De Volkskrant, 21-12-2102, door Joris van Huijstee, hoogbegaafd en heeft het syndroom van Asperger .2008

Niet iedereen met asperger kan en durft het ingesloten gevoel te keren

Na het bloedbad op de basisschool in Newtown ontbrandde in Amerika het debat over asperger: had de schutter deze stoornis en zo ja, verklaart dat iets? Joris van Huijstee kreeg de behoefte de lezer meer inzicht te geven 'in de denkwijze van een asperger'.


Tussentitel: Ik neem alles te letterlijk en maak conclusies op details

Aspergers zijn eigenlijk gedoemd een leven te leiden als eenling. Daarin moet je je eigen weg zien te vinden. Dat is een ontwikkelingsproces. Het percentage zelfdodingen is onder aspergers hoger dan gemiddeld. Aspergers - ook ik dus - kunnen 'geen gehoor' geven, in die zin dat er geen sprake is van direct gevoelscontact met anderen.

Dat gebeurt niet uit onwil, maar uit onvermogen. Er zijn mensen die denken dat zo iemand met opzet geen contactgevoel geeft. Vervolgens denken ze dat ze bij de betreffende asperger maar even de duimschroeven moeten aandraaien, opdat die persoon wťl contact maakt met de buitenwereld en 'meedoet' in het volwassen leven. Maar dat lukt dan niet en daarop begint men een soort hekel te krijgen aan de asperger.

Veel aspergers worden gepest. Daar moet je doorheen durven gaan en desnoods voor vluchten. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Niet elke asperger kan of durft het ingesloten gevoel dat door het pesten ontstaat, te keren. Uit dat ingesloten gevoel kan een wrok voortvloeien tegen de mensheid.

Aspergers houden van obsessies. Net als psychopaten missen ze een stukje empathie. Hun communicatie is gestoeld op sociale intelligentie. Wordt die te hard 'aangedraaid', dan kan dat ontaarden in zelfdoding of zelfs een zelfmoordaanslag.

Ik vind de diagnose asperger geen vrijbrief om naar binnen gekeerd te blijven. Er moet wel een drang zijn om richting extraversie te groeien; het syndroom moet procesvorm en ontwikkeling krijgen.

Zwangere vrouwen bij wie de weeŽn niet doorkomen, kunnen oxytocine toegediend krijgen, een hormoon dat de weeŽn opwekt. Als bijeffect maakt het bij autisten sociale intelligentie aan, zo heeft men in de VS ontdekt. Ik heb het middel via internet besteld: sociale emoties werden er warmer en bewuster door en dat bracht mijn stoornis in beweging.

Aspergers die aanslagen plegen, zijn vastgelopen in hun sociale bewustzijn. Dat is als het ware te hard aangedraaid. Deels door de schuld van anderen, deels door eigen schuld. Zij zien hun eigen rol daarin niet. Dat maakt hen tot psychopaten.

Ik denk dat aspergers vredelievende mensen zijn, die eerder naÔef dan agressief zijn. Wel is het makkelijk om misbruik van aspergers te maken. Dit gebeurt dan ook. En dat kan weer wrok aanmaken. Omdat het syndroom het onmogelijk maakt jezelf te beschermen tegen communicatieve aanvallen en tegen mensen die inspelen op je naÔviteit. Je kunt zo in een situatie terechtkomen waar er niet mee te leven valt. En dat het ook nooit zal ophouden. Dat werkt inperkend op de sociale intelligentie.

Een asperger moet te allen tijde proberen de gevoelsruimte die hij bij sociale intelligentie ervaart zolang mogelijk aan te houden en open te laten. Desnoods met kunstmiddelen.

Ik heb vrij laat in mijn leven de diagnose asperger gekregen. Misschien maar beter ook, want daardoor heb ik langer geprobeerd geaccepteerd te worden. Het was afkijken hoe anderen dat doen en dit vervolgens naspelen: copycatting evoluerend en eindigend in mijn eigen ik. Een kansloze poging, waarbij ikzelf het heilige gevoel had dat elke volwassene zo door het leven gaat. Maar in dat proberen zit wel groei naar zelfacceptatie. En dat geeft groei aan de eigen persoonlijkheid als asperger. Zo gaat het ook met dubbelzinnige en indirecte opmerkingen van anderen: ik hoor ze wel, maar ik kan er niet op reageren. Via mijn registratiesysteem probeer ik dan te communiceren.

