WERELD & DENKEN
 
 

Neurologie, emotionele hersenen


De aanname van de cingulate cortex als (begin van) het meer permanente geheugen is consistent met de ervaringen met patiënt H.M.: zonder hippocampus bleef het bestaande geheugen intact. Maar dit feit heeft nog een tweede gevolg: de hippocampus is dus in ieder geval niet het exclusieve uitvoerkanaal van het geheugen - het is wel waarschijnlijk dat de hippocampus een eigen invoerkanaal vanuit het geheugen heeft, en gezien de noodzakelijke brede informatiestroom, is ook hier die via de fasciolar gyrus waarschijnlijk.]


Ten eerste, en eigenlijk nog in directe aansluiting, zijn er de vragen van hoe de analysator in de hippocampus werkt, en hoe hij actuele waarnemingen associeert met ervaringen uit het geheugen. Een mogelijk mechanisme voor de werking van de analysator is uitgelegd hier  . Die van de associator is onbekend, hoewel het redelijk waarschijnlijk dat het aanzienlijk op het analyse-proces lijkt.


De functionele beschrijvingen van de amygdala gebruiken veelal terminologie als: "De amygdala reageert op emoties ..." of "De amygdala legt emoties vast ...". Deze beschrijvingen lijden in diverse mate aan het misverstand voorafgaande aan de omkering van William James: "Je loopt niet weg omdat je bang bent, maar je bent bang omdat je weg loopt". Oftewel: voordat de emoties in het spel komen, is er al gedrag of de impuls daartoe. Maar omdat de koppeling tussen het gedrag en de gevolgen met behulp van het begrip "angst" is vastgelegd in het geheugen, is aan een toekomstige of voorgenomen handeling het begrip verbonden: "angst". Op dat moment, het moment dat de handeling of scenario nog in de toekomst ligt, is het begrip "angst" geboren zoals het zich normliter voordoet aan de bewuste mens. "Ik ben bang" vertaald zich "Mijn geheugen voorziet mogelijke gevaren verbonden aan een mogelijke toekomstige handeling of scenario".

De functionele beschrijvingen van de amygdala gebruiken veelal terminologie als: "De amygdala reageert op emoties ..." of "De amygdala legt emoties vast ...". Deze beschrijvingen lijden in diverse mate aan het misverstand voorafgaande aan de omkering van William James: "Je loopt niet weg omdat je bang bent, maar je bent bang omdat je weg loopt". Oftewel: voordat de emoties in het spel komen, is er al gedrag of de impuls daartoe.

 
De amygdala lijkt dus het centrum te zijn van de koppeling van acties met waardering. Het terugspelen van een vastgelegde negatieve waardering bij een bepaalde reeks impulsen vanuit het waarnemingssysteem met eerdere, vastgelegde, soortgelijke patronen van impulsen, heet "angst" - het staat voor de eerdere keren dat het waargenomen patroon heeft geleid tot vermijding of vlucht ("Beer vluchten!").  (Wikipedia)



Ook het vlakke dus centrumloze septum pellucidem, dat lagen neuronen bevat die verbonden zijn met zowel de emotie-organen als de cortex, lijkt een dergelijke rol te spelen, zie hier  (functie) en hier  (locatie). Voor een illustratie van een aantal van de bijpassende neuron-circuits, zie rechts (van hier    - GP(e/i): globus pallidus, STN: subthalamische kern, SN(c/r): substantia negra).












De mens met zijn bewustzijn is zich gewaar van alle drie de functionaliteiten. Al genoemd is de stelling van William James: "Je loopt niet weg omdat je bang bent, maar je bent bang omdat je wegloopt". Nu wat uitgebreider, na het onverwachte waarnemen van een ander dier: "We staan op het punt te vluchten dus ga, ten eerste, maar eens bang wezen en sla dit op, en ten tweede en daarna, ga er maar eens over nadenken of dat wel terecht is". Wat wel het geval is voor leeuw of beer, maar niet voor hert of zwijn. Die blijken dan later zelf prooi te worden van de mens. Overigens zit ook in de menselijke hersenen nog steeds ingebakken dat het handiger is om uit te gaan van het eerste: angst gaat voor begeerte. En iedereen zou moeten kunnen herkennen wat er gebeurt als je van achteren aangestoten wordt in een menigte: eerst een vermijdende reactie, dan de emotionele schrik ("Leeuw!"), en dan het rationele besef dat het ongetwijfeld een medemens is.


