Bronnen bij Psychologische praktijktips, zelfonderzoek

Uit: De Volkskrant, 27-10-2006, (luister)boekbespreking door Arjan Peters

Alleen tussen de meeuwen

Zinderende, complete editie van de Rotummerplaat-tapes uit 1971 van Godfried Bomans en Jan Wolkers

Maar wat gebeurt er met een schrijver als je hem een week op een onbewoond eiland zet, en hem dagelijks verzoekt om een radiojournaal van tien minuten?
    Lang voordat Big Brother en De Gouden Kooi bestonden, kwam radioproducer Gé Gouwswaard op dit idee, dat door hem werd uitgevoerd voor de omroepen VARA en AVRO. In juli 1971 strikte hij twee auteurs met een mededeelzaam temperament, de bedachtzame Bloemendaalse humorist Godfried Bomans (58) en de energieke Amsterdamse romancier en beeldend kunstenaar Jan Wolkers (45).
    Na elkaar zouden ze een week lang hun intrek te nemen in een tentje op het zandrif Rottumerplaat (breedte 500 meter, lengte 6 kilometer) voor de kust van Groningen. ...
    Tegelijkertijd is hij [Wolkers, rede. IRP]nieuwsgierig naar het effect dat de woeste en ledige aarde op hem heeft, kent hij ook momenten van geluk en vrede, en durft hij zichzelf onder de loep te nemen: ‘Ik weet eigenlijk niet goed wat eerlijkheid is.’ Zoiets kun je alleen in grote eerlijkheid schrijven.
...   Op 24 juli kwam Wolkers terug naar Warffum, waar Ruis, Gouwswaard en Bomans hem opwachtten. De laatste noteerde na afloop: ‘Jan spoelde als een nog steeds niet geëxplodeerde zeemijn aan land. (…) Alles wat er rondom hem was, niets over zichzelf. Ik vroeg hem als een laatste poging wat er ’s avonds door hem heenging als het donker werd, maar hij gooide er onmiddellijk een paar zeehonden tegenaan. (…) Ik vermoed een afweermechanisme, dat hij echter briljant in werking stelt.’...
    Ben je gek, híj voelde zich niet eenzaam. Anders dan Godfried bespeurde hij ook geen plechtig gevoel. Wat Wolkers dacht bij het afscheid van de crew? ‘Opdonderen jullie! Ik kan heel goed alleen zijn.’ Eindelijk stond er even niks tussen de gulzige natuurmens en de natuur zelve.
    Een afweermechanisme, zoals Bomans zich afvroeg – of enkel een anders geaard temperament? Wolkers communiceert met de wereld vanuit de natuur, waar hij één wordt met de naakte schuldeloosheid die de mens zich daarbuiten zo snel ontzegt.
    Het vervolg moge bekend zijn. Godfried Bomans stierf op 22 december 1971.
    Jan Wolkers zou, na eerdere bezoeken aan het nabijgelegen Waddeneiland, in 1981 definitief naar Texel verhuizen.
    Daar werd hij gisteren 81.


Naar Psychologische praktijktips , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .