De Volkskrant, 13-09-2011, column door Bert Wagendorp .2010

Diederik

Tussentitel: Gevoel voor pr en begrip voor de noden van de journalist

Wij van de Volkskrant gaan Diederik Stapel nog enorm missen. De teloorgang van de Tilburgse hoogleraar sociale psychologie raakt ons hard. We hadden heel wat jaren, al vanaf dat Stapel nog een piepjonge hoogleraar was in Groningen, een hotline met de hooggeleerde.
    Of het nu ging over Big Brother, het charisma van Pim Fortuyn, dominante mensen of Alain de Bottons 'statusangst': even Stapel bellen. Het was prettig te kunnen melden dat kijken naar kunst de kater van een slechte IQ-test beter wegspoelde dan voor 150 euro shoppen op internet.
    Ik heb ook vaak met de Diederik Stapels van deze wereld gebeld: gerespecteerde wetenschappers op verschillende vakgebieden, met gevoel voor publiciteit en begrip voor de noden van de journalist. Die moet het nieuws duiden, en roept daarbij graag de hulp in van bevoegde instanties. En wie is er meer bevoegd dan een hoogleraar? Een snelle quote, de vlot geformuleerde bevestiging van een vaag vermoeden - of in elk geval geen keiharde ontkenning - een toepasselijke casus: hartelijk dank professor, en tot horens maar weer.
    'Het knotseballen loopt hard terug, volgens Radio Meppel.'
    'Leuk stukje. Bel Herman Pleij even voor een korte historische roundup van het knotseballen sinds de middeleeuwen in sociologisch perspectief. Heeft hij vast onderzocht.'
    Tussen wetenschap en journalistiek groeide zodoende in de loop der jaren een hechte band. Elke redactie heeft een lange lijst van telefoonnummers van belbare wetenschappers, immer tot terzakedoende duiding van de actualiteit bereid.
    Wetenschappers verlenen het nieuws cachet en de media geloofwaardigheid, de media populariseren in ruil de wetenschap, laten zien dat die maatschappelijk relevant is en maken sommige wetenschappers tot BN'ers - ijdelheid is ook de geleerde niet vreemd.
    In de Stadsschouwburg van Amsterdam was gisteren het symposium 'De staat van Nederland' georganiseerd, speciaal voor journalisten. Een van de sprekers was Willem Schinkel, universitair docent theoretische sociologie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Hij had het over het populisme.
    Hoe het populisme zich kon handhaven, luidde een van zijn vragen, terwijl veel van haar claims bewijsbaar onjuist zijn. Dat komt, zei Schinkel, doordat het in de politiek helemaal niet om de waarheid gaat, maar om andere dingen, zoals macht en charisma. Maar waarom prikten de media daar dan niet doorheen? Omdat het volgens Schinkel ook in de media niet om de waarheid gaat, maar om de hoeveelheid verkochte kranten en de kijkcijfers.
    Dat was, indien juist, een tamelijk ontluisterende analyse.
    Over zijn eigen vak, de wetenschap, liet Schinkel zich niet uit. De kern daarvan is het weten, het zoeken naar de waarheid, dus als daar de waarheid ook al niet meer voorop staat, kun je er beter mee kappen.
    Meer dan als de topper in zijn vakgebied die hij ook was, komt Diederik Stapel uit ruim tien jaar Volkskrant en andere media naar voren als een wetenschapper die de godganse dag testjes zat te doen met zijn studenten - wat dus kennelijk niet altijd zo was. En die daarmee succesvol leverancier werd van leuke weetjes over van alles en nog wat.
    Een wetenschapper, niet per se op zoek naar de waarheid, maar eerder naar de entertainmentfactor van wetenschap en het pleasen van de kennisconsument. Een academische populist. Daarin van harte ondersteund, gestimuleerd en zeker niet doodgecheckt door ons, van de krant.



Naar Wetenschap lijst , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of naar site home .

[an error occurred while processing this directive]