HP/De Tijd, 29-07-2011, door Mark Traa 31 jul.2011

Verborgen verleiders


Tussenstuk:
Geurende genen

Geef het maar toe: u heeft stiekem vast weleens liefdevol gesnuffeld aan een pyjama of nachthemd van uw partner. Gewoon omdat u zijn of haar lichaamsgeur dan nog even kon ruiken. Raar is dat niet, want onze partner zoeken we deels uit op geur, en in kledingstukken bevindt zich natuurlijk het opgedroogde zweet van uw geliefde. In feite is het een afdruk van diens DNA, het erfelijk materiaal. Dat zit opgeslagen in de zweetdruppeltjes. Het zijn genetici die de afgelopen jaren de belangrijkste ontdekkingen hebben gedaan op het gebied van geurvoorkeuren bij partnerkeuze. Onze genen blijken daarbij onbewust namelijk een belangrijke rol te spelen.
   Dat zit zo In ons DNA zitten genen die bedreigingen voor het immuunsysteem opsporen. De weerstand tegen ziekten is groter naarmate het erfelijk materiaal van de ouders (dieren of mensen) elkaar minder overlapt. Het is dus beter om geen kinderen te verwekken bij een familielid. Muizen lossen dat op door elkaars urine te ruiken: daarin zitten stoffen die een soort afspiegeling zijn van het immuunsysteem. Als twee muizen hun urine te veel op elkaar vinden lijken, wordt er niet gepaard.
    Er zijn niet veel mensen die aan elkaars urine ruiken, dus de hele genetische kant van de geurenselectie van mensen kreeg nooit zo veel aandacht.
    Tot de Zwitserse onderzoeker Claus Wedekind begin jaren negentig een beroemd geworden experiment deed. Hij liet 44 mannelijke studenten gedurende twee nachten een schoon katoenen T-shirt dragen. Ze mochten geen deodorant of parfum gebruiken, ze mochten niet roken of drinken en geen seks hebben. Overdag werden de (bezwete) T-shirts bewaard in een afgesloten container. Na de twee nachten mochten de vrouwelijke studenten eraan ruiken. Ze zaten allemaal in of rond hun menstruatieperiode, want dan ruiken vrouwen beter dan gewoonlijk.
    Wat bleek? De vrouwen bleken de geur van T-shirts aangenamer te vinden naarmate degene die ze had gedragen een immuunsysteem had dat minder leek op dat van henzelf. Mannen die een overeenkomstige verdedigingslinie tegen ziekten hadden als de vrouwen, roken minder lekker. Wie wat extra kon bieden, viel wet in de smaak. Zo werd het nuttige met het aangename verenigd: er is een evolutionair voordeel om mens en bijeen te brengen die samen een breed arsenaal wapens hebben tegen bedreigingen. En de natuur heeft er dus voor gezorgd dat juist die mensen elkaar het lekkerst vinden ruiken.
    Bovendien bleek dat de vrouwen consequent waren in hun keuze, want menigeen zei dat ze hun favoriete T-shirt vonden ruiken naar hun huidige of hun voormalige partner. Die waren natuurlijk met hetzelfde criterium uitgezocht. Vrouwen die aan de pil waren, vertoonden tegenovergestelde voorkeuren. lij kozen vaker T-shirts waarvan de geur hen deed denken aan familieleden. Hun lichaam is immers in de veronderstelling gebracht dat het zwanger is (omdat de eisprong is tegengehouden), en daardoor zou er juist meer behoefte zijn aan de geborgenheid van familie.
    Dat kan nogal wat betekenen: als een vrouw stopt met de pil, kan ze de geur van haar man ineens een stuk onaangenamer vinden.
lijn aantrekkelijkheid kan daaronder lijden, zonder dat zij (of hij) precies kan zeggen waar dat nu aan ligt. De plotseling tegenvallende lichaamsgeur van hun - inmiddels wat oudere - man schijnt voor menige ex-pilslikster een punt van zorg te zijn, en een taboe.
Er zijn onderzoekers die vrouwen adviseren om niet de pil te slikken in een periode waarin ze een langetermijnpartner zoeken. Dan is de kans kleiner dat hij op latere leeftijd tegenvalt.
    Het T-shirtexperiment is inmiddels vaak herhaald. Daarbij bleek onder meer dat vrouwen zich ook weer niet aangetrokken voelen tot mannen van wie het immuunsysteem totaal verschillend was: er moeten nog wel wat overeenkomsten zijn. Het zijn in elk geval vooral de vrouwen die op deze wijze onbewust hun partner kiezen, omdat een eventuele foute keuze voor henzelf grotere gevolgen heeft (een zwangerschap en een kind) dan voor de man. Onder meer om die reden heeft de natuur vrouwen bedeeld met een veel gevoeliger reukorgaan: zo kunnen ze kieskeuriger zijn.
    De ontdekking van de 'geurende genen' heeft veel ander onderzoek losgemaakt. Daaruit blijkt dat paren met een sterk overlappend immuunsysteem moeilijker kinderen kunnen krijgen, meer seksuele problemen hebben en (dus?) meer te maken hebben met overspel. Het vervelende is dat er niets aan valt te doen: er is geen ingreep of therapie die je immuunsysteem even verandert. De beste tip die de wetenschap startende stelletjes kan geven, is goed te ruiken aan elkaar, op een moment dat er geen parfum of deodorant is die de eigenlijke lichaamsgeur maskeert - en vervolgens je neus achterna te gaan.



Naar Psychologische krachten, angst  , Psychologische krachten  , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]