De Volkskrant, 11-09-2012, door Nanda Troost .2010

Zij-instromer wil graag frezen en draaien

Metaalbedrijven in het mkb voorzien een tekort aan vakmensen. Zij-instromers moeten het gat vullen. Ze zijn duurder, maar hun zelfstandigheid en motivatie overtuigt werkgevers.


Tussentitel: 'Met handen en kop bezig zijn, dat geeft diepgang'

Een voetsteun voor een BMW-motor. Staafjes voor de lopende band van de voedingsindustrie waarop visfilets, brood, patat of borrelnootjes kunnen worden getransporteerd. Maar ook onderdelen, soms kleiner dan een lucifer, voor een oud legervoertuig uit de Tweede Wereldoorlog. En anders worden voor een paard wel de hoefijzers uitgeschraapt, tot op de gram precies.

Henk 'Pa' Papen (58) kan uren vertellen over hoe mooi het werk is in de mkb-metaal. Hij is nog altijd betrokken bij de Papen Metaal Techniek in Hengelo, al is het bedrijf inmiddels overgenomen door zoon Gerben (30). Voorwerp na voorwerp pakt Papen senior uit de vitrine in de hal. De Papens leveren geen productiewerk, maar zijn betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe producten.

Papens enthousiasme is al binnen een week overgeslagen naar Rob Dierink (23) en Ruben Koopman (27). Ruben heeft tijdens zijn stage als zij-instromer in de metaal en techniek twee schroeven gedraaid voor een onderdeel van een nieuwe machine om de riolering schoon te maken. 'Zo ben ik betrokken bij de ontwikkeling van een compleet nieuw apparaat. Het is heel interessant hier.' Rob heeft onderdeeltjes gemaakt voor een oude Canadese tank. 'Met handen en kop bezig zijn, dat geeft diepgang.'

Dierink en Koopman zijn twee deelnemers aan het zij-instroomproject voor de metalelektro en metaal en techniek in Twente. Dat is een van de projecten waarmee wordt vooruitgelopen op het verwachte tekort aan vakmensen in de sector. Alleen al in Twente wordt een tekort verwacht van 3.400 technici in 2015. Het ministerie van Sociale Zaken schat dat het tekort aan technisch personeel voor heel Nederland tot en met 2016 ruim 170 duizend zal zijn.



Onderwijs en bedrijfsleven proberen het imago van de metalelektro te verbeteren en zoeken in de regio kansen voor samenwerking. Als gevolg van de crisis is bijvoorbeeld een schoolverlatersproject ontstaan. Daarbij worden jongeren geholpen die hun studie niet kunnen afmaken doordat ze hun werkervaringsplaats kwijt zijn omdat hun werkgever failliet is gegaan. Elke toekomstige vakman is er een.

Sinds eind vorig jaar zijn er in Twente bijna twintig zij-instromers aan de slag gegaan via het Triplo O-project. Na een strenge selectie en een twaalfdaagse stoomcursus waardoor ze aan vak en opleiding hebben kunnen snuffelen, gaan ze meteen aan de slag bij een bedrijf in de regio. Vier dagen per week werken ze als draaier of frezer (mbo-2 of mbo-3 niveau), de vijfde dag zitten ze op school. Na uiterlijk twee jaar hebben ze hun diploma en kunnen ze als vakman in vaste dienst bij hun leerbedrijf. In november begint een volgende lichting.

Het lijkt een druppel op een gloeiende plaat, maar het gaat dan ook om maatwerk, zegt Jon Sanders, consulent Arbeidsmarkt en Beroepsonderwijs van de Koninklijke Metaalunie in Hengelo. De Metaalunie is met meer dan dertienduizend leden de grootste ondernemersorganisatie voor het midden- en kleinbedrijf (mkb) in de metaal. 'We inventariseren wat de bedrijven nodig hebben en zoeken daar met hulp van het UWV, gemeenten en het onderwijs geschikte kandidaten bij. In Twente hebben we nu twee keer een project gedraaid voor verspaners. Daaraan is in deze regio behoefte. Voor een volgend project gaan we waarschijnlijk op zoek naar mechatronicamonteurs.'

Voordeel van de zij-instromers is dat ze heel bewust kiezen voor hun tweede, of soms wel derde carrière, zegt Colin van Dielen van Metalelektro personeelsdiensten, dat bemiddelt tussen bedrijf en leerling. 'Het zit 'm in het verschil in mentaliteit. Het is nogal een verschil of je net 16 bent of al midden 20, met soms al een gezin.'

Toch proeft Sanders soms aarzeling bij werkgevers, want een zij-instromer is duurder. In het huidige project wordt het voortraject betaald door de Regio Twente. Een leerwerkplek kost al gauw enkele duizenden euro's, deels gefinancierd door het scholingsfonds van de sector en deels te betalen door de werkgever. 'En dan krijgen zij-instromers tijdens hun opleiding het minimumloon van een volwassene, terwijl ze nog niet meer kunnen dan een 16- of 17-jarige die rechtstreeks na het vmbo aan dezelfde opleiding is begonnen. Maar de ervaring leert dat een zij-instromer een meerwaarde voor het bedrijf kan hebben.

Dat zien ook de Papens. 'Jongeren die rechtstreeks van school bij ons komen, hebben nog twee tot drie jaar nodig voordat ze in de werkplaats zelfstandig kunnen functioneren', zegt Gerben.

En jongeren van 16, 17 zijn soms al na vier maanden vertrokken, zegt Papen sr. 'Het werk is niet wat ze dachten dat het zou zijn. Wij willen graag dat mensen langer blijven. Je investeert toch ook in hen. Ouderen maken vaak een bewustere keuze', heeft hij ervaren.

'De horeca is gezellig, maar dat is als klant toch anders dan als je er werkt', heeft Dierink ervaren. 'Ik wil niet tot mijn pensioen op zulke rare uren werken. Sleutelen aan Ducati-motoren is een hobby van me. Daar sluit dit werk veel beter bij aan.'

Ruben Koopman werkte als loodgieter in de bouw totdat zijn werkgever failliet ging. 'Op mijn 60ste nog overal achter en onder kruipen... dan bevalt dit beter. Ik wil meer met mijn hoofd werken en tegelijkertijd mijn handen gebruiken. Dan ben ik hier op mijn plek.' Papen hoort het tevreden glimlachend aan.


Naar Wetenschap lijst , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of naar site home .

[an error occurred while processing this directive]