De Volkskrant, 26-11-2011, column door Tonie Mudde .2010

Breinplaatjes

Feestje: de fmri-scanner bestaat twintig jaar. November 1991 beschreven Amerikaanse wetenschappers een nieuwe manier om met magneten in de schedel te kijken. U kent ongetwijfeld de plaatjes die deze en andere scan-technieken opleveren: een brein vol felge-kleurde vlekken die de pieken in activiteit weergeven.

Al jaren tuur ik naar die breinplaatjes. Dat begon toen ik ooit las over een Gronings onderzoek. Onder het motto 'alles voor de wetenschap' lieten vrouwelijke proefpersonen hun hersenen scannen tijdens een orgasme. Daaruit bleek dat de climax delen van het brein lamlegt. Diepere gedachtes verdwijnen, er is alleen genot. Duidelijke uitkomst, ware het niet dat Rutgers University na een vergelijkbaar experiment tot een heel andere conclusie kwam. Uitschakelende hersendelen? Welnee! Tijdens het hoogtepunt is het brein juist een dampende orgie van neuronen.

Oké, misschien is het vrouwelijk orgasme zo complex dat het zelfs met een hersenscanner niet te bevatten is. Laten we daarom een kijkje nemen in het brein van een simpeler organisme. Een vis bij-voorbeeld. Of beter nog: een dode vis. Een Amerikaanse neurowetenschapper schoof in een creatieve bui een zalm in zijn fmri-scanner. Hoewel het dier morsdood was, registreerde de apparatuur toch hersenactiviteit. Moraal van het experiment: als je maar genoeg statistische algoritmes loslaat op een enorme berg meetgegevens, verschijnt er gegarandeerd iets moois op je monitor.

Bij medische technologie ligt altijd het gevaar van overschatting op de loer. Yale University legde proefpersonen onzinverklaringen voor over menselijk gedrag. Zodra die gepaard gingen met de woorden 'uit hersenscans blijkt', stonken de vrijwilligers er sneller in. Ik wacht met smart op een vervolgonderzoek waarbij pal naast de nepverklaringen ook indrukwekkende breinplaatjes staan afgebeeld. Dan zal het vermogen tot kritisch denken pas echt verdwijnen.

Een vis die vlak na zijn dood nog een keer klaarkomt? Tja, als het uit hersenscans blijkt...

 

IRP:   Niets over de enorme successen



Naar Wetenschap lijst , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of naar site home .

[an error occurred while processing this directive]