Ik denk in communicatielijnen. Ik maak conclusies op details. Ik neem alles te letterlijk en te serieus. Ik kan het harnasleven niet aan. Dat sluit te dicht op mijn systeem. Ik begin dan een gevoel te krijgen van op tilt slaan. Zoals autisten met een zeer laag IQ in paniek kunnen raken en op hun hoofd gaan slaan. DŠt gevoel, maar dan met een intelligent besef. Zodat de gevoelsmatige reactie overzien kan worden en ik het in stilte draag.

Het gebrek aan contactmatige sociale vaardigheden verklaart de lage statistieken van aspergers betreffende werk en relaties. Van de mensen met het syndroom van Asperger heeft 10 procent een betaalde baan en 5 procent een vaste relatie. Ik heb wel eens de overtuiging gehad dat de volwassen maatschappij is gestoeld op de angst voor het alleen zijn. Het is een drijfveer die ik niet ken. Ik heb me in mijn woordgebruik nooit laten leiden door angst voor een sociaal isolement.

Aspergers kenmerken zich door een gebrek aan sociale wederkerigheid. Iemand draagt een gevoel uit - vaak indirect - of verricht een handeling. Je reageert er op (geen reactie is ook een reactie). Toch is er bij die ander dan nog behoefte aan een emotionele vervolghandeling. Met sociale intelligentie kan ik dat gevoel wel begrijpen, maar van nature heb ik dat gevoel zelf niet: een begrijpen van de situatie - waarbij het gevoel voor mij niet als eigen aanvoelt, maar als aangeleerd en dus als onprettig.

Ik kan niet voldoen aan een sociaal verwachtingspatroon. In de zin van: als ik zus doe, reageer jij zo en is alles pais en vree en zijn we samen positief bezig. Dat type van actie en reactie is aan mij niet besteed.

Aspergers houden van regelmaat. Ik heb dingen die mij rust geven. Ik eet dag in dag uit 's ochtends, 's middags en 's avonds precies hetzelfde. Ik lees 's ochtends een krant helemaal. Elk artikel. Het idee incompleet geÔnformeerd te zijn is voor mij al genoeg om diezelfde avond de slaap niet te kunnen vatten.

Ik heb zeer veel obsessies gehad. Als ik iets doe, maken mijn hersenen een verslavend stofje aan - vermoed ik - waarbij ik een beeld krijg van hoe het 'afgemaakte gevoel' zou behoren te zijn. Die beeldvorming is een ontsnapping aan het gevoel ingesloten te zijn. Alsof je in een hoefijzer zit en gedisciplineerd je eigen beeldvorming achternagaat: door de opening, naar buiten. Met een wedergeboorte als beloning. Geestelijk naar buiten gekeerd zijn, dat is een gevoel waarnaar je smacht en verlangt.

Op Wikipedia wordt een kenmerk van asperger aldus beschreven:

'Ten opzichte van mensen met klassiek autisme leren mensen met het syndroom van Asperger veel geraffineerder met hun beperkingen om te gaan. Men weet ze vaak goed te camoufleren. Geholpen door de meestal goed ontwikkelde verbale vaardigheden worden de aanwezige sterke kanten ten volle uitgebuit. Ook het spelen met niet-letterlijk taalgebruik is te leren. De beperkingen zijn dus door inzet van het verstand en oefening in de loop van jaren vaak deels te compenseren. Men leert dan gedurende de adolescentie wat gemakkelijker met andere mensen om te gaan. Hierdoor, en vanwege de beperkte wetenschappelijke informatie die beschikbaar is over de aandoening, wordt de 'handicap' door hulpverlening en omgeving nogal eens onderschat.'

Ik heb nu de leeftijd - ik ben 46 - dat ik in rustiger vaarwater ben beland. Ik heb redelijk mijn balans kunnen vinden en ben nu minder obsessief. Niet langer moet alles wijken voor bepaalde bezigheden.


 



Naar Psychologische krachten  , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]