De Volkskrant, 25-11-2011, `van verslaggeefster Irene de Pous .2010

Reportage | Vakonderwijs is een dure affaire

Vmbo'er rent weg van techniek

Werkgevers waarschuwen voor een gebrek aan technici. En dat is mede de schuld van de vmbo's die te weinig vakgericht denken. Straks heb je voor elke schroef een Pool nodig.

Roodgloeiend moet het zijn. Met geduld verwarmt Jamie (15) een lange buis van dikwandig staal tot het pijn aan de ogen doet. Dan komt zijn klasgenoot Rik (14) naast hem staan en begint de buis te buigen. Als hij op het oog zo'n negentig graden gebogen is, stopt Rik en zet de afzuiger erop. Met een staalborstel maakt Jamie ondertussen de omgebogen buis schoon.

Jamie is handig met de handen. Rik houdt niet van in de boeken zitten. Daarom kozen zij op de scholengemeenschap het Elde College in het Noord-Brabantse Schijndel voor de vmbo-richting installatietechniek. Daar leer je ouderwets een vak, zoals vroeger op de ambachtsschool. Zeventien van de twee-en-dertig lesuren staan Jamie en Rik in het praktijklokaal en leren waterleidingen aanleggen, lassen en de afvoer van een wasmachine installeren.

Werkgeversorganisaties MKB-Nederland en VNO-NCW en Platform VMBO waarschuwden deze week voor het dalend aantal leerlingen dat instroomt op het technische vmbo. In een manifest dat zij aanboden aan de vaste Kamercommissie voor Onderwijs zeiden zij te vrezen voor een tekort van tienduizenden technisch geschoolde vaklui in de nabije toekomst.

Door het krimpend aantal leerlingen dat voor een technische richting op het vmbo kiest, worden nu al steeds vaker specialistische afdelingen zoals elektrotechniek, installatietechniek of bouwnijverheid gesloten. Docent elektrotechniek Pieter Siroen (30) van het Elde College herkent de trend. Hij is voorzitter van de landelijke Vereniging Docenten Technische Installaties en ziet het gebeuren: specialistische afdelingen op vmbo's maken steeds vaker plaats voor bredere opleidingen. Daar leer je geen vak, maar heb je een 'uitstroomrichting'. Ook is er een beweging naar boven gaande: 'Vroeger zat 60 procent van de scholieren op het vmbo, nu is dat nog maar 50 procent. Die andere 10 procent zijn er bij de havo bijgekomen. Binnen het vmbo volgen leerlingen steeds vaker de theoretische leerweg, in plaats van de beroepsgerichte leerwegen.'

Niet dat daar iets mis mee is, zegt Siroen. Maar als de technische afdelingen verdwijnen, worden sommige vakspecialisten echt schaars. 'En wat komt er dan? Een algemene klusjesman, nog meer Poolse loodgieters?' Als hij op de bouwplaats is om stageplekken te zoeken, ziet hij dat die niet dezelfde kwaliteit leveren. 'Polen doen de kabels niet in een buis, maar werken ze gewoon in de muren weg. Als je later nog iets wil veranderen in het huis, moet je de hele muur openbreken.'

Op het Elde College hebben de afdelingen tot nog toe het hoofd boven water weten te houden. Maar als er bij een opleiding drie jaar achter elkaar minder dan tien nieuwe leerlingen instromen, dan is het einde oefening. Installatietechniek zat twee achtereenvolgende jaren onder die grens. 'Vorig jaar kwam er gelukkig weer een opleving van 22 leerlingen. In de rest van de regio zijn wel afdelingen omgevallen, daardoor zijn er naar ons juist weer meer leerlingen toegekomen.'

Minder boeken, meer praktijk

In het praktijklokaal houdt Rik een winkelhaak tegen de inmiddels afgekoelde buis. 'Geen negentig graden.' Jamie verhit opnieuw het metaal, bij roodgloeiend buigt Rik het nog enkele millimeters. 'Zo is het goed.' Waarom ze techniek hebben gekozen? Jamie's vader was ook installateur. In de vakanties helpt Jamie hem mee met het aanleggen van installaties voor voer in varkensstallen. Rik's vader zit niet in de techniek, maar Rik is zelf thuis altijd bezig met zijn handen. 'Ik maak vogelhuisjes, heb laatst met de schutting geholpen.'

Voor die twee geldt: hoe minder boeken, hoe beter. Maar vakonderwijs heeft een prijs. Ga maar na, zegt Siroen en wijst naar de timmer- en metselwerkplaats. 'Deze werkplaats is voor 35 leerlingen. Maar hier passen wel vier gewone lokalen in, voor vier keer zoveel leerlingen.'

Of kijk naar het praktijklokaal van installatietechniek. Die draadsnijmachine, zetbank, wals of pneumatische knipmachine, dat zijn geen goedkope apparaten. 'Maar je kan moeilijk een loodgieter afleveren die net die ene afvoer niet kan maken, omdat er geen geld voor die machine was.'



Naar Wetenschap lijst , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of naar site home .

[an error occurred while processing this directive]