Bronnen bij Psychologische krachten, uiterlijk: uiterlijk en
persoon
|
27 apr.2008 |
De relatie tussen uiterlijk een persoonlijkheid was lange tijd een verboden
gebied in de psychologie, door gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog, waarbij
men meestal de primitieve theorie van Lombroso als voorbeeld gebruikte.
Tegenwoordig is er een beweging in die houding:
Uit:
De Volkskrant, 23-02-2007, door Suzanne Weusten
Sociale psychologie voor leken over de eerste indruk
Aardig of onaardig?
U hebt op een feestje een man ontmoet met wie u tien minuten hebt gesproken. De
volgende dag vraagt een vriendin u wat voor type de man was. ‘Vriendelijk’, zegt
u, ‘en een tikkeltje verlegen. Hij leek me wel aardig.’ Pas nadat u vaker met de
man hebt gepraat, kunt u uw oordeel aanvullen of bijstellen. Maar de basis voor
uw oordeel werd in die eerste tien minuten gelegd.
Meestal gaat het zo. Na de eerste ontmoeting hebben we een
globale indruk van de persoon. We weten of hij zelfverzekerd is of niet, of hij
verlegen is, spontaan, vriendelijk of arrogant. Maar is die eerste indruk ook de
beste?
In De eerste indruk beschrijft sociaal psycholoog Roos
Vonk hoe we ons een beeld van iemand vormen, welke processen daarbij onbewust
een rol spelen. Natuurlijk krijgen we bij een ontmoeting nooit alle kanten van
iemands persoonlijkheid te zien. Iemand is nooit alleen maar zelfverzekerd of
vriendelijk, verlegen of spontaan. De doortastende onderwijzer kan thuis een
watje zijn, en de vriendelijke buurman is op zijn werk misschien wel een
botterik.
Toch zijn er aanwijzingen dat de eerste dertig seconden in
een ontmoeting veelzeggend zijn. Uit sociaal-wetenschappelijk onderzoek blijkt
dat het oordeel dat we vormen op basis van non-verbaal gedrag in de eerste halve
minuut, soms zelfs beter klopt dan het beeld dat de persoon van zichzelf heeft.
Zo kunnen we aan de manier waarop iemand beweegt en spreekt,
veel afleiden. Mensen kunnen bijvoorbeeld onbewust signalen afgeven van
onzekerheid. Ook de stem herbergt een schat aan informatie. Iemand die liegt,
gaat vaak hoger en monotoner praten en oppervlakkiger ademhalen. ...
Uit:
De Volkskrant, 26-04-2008, door Frans Verstraten
Jij bent zo...
Tussentitel: Misschien gilt Brad Pitt bij het zien van een muis
... Meer dan een halve eeuw geleden dachten enkele wetenschappers
dat delen van meningen en vooroordelen niet eens gevormd werden door onze
ervaringen, maar hard ingebakken onderdelen van ons lichaam en geest waren. Dat
een deel van onze persoonlijkheid in onze genen is vastgelegd, was bekend.
Maar dat persoonlijkheid zich manifesteerde in het uiterlijk en dat dit zelfs
voor dieren zou gelden, dat was best nieuw. Het plaatje hiernaast komt uit een
boek met de titel De fysiologische basis van persoonlijkheid. Ik heb dit
plaatje gebruikt in mijn colleges en de aanwezige studenten een aantal vragen
gesteld. Zo bleken de karaktertrekken voor de persoon vooral om het concept
traag te centreren. Het valt soms niet mee om een goede eerste indruk achter te
laten.
Ook mochten de studenten kiezen tussen de volgende namen voor
de hond: Bodos, Loffus en Iepsie. Bij mij weten zijn dit nonsens namen, maar
toch kiezen de meeste studenten voor Loffus. Die naam zou het beste bij deze
hond passen en daarvoor was vooral de associatie van de naam met sloom en
onhandig bepalend.
Dit verraste me een beetje. Dat uiterlijk iets doet, daar kon
ik me nog iets bij voorstellen, maar dat zelfs aan klanken van niet bestaande
woorden kenmerken worden toegekend had ik minder verwacht. Overigens bleek de
naam Bodos geschikt voor een ruige hond en Iepsie voor een bibberig
schootjoekeltje.
Achteraf gezien had ik kunnen weten dat klanken een rol
spelen in meningsvorming: ik mag dat als geboren Brabander nog geregeld
ondervinden. Ooit bezocht een verslaggever van ons universiteitsblad een van
mijn colleges. Hij schreef een positief verhaal. Mijn colleges waren bijna
cabaret en ik deed hem denken aan Hans Teeuwen. Om te vervolgen met dat ik een
onmiskenbaar Brabantse tongval had. En nu hoop ik voor mijn studenten dat mijn
manier van lesgeven de associatie met Hans Teeuwen opriep en niet mijn accent
uit de Peel, waar ik overigens best trots op ben. Gelukkig krijg ik wel ieder
jaar bij een nieuwe lichting studenten de kans om een eerste indruk te maken.
Naar Psychologische krachten
, Psychologie
lijst
, Psychologie overzicht
, Algemeen
overzicht
, of site home
.
|