De Volkskrant, 30-05-2015, boekrecensie door  Rnne Hovius .2010

Behoeftebevrediging en zelfbeheersing

Wat als uw kleuter die marshmallow wel opeet?

De psycholoog die de marshmallow-test ontwikkelde, heeft een toegankelijk boek geschreven over zijn onderzoek en hoe we onze zelfbeheersing kunnen verbeteren.


Tik 'marshmallow test' in bij YouTube en je krijgt hele rijen komische filmpjes met steeds hetzelfde psychologische proefje als onderwerp: een kind van een jaar of vier, vijf wordt in een kamer achter een tafeltje gezet waarop een bordje met een marshmallow staat. De proefleider die het kind binnen brengt, maakt aanstalten meteen weer weg te gaan maar vertelt het kind eerst dat het twee dingen kan doen: de marshmallow direct opeten of wachten tot de proefleider terugkomt om dan als beloning een extra marshmallow te krijgen.

Vervolgens zien we hoe het kind minutenlang worstelt met de verleiding pal voor zijn neus. Vuistjes worden in ogen gestopt, het plafond wordt bestudeerd of het hoofd onder tafel gestoken om de marshmallow maar niet te hoeven zien, vingertjes worden voorzichtig uitgestoken om de marshmallow aan te raken, op te pakken, er even aan te likken, er stukjes af te pulken of er hapjes van te nemen en de resten terug te zetten in de hoop dat de proefleider niks opvalt. Sommige kinderen brengen de zelfbeheersing op de marshmallow ongeschonden te laten liggen, anderen hebben de marshmallow al weg gekauwd voor de proefleider goed en wel uitgesproken is.

Tussen 1968 en 1974 kregen ruim 550 kinderen van de Bing-kleuterschool van Stanford University dit dilemma voorgelegd: iets lekkers (niet altijd marshmallows) meteen of een dubbele portie later.

De Amerikaanse psycholoog Walter Mischel beschrijft in De marshmallow-test waarom hij dit experiment had bedacht: hij wilde weten waarom het ene kind wel in staat was de onmiddellijke behoeftebevrediging uit te stellen en het andere niet. Was zelfbeheersing een aangeboren eigenschap? Gebruikten de uitstellers trucjes om zichzelf af te leiden?

Wat Mischel niet voor ogen stond, was het ontwikkelen van een test die de toekomst van deze kleuters kon voorspellen. Toch leek het erop dat hij juist dat gedaan had. Via zijn drie dochters, die ook de Bing-school bezochten, hoorde hij verhalen over klasgenootjes die aan de proef hadden deelgenomen. Telkens bleek uit die verhalen dat de kinderen die de marshmallow hadden laten liggen zowel op school als in sociaal opzicht beter presteerden dan de kinderen die niet hadden kunnen wachten. Met zijn onderzoeksteam besloot hij tot vervolgonderzoek: ze selecteerden een groep kinderen die met tussenpozen van zo'n tien jaar getest werden op diverse criteria. In de puberteit op criteria als schoolprestaties, concentratievermogen, zelfstandigheid, sociaal gedrag en gedrag bij tegenslag. En tegen de tijd dat ze een jaar of 40 waren ook op beroep, huwelijkse staat, financiŽle situatie en geestelijke gezondheid. En het zag er op al die criteria rooskleuriger uit als ze indertijd, als 4-jarigen, de marshmallow hadden laten liggen.

Mischels aanvankelijke onderzoek trok nauwelijks de aandacht in de jaren zeventig - toen zelfontplooiing het toverwoord was en zelfbeheersing als een vooroorlogse obsessie gold - maar groeide in de nieuwe eeuw uit tot het vlaggeschip van een almaar groeiende stroom onderzoekspublicaties, zelfhulpboeken en onderwijsinitiatieven die stuk voor stuk onderstrepen dat zelfbeheersing en wilskracht aan de basis van een succesvol leven liggen. In Amerika zijn tegenwoordig zelfs buttons en T-shirts te koop met teksten als I Passed the Marshmallow Test en Don't Eat the Marsmallow!.

Maar wat als je kind die marshmallow wel opeet? Mischel kan de paniekerige ouders die hem benaderen omdat hun kleuter in het zicht van snoepgoed geen greintje zelfbeheersing aan de dag legt, geruststellen: zelfbeheersing mag bij sommige kinderen van nature aanwezig zijn, alle andere kinderen kunnen het aanleren.

De inmiddels 85-jarige Mischel heeft met De marsmallow-test zijn eerste boek voor een groot publiek geschreven. Het is een toegankelijk en informatief boek over de geschiedenis van zijn marshmallow-test, de vele en uiteenlopende onderzoeken van hemzelf en anderen die er het gevolg van waren, de biologische en psychologische achtergrond van verleiding en zelfbeheersing, en de verschillende technieken waarmee we onze kinderen en onszelf kunnen leren hoe we de kracht van verleidingen kunnen temmen en onze zelfbeheersing versterken.

Mischel haast zich wel aan zijn wijze lessen toe te voegen dat wie die technieken eenmaal beheerst, ook weer niet moet overdrijven: 'Te veel uitgestelde bevrediging kan een even treurig leven opleveren als te weinig.' De echte kunst is te leren wanneer we het beste op meer marshmallows kunnen wachten en wanneer het zaak is direct toe te tasten.


Walter Mischel, De marshmallow-test. Nieuwezijds; 284 paginaís



Red.: 



Naar Beslissingen , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]