De Volkskrant, 11-08-2007, door Ad Bergsma 28 aug.2007

De kunst van het genieten

Intermezzo daagt u uit beroemde psychologische experimenten na te doen. Doe mee en ontdek hoe voorspelbaar uw gedrag is. Deze week: word intiem met een boom.


Tussentitel: Hoe vaak neemt de automatische piloot het leven van ons over?

De welvaart heeft het leven tot een lange sinterklaasavond gemaakt, constateerde de Nederlandse psycholoog Gerard Heymans al bij zijn afscheid als hoogleraar in 1909. ‘Waar is de lekke plaats, die al deze weldaden ongenoten doet wegvloeien, waar de schimmelplant die al deze zoetigheden doet verzuren, zoodra we ons gereedmaken ze naar den mond te
brengen?’
    Een van de antwoorden op deze vraag is dat ons verstand ons te veel in de weg zit. Volgens schattingen heeft een gemiddeld mens per dag 40 duizend gedachten en 70 procent van die gedachten is negatief gekleurd. We kunnen zo in ons hoofd zitten dat we niet optimaal genieten van de weldaden die ons ten deel vallen.
    De kunst van het genieten is daarmee ook de kunst van het waarnemen. De rijkdom aan zintuiglijke indrukken is enorm. Het experiment van vandaag, dat afkomstig is uit de handleiding van hoe te genieten van de Amerikaanse psycholoog Fred Bryant, heeft betrekking op de rijkdom die we dagelijks ongemerkt passeren.
    Neem een camera of mobieltje mee, loop naar een plek buiten en zoek een voorwerp uit dat weinig beweegt. Dit kan een auto zijn, een boom, een machine of wat je maar wilt. De enige voorwaarde is dat je er rustig naar kunt kijken, zonder van je sokken gereden te worden of in de weg staat.
    Stap twee is het abstracte beeld van het voorwerp los te laten en de details echt proberen waar te nemen. Dit lukt vaak gemakkelijker op een zonnige dag, omdat het actieve spel van licht en schaduw de wereld visueel gesproken spannender maakt. Pak de camera erbij, houd hem scheef of recht, richt hem omhoog of omlaag, zoom hem in op een detail, of kijk naar het geheel, maar druk elke keer af zodra je een interessant beeld hebt opgemerkt. Het gaat daarbij niet om een esthetisch verantwoorde foto, want je neemt niet deel aan een fotowedstrijd, maar gewoon om een aardig kiekje.
    Als het eerste voorwerp ‘op’ is, ga dan door naar het volgende en blijf dat herhalen net zolang tot je dertig foto’s heb gemaakt. Ga hierna naar huis en bekijk de foto’s nog eens op een groot scherm en probeer opnieuw alle details binnen te laten komen. Herhaal deze oefening na een week nog eens, maar probeer de dagen daarna vooral waar te nemen hoe vaak de automatische piloot het leven van ons overneemt, voedsel slecht geproefd naar binnen schuift, vergezichten ongezien passeren, muziek behang wordt en gezelschap meubilair.
    De consumptiemaatschappij reikt voor dit probleem de Olympische oplossing aan: meer, beter en sneller consumeren. Maar dit geeft slechts een tijdelijke kieteling van de zintuigen. Wie bereid is de aandacht te investeren om werkelijk waar te nemen wat hij nu al heeft, is waarschijnlijk in staat meer te genieten van minder. Nu vind ik dat ‘minder’ geen doel op zichzelf, maar vaker het gevoel krijgen van een echte sinterklaasavond blijft toch de moeite waard.


Naar Psychologische praktijktips , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]