Wordt vervolgd.

Toe te voegen: nucleus basalis  . Meer over ventral pallidum, septum pellucidem?

Leuke plaatjes: zoekterm: symbols of neuron connections




En tevens voor de geheugenvorming, zoals volgt uit experimenten waaruit bleek dat de herinnering aan een gebeurtenis zich afgespeeld hebbende in een bepaalde kamer, verzwakt werd door het verlaten van die kamer en versterkt door de terugkeer ernaar. Dit is ook ervaringskennis uit het dagelijkse leven.




En sinds kort, schrijvende in 2014, is ook met hoge waarschijnlijk bekend welke essentiële functie de hippocampus vervult: het analyseren van de binnengekomen ervaringen in algemene concepten  . Dat wil zeggen: het geheugen slaat het waarnemen van, bijvoorbeeld, een persoon in het beeldveld niet op als een foto van een persoon, maar als een contour, een contour van een mens, een contour van een mens van de vrouwelijke kunne, een contour van een mens van de vrouwelijke kunne van de leeftijdsgroep tussen 20 en 40, een contour van een mens van de vrouwelijke kunne van de leeftijdsgroep tussen 20 en 40, met blond haar, enzovoort. En ondertussen begint meteen het vergelijken, want daarop kan absoluut niet gewacht worden want de volgende waarnemingsindrukken dienen zich al weer aan. Dus na stap één wordt bekeken: beweegt de contour - beweegt de contour snel, enzovoort. Dat gebeurt al in de hersenstam. Is er geen ingrijpen van de hersenstam nodig, is de rest aan de beurt: is het een mens, dan wordt vergeleken met alle mensen die geassocieerd worden met de actuele omgeving - is het bijvoorbeeld in een winkel, en komt er een contour binnen vanuit een opening achterin, dan zal na de identificatie als persoon onmiddellijk de suggestie komen: dat is vermoedelijk de winkelier, bijna meteen bevestigd door niet meer dan, bijvoorbeeld, een wit voorschot als het bijvoorbeeld bij de slager is, en definitief bevestigd bij ook maar de geringste uiterlijke gelijkenis. Dat het zo werkt, blijkt uit de verrassing die mensen voelen als de uitkomst niet klopt met zo'n verwachtingspatroon. En dat verwachtingspatroon is dus gebaseerd op analyse in concepten, en vergelijking van die concepten. Beginnend grof en daarna steeds fijner tot herkenning is bereikt, waarna de cyclus aangaande de volgende waarnemingservaring kan beginnen.





De derde zichtbare verdere verbinding is van de mammilary bodies naar een niet benoemde kern, volgens andere literatuur de interpeduncular nucleus  . Vanwaar dit pad weer verder gaat naar de habenular nucleus, die men op evolutionaire gronden indeelt tezamen met de epithalamus, en die via de stria medullaris verbonden is met de septal nuclei. Oftewel: er is een direct pad van hippocampus naar septal nuclei, en eentje met een omweg. Dat pad-met-omweg bevat voornamelijk oudere structuren, omdat ook de interpeduncular nucleus lager ligt (het behoort tot het midbrain) en er maar één exemplaar van is - zodat dit pad-met-omweg vermoedelijk een voorbeeld is van het aangebouwd zijn van nieuwe functionaliteiten aan oude, met behoud van de oude.

En de vierde en laatste verbinding van de hippocampus loopt buiten de ruimte van de emotie-organen om. Die start in de dentate gyrus als fasciolar gyrus en wordt ook wel de fascia dentate hippocampi genoemd  (vertaald: "de bundels komen via de dentate gyrus van de hippocampus"). Dit zijn bundels (fascia is het meervoud van fasces oftewel bundel) die gaan  naar een (dunne) laag tussen corpus callosum en cortex onder aangeduid als het indusium griseum, "griseum" aanduidend dat het "grijze stof" is oftewel bestaat uit neuronkernen - maar er lopen ook verbindingsbundels op deze plaats, dan aangeduid als cingulum. Het indusium griseum heeft vele verbindingen met de cingulate cortex erboven. De verbindingen van deze laag lijken ook helemaal verder door te lopen, en komen uiteindelijk ook weer uit bij de septal nuclei en omgeving.




