 |
, is evolutionair gezien het modernste deel van de hersenen,
en is daarom te associëren met de meest typisch menselijke eigenschappen en
gedrag. Daarvan
zijn er vele genoemd die naarmate men het gedrag van andere dieren beter begreep
toch niet zo absoluut typisch bleken als gedacht, zoals de capaciteit tot plannen en
vooruitzien
 .
Aangaande de evolutionaire ontwikkeling van het menselijke gedrag doet de BBC-serie Walking with Cavemen  een aantal opmerkelijke uitspraken, erop neerkomende dat de
ontwikkeling van diverse soorten homo gedreven wordt door één cruciale factor:
de sociale communicatie. Een van de specifieke uitspraken is dat de ontwikkeling
van een energetisch kostbaar iets als het brein, dat ongeveer een zesde van het
totale energiegebruik opslorpt, een heel belangrijk doel moest hebben, en dat
dat doel was een betere begrip van elkaars motieven en handelen in de
groep, waardoor er effectiever gezamenlijk opgetreden kon worden bij het verkrijgen van voedsel ontwikkeld. Hierin zit ook een component van plannen en vooruitzien, omdat
het bij het bedenken van wat de ander gaat doen, vanzelfsprekend gaat om iets
dat nog moet plaatsvinden.Het verschil tussen het plannen en vooruitzien voor sociale doeleinden en dat voor zaken als mogelijke toekomstige voedselschaarste is dat het sociale gebeuren veel meer variabelen kent en veel minder intrinsiek voorspelbaar is. Deze vorm van vooruitzien moet zeer flexibel zijn. Die flexibiliteit maakt het geschikt voor diverse andere niet voorzien functionaliteiten, waaronder vermoedelijk die voor de mensen kenmerkende capaciteit die men samenvat in termen als "denken". Een capaciteit die men in het uiterlijk wel associeert met "een hoog voorhoofd". Het hoge voorhoofd waarachter de prefrontale cortex zit (wie hierbij associaties krijgt met termen als "Lombroso" heeft last van een verkeerde programmering van dit onderdeel
).
De connectie tussen de prefrontale cortex en sociaal functioneren is een van de vele zaken die men op dit moment, schrijven in 2011, begint te ontdekken door de nieuwe mogelijkheden van fMRI-beeldtechnieken die de werking van de hersenen laten zien (uit de Volkskrant, 22-10-2011, door Malou van Hintum).
Een ongelukkige combinatie. In de hersenen worden op talloze plaatsen beslissingen genomen. Het beheersen van impulsen heeft vermoedelijk een zeer specifieke plaats: de anterieure cingulate cortex (ACC)  en niet de
prefrontale cortex. De PFC levert de 'redelijke' gedachten, en de emotionele
hersenen de impulsen. Het proces van de beheersing of afweging van twee andere
processen vindt meestal plaats op een eigen locactie - in dit geval dus
vermoedelijk de ACC, liggende tussen de emotionele hersenen en de neocortex
waarvan de PFC een deel is.
Het door de BBC-serie gestelde, nu toegespitst op de PFC. Wie dit proces in werking wil zien, kijke naar de filmpjes van het marshmellow-experiment
(Wikipedia) op het internet
. In deze natuurlijke situatie betreft het dus de ontwikkeling van de
vaardigheden van dit onderdeel van de hersenen, waarbij de betrokken leeftijd,
rond de vier jaar, er weer op wijst dat dit een een wat lager onderdeel betreft.
Dus niet de PFC, die zich pas in en na de puberteit ten volle ontwikkelt.De methodieken die dit soort onderzoek gebruikt lijken steeds meer op de methoden van de natuurwetenschappen - in het onderstaande betreft dit de methode van modulatie: onderzoek iets, verander een factor, onderzoek dan opnieuw en bepaal het verschil:
Dat laatste is een klassiek voorbeeld van een balans-proces: er komt minder input van de PFC, dus proberen de hersenen dat te compenseren door meer input van de amygdala. Een proces dat ergens plaats moet vinden, en dat is dus vermoedelijk de ACC die een alternatieve bron van informatie zoekt. Omdat de PFC de drager is van de hoogste denkprocessen in de hersenen, is het vermoedelijk ook één van de onderdelen waarvan de precieze werking het laatst ontdekt zal worden. Meer daarover zodra nieuwe ontwikkelingen zich voordoen. Naar Neurologie, organisatie , Psychologie lijst
, Psychologie overzicht
, of site home
. |
|
|