 |
 is natuurlijk slechts een
zeer globale - er zijn talloze details aan toe te
voegen, voor het overgrote deel nog onbekend. Maar dat de gegeven beschrijving
redelijk in de buurt zit van de werkelijkheid, blijkt uit de mogelijkheid om
details en nieuwe ontwikkelingen in te passen.
Eerst wat details. Zoals gemeld hebben in ieder geval de zoogdieren een sterk op de menselijke variant gelijkende vorm van slaap. het is waarschijnlijk dat het slaapproces zich voor een belangrijk afspeelt in de primitievere hersendelen die de mens gemeen heeft met de zoogdieren: de emotionele en misschien nog lagere hersendelen. Ten tweede: als slaap zo nauw verweven is met het verwerken van dagelijkse gebeurtenissen,, dan moet het ook nauw verweven zijn met die hersendelen die de dagelijkse gebeurtenissen verwerken. En onder dagelijkse gebeurtenissen verstaan we dan dus alles wat mens of dier zoals ontmoet tijdens zijn meest kenmerkende activiteit: bewegen. Ten derde: als slaap verbonden is met de evaluatie van toekomstig gedrag, dan moet er dus ook een vorm van onderscheid gemaakt worden tussen verleden en heden. Waarvoor het ook weer noodzakelijk is dat dat verleden niet meteen verdwijnt, maar alsnog beschikbaar is. Oftewel: dit zit allemaal keihard vast aan het bestaan van een geheugen. Nu hadden we daarnet al geconstateerd dat slaap zich vermoedelijk afspeelt in de primitievere hersendelen, dus moet het ook qua geheugen gaan over de primitievere vormen van geheugen - niet die van de neocortex die zo kenmerken is voor de mens. En zoals al blijkt uit het gebruik van meervoud: de menselijke geest heeft vermoedelijk meerdere vormen van geheugen. Al was het maar omdat de drie hoofdonderdelen met verschillende snelheden werken, en het bijpassende geheugen dan vermoedelijk ook verschillende snelden heeft. En voor verschillende snelheden gelden vermoedelijk, net als in de computer, verschillende constructie-eisen. De vorm van geheugen waar het bij het opslaan en weer oproepen van dagelijkse ervaringen op de langere termijn om gaat, is waarschijnlijk de hippocampus. Deze rol staat vrij definitief vast sinds de ervaringen met de beroemde patiënt die lange tijd anoniem is gebleven onder de naam "patiënt HM" 
(na zijn dood werd zijn naam bekend gemaakt: Henry Molaison). Ter remedie van sterke
epileptische aanvallen waar HM aan leed, werden enkele delen van zijn hersenen
waaronder de hippocampus verwijderd. Dit resulteerde onder andere in een
geheel verdwijnen van zijn lange-termijn geheugen.
Hiervoor is het niet strikt nodig dat de hippocampus zelf het lange-termijn geheugen is, maar wel dat het van het proces van opslag een noodzakelijke schakel uitmaakt. Zo zou zou de rol van de hippocampus ook en/of mede die kunnen zijn van de evaluator van eerdere ervaringen, mede bepalende wat al dan niet definitief opgeslagen wordt. Tezamen met of die ervaring een aanbeveling verdient voor herhaling, of dat deze juist vermeden moet worden. Het staat vrijwel vast dat deze laatste functie: het koppelen van de ervaring of herinnering aan een oordeel, gedaan wordt door de amygdala, die gesitueerd is aan het uiteinde van de hippocampus. Die oordelen ervaart of kent de mens als "emoties". De amygdala wordt vrijwel universeel gerelateerd aan emoties. Dit alles gebeurt in een continue stroom, want het leven van een dier, dat wil zeggen: een bewegend dier, is een continue stroom aan nieuwe ervaringen. waarbij er ook aanzienlijke variaties zijn in de hoeveelheid en de intensiteit van die ervaringen. Bij grote hoeveelheden of grote intensiteit is het wenselijk dat het systeem ook sneller en harder gaat werken. ook dat moet worden gesignaleerd, en een passend signaal voor worden afgegeven - dat is onder andere de stof die we kennen als adrenaline. Een langdurig moeten werken op een hoger dan normaal niveau is voor de meeste systemen niet wenselijk, Een systeem wordt onder invloed van de factor efficiency geoptimaliseerd voor het gemiddelde gebruiksniveau, en inspanningen daar ver boven vormen een extra belasting die normaliter allen tijdelijk volgehouden kan worden. Bij langdurige overbelasting ontstaan er problemen. Voor ervaringen, en de langdurige bijbehorende stroom van adrenaline en dergelijke, is het verschijnsel van overbelasting bekend als stress. Het verschijnsel van stress slaat op de verwerkingen van korte-termijn ervaringen- zaken waarop direct gehandeld moet worden. Maar vermoedelijk bestaat er ook een dergelijke procedure voor de lange-termijn verwerking van ervaringen. Hier het onderzoek dat een dergelijk proces lijkt te beschrijven (de Volkskrant, 06-08-2011):
"Depressie" is een term ter samenvatting van een aantal gedragsverschijnselen bij sommige individuen op sommige tijden. Die gedragsverschijnselen komen er allemaal op neer dat het individu minder doet, minder actief is, minder ervaringen heeft. Stel dus dat de aanmaak van neuronen in de hippocampus te maken heeft met het verwerken en/of opslaan van ervaringen, dan lijkt het dat hier beschreven wordt dat een te veel aan te verwerken ervaringen, of een te weinig aan capaciteit tot het verwerken, leidt tot gedrag dat de hoeveelheid ervaringen terugbrengt. Oftewel: depressie maakt deel uit van het regelcircuit voor het verwerken van lange-termijn ervaringen. Het voorgaande bestaat voor een groot deel op veronderstellingen van de redactie, gebaseerd op uiteenlopende stukken kennis en de toepassing van gezond verstand om die losse stukken een samenhangend beeld te vormen. Inmiddels komen de eerste bevestigingen binnen:
Slapen Aan de universiteit van Massachusetts lieten wetenschappers 106 proefpersonen
zowel gruwelijke als neutrale foto's zien. De deelnemers moesten deze
afbeeldingen een emotionele waarde geven van 1 tot 9. Een rottend hondenlijk
scoorde een 9, een bushalte een 2. Twaalf uur later kregen de ondervraagden een
vergelijkbare reeks voorgeschoteld. De helft van de groep kreeg de eerste
verzameling foto's 's ochtends en de tweede verzameling 's avonds, en bij de
andere helft was dit andersom.
Een ouwewijvenziekte op je 20ste Ook studenten en beginners op de arbeidsmarkt kunnen een burnout oplopen. Ze moeten veel, ze willen nog meer, en dat alles tegelijkertijd. Door kun je aardig van opbranden. Wat achteraf don toch weer een positieve kant kon hebben. 'Nu doe ik minder, maar daarvan geniet ik veel meer.' ... Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek en het
onderzoeksinstituut TNO vallen veel werkende Nederlanders ten prooi aan een
burnout. jongeren niet uitgezonderd. Vorig jaar kampte één op de tien
werknemers tussen de 15 en 25 jaar met klachten als oververmoeidheid, extreme
stress of paniekaanvallen. Desondanks is ‘de opgebrande twintiger' nog een vrij
onbekend fenomeen, vooral bij mensen van middelbare leeftijd. Een kleine greep
uit de reacties op het voornemen over de twintigers een artikel te schrijven.
‘Bestaan dat dan? ‘Op die leeftijd heb je hoogstens een paar jaar gewerkt? En
veruit de populairste reactie: 'Watjes!' |
|
|