Ook hier geeft de hippocampus het voorbeeld. Daarvan is al bekend dat het de gewaarwordingen vertaalt in abstractere concepten. Dat begint met de totale rijkdom van de waarnemingservaringen, waaruit dan de eerste basisconcepten gehaald worden. Uit die basisconcepten kunnen weer nieuwe, hogere concepten gehaald worden, enzovoort. Maar het aantal concepten wordt dus voortdurend minder. Dat wil zeggen: als dit achter elkaar gedaan wordt, en je gebruik in iedere fase eenzelfde soort circuit, heb je automatisch een steeds kleiner circuit nodig, en uiterlijk krijg je dan automatisch een toelopende, staart-achtige structuur. Iets dergelijks zou heel wel van toepassing kunnen zijn op name de caudate nucleus.




Dit ging wat betreft de hippocampus-circuit allemaal over de tweede tak zoals beschreven in het uitgebreide Papez-circuit. Daarvan valt op te merken dat de eerste en meer bekende tak ervan, van het circuit een cirkelproces maakt. In de techniek worden cirkelprocessen gebruikt voor twee doeleinden: om met een versterkend circuit snel een maximale versterking te bereiken, of om in een versterkend circuit een stabiele toestand te bewerkstelligen - gezamenlijk bekend onder de noemer "terugkoppeling"  . Het eerste vindt plaats als de terugkoppeling het signaal versterkt, en naar een evenwicht gaat het als de terugkoppeling het signaal weer verzwakt.

En hier moet weer een beroep gedaan worden op de neuropathologie: zo'n beetje het meest voorkomende neurologische kwaal zijn diverse "tics"-achtige aandoeningen, met als meest opvallende en dramatische die van de epilepsie - dat laatste bij rond een procent van de bevolking. Zowel aan de voor de mens direct zichtbare buitenkant als bij moderne onderzoeken van de binnenkant ervan, is duidelijk dat epilepsie een grootschalig maar tijdelijk uit de hand lopen van een of ander golf-achtig proces in de hersenen is - vaak geformuleerd als "een storm van golven die de hersenen lam leggen" - zie onderstaande electro-encefalogrammen (EEG's), met boven vier grafieken van de meest regelmatige periodes, optredende tijdens de slaap, en als onderste het EEG tijdens een epileptische aanval (gewijzigde versie van hier uitleg of detail ):


Precies het soort verschijnsel dat je kan verwachten als gevolg van één of andere vorm van versterkende terugkoppeling - ook dat loopt zonder één of andere vorm van "rem" volledig uit de hand. Het gevolg van het bestaan van een cirkelproces.

Waar bij komt dat epileptische verschijnselen ook bij gezonde mensen opgewekt kunnen worden door niets anders dan bijvoorbeeld een snelle sequentie van lichtflitsen, of plotselinge licht-donker overgangen - op zich een vorm van oscillatie net als een golfverschijnsel in feite een oscillatie is. Uit vele sectoren van de techniek is bekend dat je een oscillatie opwekt door een andere oscillatie met frequenties in de buurt van degene die je wilt opwekken. Oftewel: de lichtflitsen met typisch een frequentie van enkele tot een tiental per seconde wekken verschijnselen in de hersenen op met enkele tot iets als een tiental per seconde.

Overigens: dat de mens kennelijk zo gevoelig is voor epileptische verschijnselen, wijst erop dat het circuit dicht bij zijn maximum staat ingesteld. Dat is logisch. Hoe hoger de waarnemingsfrequentie, hoe sneller de waarschuwingen komen. De meest hoge premie die je evolutionair gezien kan bedenken. Het is ook zeer aannemelijk dat die waarnemingsfrequentie varieert, en afhangt van de waargenomen verschijnselen: bij gevaar gaat dit vermoedelijk nog aanzienlijk sneller werken, en waarnemingen van testpiloten wijzen uit dat dit tot een factor drie en meer kan belopen - ook bekend als de uitdrukking: "alles leek zich in slow motion af te spelen". De frequentie kan bijvoorbeeld op simpele wijze veranderd worden door de terugkoppelinglus korter te maken, zie de vele bruggen in het circuit van de caudate nucleus. Dit is overigens een proces dat niet "gratis" is: de reacties na afloop wijzen allemaal op diverse soorten schade aan het systeem - men moet ervan "herstellen".

