De Volkskrant, 11-10-2011, door Sanne Riepema .2010

Wie wil er nog een ambacht leren?

Het ambacht lijdt onder een stoffig imago. Het is niet makkelijk mensen te vinden, terwijl het werk er wel is.

Tussentitel: 'Detailhandel en ambacht worden nou eenmaal niet geassocieerd met sexy en hip'

De ambachtseconomie raakt van alle kanten in een verdomhoekje. Dat merkt Wim Hooijmans van het Hoofdbedrijfschap Ambachten (HBA) steeds meer. In de groeiende ambachtseconomie - waar nu eenderde van de ondernemingen in het bedrijfsleven toe behoort - is door uitbreiding en vergrijzing tot 2020 behoefte aan een kwart miljoen nieuwe vakmensen, blijkt uit cijfers van het HBA. Maar de branche heeft moeite om nieuwe vakmensen aan te trekken. Zo zijn er niet genoeg jongeren die een ambacht willen leren.

'Vroeger werden ambachten nog van vader op zoon overgebracht', vertelt Hooijmans. 'Maar tegenwoordig zien jongeren steeds minder heil in het beroep van timmerman of glazenwasser. Jongeren richten zich in hun beroepskeuze vooral op de kenniseconomie. Maar de waarheid is dat er zonder ambachtseconomie geen kenniseconomie bestaat en dat juist in de ambachtelijke werkplaatsen en ateliers innovaties plaatsvinden.'

Bovendien, zegt Hooijmans, blijken grote delen van de ambachtseconomie ook behoorlijk bestand tegen de recessie. 'We laten nu onze schoenen liever repareren dan dat we nieuwe aanschaffen. Maar toch kiezen op dit moment te weinig jongeren voor een vakopleiding, waardoor veel ambachtsopleidingen zelfs dreigen te verdwijnen.'

De ambachtseconomie bestaat voor het merendeel uit zzp'ers (70 procent), die vroeg of laat hun kennis en ervaring moeten overbrengen op 'vervangers'. Maar het stoffige imago van een ambacht maakt het aantrekken van nieuwe, jonge leerlingen niet makkelijk.

Ambachten proberen op allerlei manieren jong talent aan te trekken, op te leiden en vast te houden. Kees Saton is eigenaar van het leerbedrijf Saton Optiek, dat vijf filialen heeft in de regio's Leiden en Amsterdam.

Saton kent de problemen met het vinden van mensen maar al te goed. 'De woorden detailhandel en ambacht worden nou eenmaal niet tegelijkertijd in de mond genomen met sexy en hip, vertelt Saton.

'Jongeren laten zich vaak afschrikken door het feit dat er in het weekend wordt gewerkt en ook het 'technische aspect' komt het imago niet ten goede. De kunst om jongeren te interesseren is door extra nadruk te leggen op de voordelen'.

Daarom verzorgt Saton binnen zijn bedrijf vierjarige opleidingen van lbo- tot hbo-niveau. 'En dan hebben we het niet alleen over de opleiding tot opticien', benadrukt Saton. 'De optiek omvat zoveel meer. Bij het maken van brillen en lenzen komen ook mode, innovatie, techniek, verkoop en medische achtergronden om de hoek kijken. Het beeld van een karakterloze opticien die een klant een prothese aanmeet, is allang achterhaald.'

Schoenmaker Klaas Joling uit Ermelo doet er ook alles aan om zijn passie en ervaring over te brengen. Hij geeft tweejarige opleidingen aan leerlingen, zodat zij na enige tijd als zelfstandig schoenmaker op eigen benen kunnen staan.

'Wij ambachtsmannen moeten hard aan de weg timmeren om jongeren te stimuleren, zegt Joling. 'Ouders demotiveren jongeren vaak juist, door er constant in te rammen dat alleen kennisopleidingen voldoen.'

Saton kan het alleen maar met Joling eens zijn. 'Veel mensen onderschatten de doorgroeimogelijkheden en dat is zonde', vindt Saton. 'Een carrièresprong van opticien naar optometrist of filiaalmanager is zeker niet zeldzaam. Alles is mogelijk en dat maakt de optiek zo dynamisch en aantrekkelijk. Zolang je blijft innoveren en blijft meegroeien met de tijd, zijn de kansen op succes het grootst. Als je als ambachtsman dat gegeven negeert, zal je ten onder gaan. Het is dus noodzakelijk dat je actief op zoek gaat naar mensen en hen bekendmaakt met de leuke kanten van het vak. Onbekend maakt onbemind en daarmee gaan kansen op verjonging verloren.'


Naar Alfa's en bèta's, banen , Alfa's en bèta's, sociologisch , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .

[an error occurred while processing this directive]