dustin
Hoffman gespeelde autist in de film Rain Man, is daar het bekendste
voorbeeld van. Tammet is niet, zoals Kim Peek, zwakbegaafd. Hij heeft het
Asperger-syndroom, een lichte vorm van autisme, waarbij het IQ vaak
bovengemiddeld hoog is, en waarmee kan worden geleerd een betrekkelijk normaal
leven te leiden. Problemen doen zich vooral voor in de omgang met anderen.
... Op 4-jarige leeftijd belandt hij in het ziekenhuis met een zware
epileptische aanval in de temporaalkwab. De hersenspecialisten die hem veel
later zouden onderzoeken, vermoeden dat dat het moment is geweest waarop zijn savant-talenten op gang zijn gekomen, als een compenserende activiteit van de
rechterhersenhelft voor de beschadigde linkerhersenhelft. Epilepsie in de
temporaalkwab komt onder autisten relatief vaak voor – ongeveer eenderde van hen
krijgt ermee te maken. ...
Naar Neurologie, organisatie
, Psychologie lijst
, Psychologie
overzicht
, of site home
. |