WERELD & DENKEN
 
 

Toelichting bij Neurologie, hersenstam: vissen en geur

4 mrt .2013

Bij een zoekactie op trefwoorden met "vissen"en geur" komen er vele wetenschappelijke onderzoeken te voorschijn waaruit blijkt dat geur voor vissen een essentiƫle capaciteit is, maar niet erg inzichtelijk zijn. Hier een uitzondering - eerst een wat later citaat uit het artikel dat toelicht hoe de gewaarwording is ontstaan:


Uit: LiveScience.com, 29-09-2006, door Ker Than uitleg of detail

Tiny Fish Learn to Sniff Out Predators

... When the skin of a minnow is torn open, unique chemicals are released that put other minnows on high-alert. ...


Red.:   Het is onwaarschijnlijk dat die chemische stoffen zo uniek zijn. Het zijn gewoon de chemische stoffen die vrijkomen bij het kapotmaken van weefsel van de voorn ("minnow" is "voorn"), en de specifieke combinatie van stoffen aanwezig in het weefsel maakt dat de afvalstroom een (zeer) specifieke samenstelling heeft. Maar geen van de afzonderlijke chemische stoffen is vermoedelijk uniek.
    Deze gewaarwording maakt het mogelijk "dreigingen" te ontdekken, door andere gewaarwordingen te associĆ«ren met de gewaarwording van "gescheurd voorn-vlees".
    Volgende: hoe ziet men dat de vissen 'on high alert' zijn, dat wil zeggen: een dreiging hebben ervaren:

  When threatened, minnows bunch together, swim slower and make quick darting movements to fake out their predators. How close they group together and how often they dart depends on the level of the threat.

Een helder en objectief criterium.
    Met deze basis worden er nu experimenten gedaan met betrekking tot de capaciteiten van deze gewaarwordingen. De dreiging in dit geval is een snoek ("(northern) pike"):
  Researchers from the University of Saskatchewan in Canada exposed small schools of minnows to water containing chemicals shed by pikes. The pikes were housed separately and researchers collected water from each tank to make test mixtures.
    In one case, minnows were exposed to two different batches of pike-scented water: both contained equal volumes (60 milliliters), but one batch was made with the scent of two pikes, and another with twelve. The minnows reacted more strongly to the two-pike mixture, because it contained more chemicals-per-pike. This demonstrated that the fish can use smell to gauge how far away a pike is, because, in the wild, a concentrated pike smell would almost certainly mean pike were nearby.
   Next, the researchers exposed minnows to either 60 ml of pike essence, made from 12 pikes, or 10 ml made from two pikes. (In this second experiment, the volumes of the two test mixtures were different, but the concentration of chemicals-per-pike was the same: both mixtures contained 5 ml of pike water from each tank.)
    This time, the minnows reacted more strongly to the 12-pike mixture than the two-pike one, proving they could distinguish between individual pike.

Dit is vermoedelijk alleen verbazingwekkend in mensentermen, omdat mensen betrekkelijk slecht presteren op het vlak van geur (honden al veel en veel beter) - mensen doen met zicht misschien dingen die andere diersoorten weer verbazingwekkend zouden vinden. Honden gaan eropuit om elkaar te ruiken, mensen gaan eropuit om elkaar te zien.
    Maar er nog meer overeenkomsten ontdekt:
  All the minnows used in the experiment were collected from lakes that contained pikes. This was important because minnows, like many fish, don't have an innate knowledge of which predators to avoid when they are born. It's something the fish have to learn, either by trial-and-error, such as a near escape from a predator fish, or by example.

Ook hiermee zijn onderzoeken gedaan, die dit haarzuiver aantonen. De manier waarop is eigenlijk al bekend:
  Minnows mark other fish as dangerous using a type of learning called "classical conditioning." The Russian scientist Ivan Pavlov discovered classical conditioning when he trained dogs to associate the sound of a bell with food. After a few trials, the dogs would salivate to the sound of the bell even when no food was given.
    In the case of minnows, they learn to associate both the smell of broken minnow-flesh and the odor of predator pikes with danger.

Maar hier is een nu echt verbazingwekkend resultaat:
  But where Pavlov's dogs required numerous trials before the connection between bell and food finally clicked, minnows require only a single predator exposure and the lesson is learned for life.

Met wel weer een bekende verklaring:
  "If you want to survive, the selection pressure to learn as efficiently as possible is right there and it's very high," study team member Maud Ferrari told LiveScience.

Maar desalniettemin.


Naar Neurologie, beslissingen  , Psychologie lijst  , Psychologie overzicht  , of site home  .
 

 

 .2013