De Volkskrant, 11-09-2012, van verslaggeefster Sterre Lindhout .2010

Reportage | Vooruitzichten mbo'ers

Eigen rit naar Antwerpen blijft wellicht een droom

Steeds meer jongeren volgen beroepsopleidingen in vervoer en logistiek. Nu al moet 40 procent van de chauffeurs buiten het vakgebied aan de slag.


Tussentitel: In de praktijk kiezen 16- en 17-jarigen vooral opleidingen die de leuk vinden - Marije Hulsbosch - MBO Raad

'Tja, ik was dus vergeten om de aanhanger vast te maken. Ik dacht dat ik de 'klik' gehoord had, maar toen ik wegreed bleef de vracht staan.' Met een mengeling van gêne en bravoure beschrijft Roy van Dinther (17) de eerste week van zijn leer-werkopleiding goederenvervoer bij ROC de Leijgraaf in Veghel. Sinds hij twee jaar geleden meereed op de vrachtwagen van zijn oom, weet Roy wat hij worden wil: trucker. Een stoere man met een stoere wagen en, niet onbelangrijk, een Feyenoordsjaal op het dashboard.

Zoals Roy zijn er steeds meer. Vervoer en logistiek is een van de hardst groeiende sectoren in het mbo. Sinds 2008 is het aantal studenten bijna verdubbeld. Maar sinds datzelfde crisisjaar is de arbeidsmarkt voor truckers steeds slechter geworden. Het Research Centre for Education and the Labour Market (ROA), verbonden aan de Universiteit van Maastricht, schat dat in 2016 het aantal gediplomeerde chauffeurs het aantal vacatures met tienduizend overstijgt.

'Wie kan het imago omschrijven van het bedrijf waar hij werkt?' Twaalf jongens en een meisje kijken docent Mark Daanen schaapachtig aan, de spijkerbroeken en gympen onhandig weggefrommeld onder de schoolbankjes. 'Zand', antwoordt een leerling. En na een vragende blik van zijn docent: 'We rijden zand, dat staat ook op de wagens.'

Maandag is theoriedag en de minst favoriete dag van de week. 'Chauffeurs zijn doeners', zegt Daanen. 'Wij houden niet zo van school,' verduidelijkt Roy. De rest van de week zijn deze studenten aan het werk: op de weg als ze al een rijbewijs hebben, op de laad- en losplaats als ze daar nog te jong voor zijn.



Tetris
Werkgeversorganisaties scanderen al jaren dat Nederland behoefte heeft aan goede vakmensen. De zin is letterlijk terug te vinden in bijna alle verkiezingsprogramma's. Maar de werkgelegenheid is plaatselijk: de zorg en de techniek kampen met grote tekorten, terwijl de bouw, de logistiek en het toerisme zich met moeite door de crisis modderen.

De werkgeversorganisatie VNO-NCW benadert het beroepsonderwijs daarom als een spelletje Tetris: mbo'ers moeten worden gedirigeerd naar de gaten die vallen in de arbeidsmarkt. Maar zo'n geleide studiekeuze past beter in China dan in Nederland, vindt Marije Hulsbosch van de MBO Raad.

'We proberen jongeren aan de hand van studiebijsluiters wel inzicht te geven over de kansen op de arbeidsmarkt.' Sommige roc's experimenteren met intakegesprekken waarbij studenten die kiezen voor een sector met weinig banen alternatieven krijgen voorgeschoteld. 'Maar in de praktijk kiezen 16- en 17-jarigen toch vooral voor opleidingen die ze leuk vinden', zegt Hulsbosch. 'En je kunt niet zeggen: helaas pindakaas, deze opleiding mag jij niet doen.'

Tweedejaarsstudent Paul Albers (21) gaat er voetstoots van uit dat hij na zijn afstuderen volgende zomer blijft werken bij zijn opleidingsbedrijf, Inland Terminal Veghel. 'Nu maak ik alleen nog maar ritjes over dit industrieterrein', roept hij. Hij moet schreeuwen om zich verstaanbaar te maken boven de beat van ronkende motoren en zeecontainers die met een zachte plof op het asfalt landen. 'Straks rijd ik naar Rotterdam en Antwerpen.'

Na ruim acht maanden werken, zegt Paul, kent hij hier iedere stoeptegel. Het kluitje paffende truckers voor de keet groet hem collegiaal. 'Met chauffeurs kun je altijd praten. Je weet gewoon wat voor mensen het zijn. Leuke mensen.'

In de tien jaar dat hij op De Leijgraaf werkt heeft opleidingscoördinator Ben Bakel de jaarlijkse toestroom zien vertienvoudigen: 'Ik begon met tien man, nu zijn het er honderd.' Ja, het is iets moeilijker om leer-werkplekken te krijgen dan vroeger, geeft hij toe. En ja, er is meer Poolse en Hongaarse concurrentie in het vak.

Vakkracht
Zorgen maakt Bakel zich geen moment. Veghel is een logistiek knooppunt en De Leijgraaf heeft goede contacten met het plaatselijke bedrijfsleven. 'We leiden deze jongens echt samen op. Wij vragen wat de bedrijven zoeken in een vakkracht en dat proberen wij te bieden.' Dat lukt aardig, merkt hij aan de enthousiaste reacties. 'We gunnen elkaar het beste. Bedrijven komen ook naar ons toe als ze gehoord hebben dat ze ergens anders mensen zoeken.'

Het is ook niet gezegd dat de chauffeurs die nu worden opgeleid werkloos eindigen, zegt Didier Fouarge, onderzoeker bij onderzoekscentrum ROA. De werkloosheid in de beroepsgroep is op dit moment gemiddeld, 3 procent. Maar het percentage chauffeurs dat een baan vindt buiten het vakgebied is hoog: 40 procent.

Gebogen over het theorieboek Beroepschauffeur in het wegvervoer mijmert Roy van Dinther ondertussen over zijn eigen truck. 'Gewoon rijden, lekker alleen, daar houden wij van.'




Naar Wetenschap lijst , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of naar site home .

[an error occurred while processing this directive]