De Volkskrant, 26-10-2010, door Marise Sperling .2010

Bèta voor de basisschool

De Universiteit Twente heeft een speciaal programma voor kinderen, om ze al van jongs af aan voor techniek en wetenschap te interesseren.

Tussentitel: 'Dan word ik misschien dokter in een spaceshuttle'

Sterrenbeelden zoeken in een opblaasbaar planetarium. Een robot maken van Lego. En energiebesparende apparaten ontwikkelen. Nico (11), professor in spe en volgens iedereen de slimste van de klas: ‘Ik heb al concepten bedacht om het klimaatprobleem op te lossen.’

Meer dan vierhonderd kinderen rennen de Universiteit van Twente binnen. Ze springen rond in de aula. Daar werd vorige week het startsignaal gegeven voor Twente Academy Young. Dit zogeheten wetenschapsknooppunt is een samenwerkingsverband tussen de universiteit en omliggende basisscholen. Nederland schreeuwt om afgestudeerden met een bètadiploma. Daarom worden kinderen tussen de 9 en 14 jaar al enthousiast gemaakt voor wetenschap en techniek.

‘Kinderen willen alles weten’, vertelt projectleidster Dzanella Tihic (28). ‘Ze vragen vaak: waarom? Onderzoek wijst uit dat na de basisschool die belangstelling afneemt. Ze vinden studeren ineens saai en stom, en gaan liever werken. Vandaar dat wij proberen die nieuwsgierigheid te behouden en te stimuleren. Zo benutten kinderen optimaal hun talenten.’

‘De universiteit lijkt me heel cool’, zegt Fleur (10). Ze zit in groep 8 ‘en heeft een klas overgeslagen’. Fleur wil dokter worden. ‘Maar ik wil ook zweven in de ruimte, net als astronauten. Dan word ik misschien dokter in een spaceshuttle. Ik wil zoveel leren en weten hoe alles werkt. Nieuwsgierig, dat ben ik wel.’

Op de Twentse universiteitscomplex maken de kinderen op een speelse en simpele manier kennis met de wetenschap. Zij doen proefjes en bekijken demonstraties.

Maura (10) kijkt aandachtig naar een robot – gemaakt van Lego – die rondjes rijdt over een zwarte kleefstrip in een houten bak. ‘Misschien ga ik later Legotechnieken studeren. Dat lijkt me echt interessant. Dan wil ik mijn eigen robot maken. Eentje die mijn kamer opruimt. Aan opruimen heb ik echt zo’n hekel.’ Lachend: ‘Of ik wil een robot maken die elke dag mijn haar mooi maakt.’

Evelien (11) legt de techniek van de robot uit. Tegen haar klasgenoten: ‘Onder die robot zit een rood lampje. Dat is een sensor’, weet ze. ‘En die sensor is zo afgesteld dat-’ie alleen over de zwarte streep rijdt.’

‘Ik hyve niet, maar lees boeken of kijk het nieuws’, zegt Evelien vol trots. Ze vindt zichzelf leergierig. ‘Waarschijnlijk word ik politicus of advocaat. Ik wil naar de universiteit van Twente. Mijn vader werkt hier ook.’

Even verderop verdringt een tiental schoolkinderen zich voor de tafels waar studenten van de Twentse universiteit andere proefjes laten zien. Die technische snufjes zijn niet alleen leuk voor jongens, maar ook voor meisjes. ‘Hier kan iedereen wat van leren’, zegt Fleur.

Aan de linkerkant wordt bliksem nagebootst. Een band wrijft langs een metalen bol zodat stroom ontstaat. Aan de tafel ernaast geleiden kinderen zelf elektriciteit. Ze leggen twee vingers op een plaatje zodat de radio aanspringt. En rechts wordt zelf plastic gemaakt. ‘Dit is echt vet cool’, klinkt het.

Dit project daagt kinderen uit die meer in hun mars hebben, vindt Kirsten Roozeboom, leerkracht op basisschool La Res in Enschede. ‘Ik merk dat zij heel enthousiast en nieuwsgierig zijn. Hun talenten moeten niet verloren gaan. Zonder dit project zou hun wereld een stuk kleiner zijn. Ze weten dan te weinig van wat er allemaal om hen heen gebeurt.’

Ook andere universiteiten hebben wetenschapsknooppunten opgericht en stimuleren zo jonge talenten. Iedere universiteit ontwikkelt een eigen programma. Wetenschappers geven bijvoorbeeld colleges aan de leerlingen, en basisscholen bieden speciale lesprogramma’s aan.

‘Die lesstof wordt ontwikkeld door de universiteit’, zegt projectleidster Tihic. ‘Leraren hebben hier de kennis niet voor. Ons thema is klimaat en duurzaamheid. We blijven toch hoofdzakelijk een technische universiteit. Bovendien willen veel bedrijven meewerken aan dit project door dit thema.’

Het bedrijf 4Green, dat is gericht op duurzaamheid en energiebesparing, geeft een presentatie op de universiteit. Het kan zo niet verder met het milieu, zegt een kinderstem op het filmpje. De temperatuur op aarde blijft stijgen en straks gaat de planeet zichzelf opwarmen. Dan zijn we verloren. We hebben wetenschappers nodig die dit probleem kunnen oplossen.

De 11-jarige Nico weet het antwoord op alle vragen en steekt constant zijn vinger in de lucht. ‘We moeten het water dat door de wc spoelt, opvangen in de tuin. Daarmee geven we de planten water. We kunnen ook allemaal rijden op fietsen met kleine wieltjes. Zo vangen we meer energie op.’

Professor in de hogere wiskunde, dat wil Nico worden. ‘Ik kijk vaak naar Discovery Channel en lees boeken van National Geographic. Ik kan veel beter Engels dan Nederlands. Dat heb ik mezelf aangeleerd.’

Maura heeft ook een plan voor een schonere wereld. ‘We moeten milieuvriendelijke robots maken. En die ruimen dan alle straten op waar rotzooi ligt. Het is mij overal te rommelig. Dat komt door al die dronken mensen, die gooien van alles op straat. Het is pas erg in Amsterdam, dat heb ik laatst gezien.’

 

Tusenstuk:
Twente Academy Young

Twente Academy Young is een ‘wetenschapsknooppunt’ dat een brug slaat tussen bedrijven, basisscholen en universiteiten. Het doel: kinderen tussen de 9 en 14 jaar laten kennismaken met wetenschap en techniek. ‘Hun nieuwsgierigheid moet worden gevoed. Anders gaat veel talent verloren’, zegt projectleidster Dzanella Tihic.
    In het hele land zijn regionale knooppunten opgericht. Er zijn er inmiddels twaalf. Deze knooppunten zijn een initiatief van het Platform Bèta Techniek dat wil voorkomen dat er in de toekomst een tekort aan bèta-opgeleiden en technici ontstaat. Via het zogeheten Orion-programma worden basisscholen ondersteund om in de klas aandacht te besteden aan wetenschap.
    Volgens Tihic schort het de knooppunten nog aan goede landelijke samenwerking. ‘Iedere universiteit ontwikkelt een eigen programma.’ De activiteiten die op touw worden gezet, zijn heel divers: cursussen voor docenten, ontwikkelen van nieuwe lesmethodes, colleges van wetenschappers aan leerlingen en stages.


Naar Wetenschap lijst , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of naar site home .

[an error occurred while processing this directive]