En ook voor "het op hoge toeren staan" van dit systeem is weer een pathologische aanwijzing: bij beschadigingen ten gevolge van zuurstoftekort zoals blokkades van de anterior communicating artery, is het vooral de hippocampus en omgeving die het meeste schade lijdt uitleg of detail . Waaruit volgt dat deze kennelijk de meeste behoefte aan zuurstof heeft. Waaruit volgt dat dit onderdeel veel energie gebruikt. Waaruit volgt dat het kennelijk op hoge toeren draait.

De associatie tussen hippocampus en epilepsie is voor neurologische kennis al relatief oud, en gaf ook de aanleiding om bij patiënt H.M., die ernstige aanvallen van epilepsie had, om de beide hippocampi te verwijderen. Het verhaal over het verliezen van geheugen is bekend genoeg, maar meestal niet vermeld is of de epilepsie inderdaad werd verholpen. Uit het geheel van de verhalen kan afgeleid worden dat dat inderdaad grotendeels het geval was, en de relatie tussen epilepsie en de hippocampus wordt dus ook nog steeds gelegd. Waarbij het overigens niet noodzakelijk is dat het de hippocampus is die de bronoorzaak is, want ook hierin, net als bij het geheugen, kan de hippocampus slechts het doorgeefluik zijn.




Hetgeen zich niet beperkt tot gelovigen, maar ook in nauwelijks verminderde mate geldt voor alle dragers van ideologieën, en in geleidelijk afnemende mate voor allerlei andere ideeën. Een aantal zeer krasse voorbeelden staat hier  , en nog ernstiger hier  .





Maar ook het omgekeerde is mogelijk: het feit dat ook de hippocampus in circuits met terugkoppellussen zit, kan de beïnvloeding ook de andere kant op. Al in het Papez-circuit zit de mogelijkheid om via de cingulate cortex de hippocampus te beïnvloeden. Daarvoor zijn diverse praktische aanwijzingen: al vrij lang bekend is het marshmellow-experiment  waarin kinderen de keuze wordt voorgelegd: één marshmellow nu, of als je een kwartier wacht met opeten, krijg je er twee. Tot aan circa vier jaar eten ze het enkele exemplaar, en voorbij het vierde levensjaar wachten ze bijna allemaal op de twee exemplaren. De eerste keuze is die van hersenstam, de tweede die van de cortex. Ergens rond het vierde levensjaar is de functionaliteit ontwikkeld om beide keuzen te kunnen afwegen, vermoedelijk door het ingeschakeld raken van de cingulate cortex, met name het anterieure deel  - het kind leert zichzelf dan de tweede keuze aan. Dat hierbij diepgaande processen spelen, blijkt uit de gezichtsuitdrukking van kinderen  in het experiment. Zo omstreeks het vierde levensjaar gaat de rationele overweging van de dubbele beloning later overwinnen over de instantane, reflexmatige en intuïtieve, gratificatie van het snoepje nu. Iets dat bijvoorbeeld honden nooit zullen leren. Dit is tevens een voorbeeld van het zelf-programmeren dat de hersenen doen. En dat dit moeten afwegen van elkaar tegensprekende impulsen geen specifiek menselijk proces is, bewijzen de beelden in de volgende bron  .

Een andere aanwijzing voor het vanuit het bewustzijn kunnen aanpassen van de analysefunctie ligt in de ervaringen van gelovigen die afvallen. Het streng opgevoed zijn in een geloof leidt tot het uitgefilterd raken van een groot aantal realiteiten, zoals het tsunami-voorbeeld al heeft laten zien Maar ook streng opgevoede gelovigen kunnen van de programmering af komen, wat dan voor intelligentere personen een periode van ongeveer vijf jaar kost  .





Na 9 juli 2016
   

Sociologie.
En er is duidelijk ook gezorgd voor variatie op soort-niveau. De uiteinden zijn de creoolse cultuur die duidelijk weinig analytisch is, en de Joodse cultuur die dat duidelijk sterk is ("intellectueel-neurotisch"), zie ook hun krankzinnige oftewel geesteszieke absolutistische godsdienst en zijn varianten, met de Aziatische en blanke cultuur daar tussenin.

