De Volkskrant, 18-06-2011, VK Banen, door Annette Wiesman .2010

Rinnooy Kan: 'Jobhoppen kan ik iedereen aanraden'

Nederlanders zouden vaker en makkelijker van baan moeten wisselen. Dat is niet alleen goed voor de economie, maar ook voor werknemers en organisaties, zegt SER-voorzitter Rinnooy Kan.

Jobhoppen moet voor werkenden normaler en makkelijker worden, vindt de Sociaal Economische Raad (SER). Werknemers die flexibel zijn kunnen langer, productiever en gezonder aan het werk blijven en doorstromen naar een beter passende functie, stelt het adviesorgaan. Organisaties profiteren op hun beurt van extra kennis-uitwisseling en innovatie. Het kabinet, dat om het advies had gevraagd, ziet in 'baan-baan mobiliteit' dé oplossing voor dreigende knelpunten op de arbeidsmarkt. SER-voorzitter Rinnooy Kan licht het advies toe.

Wat houdt dat concreet in, vaker van baan wisselen?

'Dat betekent dat je voortaan echt niet langer dan vijf tot zeven jaar op dezelfde plek blijft zitten, en dat je constant blijft bijleren, liefst zo breed mogelijk, zodat je kunt inspelen op veranderingen. Zeker grote werkgevers letten steeds meer op persoonlijke kenmerken, mensen met algemene vaardigheden, die goed kunnen communiceren.'

Werknemers zouden tevredener zijn en langer doorwerken als ze jobhoppen, is dat zo?

'Dat kun je redelijkerwijs aannemen. Bovendien, als ik voor mezelf spreek: ik heb een aantal keer in mijn leven een overgang gemaakt naar een compleet andere wereld: van universiteit naar werkgeversorganisatie naar financiële dienstverlening. Het zorgt voor avontuur, geeft andere prikkels. Het zijn clichés, maar het is wel waar. Je hebt de kans om nog eens op je tenen te lopen.'

Hoe zorg je voor de nodige mentaliteitsomslag?

'Dat is niet zo simpel, maar je kunt wel omstandigheden creëren waarin het makkelijker wordt om van baan te veranderen. Door voor betere voorlichting te zorgen, maar ook door bijscholingskansen te verbeteren. De mobiliteit is in Nederland de laatste jaren niet zo gek veel veranderd. De gemiddelde duur dat iemand in dienst is, ligt op elf jaar. Dat betekent dat mensen gemiddeld zo'n vier keer in hun carrière van baan wisselen. Wel is er een kleine, groeiende groep mensen die aanzienlijk vaker van baan wisselt.'

Uit het advies blijkt dat 73 procent van de werknemers tevreden is met z'n baan, en ongeveer de helft volgt jaarlijks minstens één opleiding. Niets meer aan doen, zou je zeggen.

'Toch is het belangrijk dat we meer openstaan voor mobiliteit. In onze ervaring is het zowel voor werkgevers als werknemers goed als er regelmatig van baan wordt gewisseld. Het zorgt voor een doorstroming van nieuwe ideeën, en een nieuwe omgeving doet goed. De mate van scholing op het werk is een punt van zorg. We weten niet waarom, maar het Leven Lang Leren is in Nederland niet goed van de grond gekomen. Iedereen vindt het belangrijk, maar toch wordt er niet veel vaart mee gemaakt. We zitten lang niet aan de top, en dat zou wel moeten in een kenniseconomie als de onze.'

Jongeren, dertigers en veertigers zijn veel mobieler dan ouderen, en doen ook veel meer met scholing. Ouderen laten zich nauwelijks bij- of omscholen. Hoe verander je dat?

'Het is lastig. De arbeidsmarkt is voor ouderen beperkt, en ze worden in de praktijk uitgesloten van scholing. Werkgevers denken nauwelijks na over hoe ze de laatste werkzame jaren boeiend en leuk kunnen maken. Als werknemers van baan veranderen, raken ze opgebouwde rechten van jaren kwijt, zoals de hoogte van een uitkering. We gaan met de sociale partners bespreken wat daaraan te doen is.'

Is het verliezen van zekerheden niet het belangrijkste obstakel voor veel mensen?

'Natuurlijk is dat belangrijk, maar dan moet je het ontslagstelsel anders organiseren, en dat is een lastige discussie. In de VS is het bijzonder makkelijk om iemand te ontslaan, en dat leidt tot meer mobiliteit. Als het eenvoudiger is van baan te wisselen en werknemers breder inzetbaar zijn, wordt de kans op werk ook groter.'

U wilt bevorderen dat er meer tussen sectoren van baan wordt gewisseld. Maar het merendeel van de scholing is functiegericht, en dat helpt niet bij het maken van een overstap.

'Dat is een natuurlijke neiging, en ook opleidings- en ontwikkelingsfondsen van de sectoren richten zich vooral op de eigen sector. Ik denk dat bijvoorbeeld in de zorg de bereidheid er is om mee te betalen aan de scholingskosten van instromende werknemers van buiten de sector. In de krimpende sectoren zal dat lastiger zijn. Een oplossing is de invoering van een financieel rugzakje, dat je in de loop van je leven naar eigen inzicht voor scholing kunt gebruiken.'

Is het in deze tijd niet lastig om werkgevers op te roepen tot meer investeringen in scholing?

'Ik denk dat onze boodschap relevant is voor alle tijden, of we nu in een hoog- of een laagconjuctuur zitten. In een recessie zet je alles op alles om vraag en aanbod beter op elkaar te laten aansluiten, in een hoogconjunctuur vragen werknemers weer meer ruimte om zich te ontwikkelen.'



IRP:   Werkt voornamelijk voor niet kennis-inhoudelijke beroepen: alfa's. Zie artikel over tweede studies


Naar Wetenschap lijst , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of naar site home .

[an error occurred while processing this directive]