En ook de reden dat die krankzinnige absolutische godsdienst en haar navolgers al zo lang bestaan, is nu duidelijk wat betreft één aspect: het analytisch geconstrueerde beeld van de werkelijkheid hoeft geen enkele band met die werkelijkheid te hebben. Het zijn puur abstracties. Die, zo leert het objeciteve bestaan van het verschijnsel van confabuleren: door het betrokken individu als een even echte werkelijkheid ervaren wordt - zonder dat te zijn. Alleen indringende hulp van ander mensen kan hier eventueel iets aan doen, op voorwaarde van medewerking van het slachtoffer.



Dit is wat er bedoeld werd met het Joodse "neurotisch-intellectualisme", dat dus redelijk dicht bij het psychotische zit.

Ook dit gebeuren, de permanentie en de gemakkelijke verspreiding ervan, moet een proces binnen de hersenen zijn, en ook dit proces is al langsgekomen: er is een kracht die muizen ertoe brengt op een pedaaltje te drukken met voorbijgaan van de dagelijkse "gezond verstand"- zaken van voedsel en seks: het pedaaltje dat hen dopamine geeft.

Hetgeen zich niet beperkt tot gelovigen, maar ook in nauwelijks verminderde mate geldt voor alle dragers van ideologieën. Zoals die ideologie die stelt dat wat hier gezegd is over de variatie van de analytische en andere capaciteiten binnen de ondersoorten van de soort mens, onjuist en fout is. Een ideologie ook bekend als "De Gelijkheid der Culturen". Eén van de "Nieuwe Joodse Absoluutheden" uitleg of detail . Een Absoluutheid die nog makkelijker weerlegd kan worden als de Oude:
 

En in geleidelijk afnemende mate geldt dit ook voor allerlei andere ideeën. Een aantal zeer krasse voorbeelden staat hier  , en nog ernstiger hier  .

Elders zal getoond worden hoe dat werkt, voor wie dit niet inmiddels zelf kan bedenken.


De aanblik van Atjeh na de tsunami van 2004. Degene die de analytische gedachtenconstructie "De Machtige en Goedertierige Allah" in zijn hoofd heeft zitten, wijst op het behouden gebouw gewijd aan "De Machtige en Goedertierige Allah" en zegt dat dat het bestaan en van de "De Machtige en Goedertierige Allah" bewijst.


Er is, bij beste bewijs, circa duizend jaar (500 tot 1500 AD) aan vruchteloos zoeken nodig om de besmetten ervan te overtuigen van de mogelijkheid van andere zienswijzen. Er zijn dan nog eens 500 jaar nodig om de bemsetten daadwerklijk gezond te maken.


Degene die de analytische gedachtenconstructie "De Machtige en Goedertierige Allah" in zijn hoofd heeft zitten, wijst op het behouden gebouw gewijd aan "De Machtige en Goedertierige Allah"
    Degenen zonder die abstractie in hun hoofd zullen wijzen op de vele honderduizenden slachtoffers en de bijpassende hoeveelheden menselijk leed, en zich bevestigd te zien in hun analyse.
    Als degen zonder de abstractie degene met abstractie wijzen op die hoeveelheden mensleijk leed, bereikt deze informatie kennelijk niet het evaluatieproces in de hernsenen. Zeg maar: de betreffende combiantie van concpeten zit niet in hun hippocampus.


Of andersom, volgens het adagium van William James dat je niet vlucht omdat je bang bent maar bang bent omdat je vlucht: religie en ideologie zijn niets anders dan aspecten van een proces in de hippocampus dat werkt als "Is altijd juist ongeacht welke factoren dan ook".



Welk idee ondersteund wordt door het feit dat je het ook van een andere kant kan afleiden: kijk naar de praktijk van hoe het werkt: "voorwerp - beweger - dier - tijger - ..." of "voorwerp - beweger - mens - vrouw - jong - ...", wat allemaal reeksen zijn van algemener en abstracter naar specifieker en concreter.







Naar Neurologie, organisatie  , Psychologie lijst  , Psychologie overzicht  , of site home  .
 

 

 3 apr.2012