De Volkskrant, 30-08-2013, van verslaggever Jarl van der Ploeg 2 aug.2010

'Nederland kan niet zonder technici uit Oost-Europa'

Veel technische bedrijven kunnen in Nederland niet genoeg personeel vinden. Belangrijkste redenen: vergrijzing en imagoproblemen.


De order van 1 miljard euro die scheepsbouwer IHC Merwede begin augustus van het Braziliaanse Petrobras kreeg, zal vooral werk opleveren voor Oost-Europese technici. Dat stelt directeur personeelszaken Bert van der Sluis. De reden: er zijn geen Nederlandse technici te vinden die het werk kunnen doen. 'Als ik allemaal Nederlanders zou kunnen krijgen, dan zou ik dat doen', zegt Van der Sluis. 'Maar ze zijn er niet. De benodigde specifieke kennis is hier in Nederland nauwelijks meer voorhanden.'

De moeilijkheden die IHC Merwede ondervindt, staan volgens experts voor een veel groter, bijna paradoxaal probleem dat heerst op de Nederlandse arbeidsmarkt. Terwijl inmiddels 700 duizend Nederlanders zonder werk zitten, hebben veel technische bedrijven juist de grootse moeite om personeel te vinden.

Zo had de Brabantse chipmachinefabrikant ASML dit voorjaar zo'n twaalfhonderd vacatures beschikbaar en komen er bij de Rotterdamse haven op jaarbasis ruim tweeduizend banen vrij. 'Allemaal technische functies, voor zowel mbo'ers als hbo'ers', aldus een woordvoerder van de haven.

De voornaamste reden voor dat vacatureoverschot is de vergrijzing. Jaarlijks gaan zo'n 70 duizend Nederlandse technici met pensioen; veel meer dan het aantal technische studenten dat jaarlijks afstudeert en de arbeidsmarkt betreedt. De schattingen lopen ietwat uiteen, maar in 2016 zou er in Nederland een tekort van tussen de 150- en 160 duizend technici zijn.

Er is wel een kleine kentering zichtbaar. In het komende studiejaar hebben zich, ten opzichte van vorig jaar, 20 procent meer mbo- en hbo-studenten ingeschreven voor bčta-opleidingen, zegt Ineke Dezentjé, voorzitter van de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie FME.

'Toch blijft de scheefgroei op de arbeidsmarkt een groot probleem', zegt Dezentjé. 'Als er een tekort is op de arbeidsmarkt heeft een bedrijf eigenlijk twee opties. Of je haalt buitenlandse vakkrachten naar Nederland, of - en daar zit de grote bedreiging - de bedrijven gaan daar zitten waar die vakkrachten wel voorhanden zijn. Daarmee verlies je werkgelegenheid, en belangrijker nog: welvaart.'

Het gebrek aan studenten zou vooral te wijten zijn aan een imagoprobleem van de technische sector. 'Er wordt nog te vaak gedacht aan de smerige fabriek van vroeger. Maar ook daar werkt bijna iedereen nu achter een computer. En in plaats van vieze overalls werken mensen tegenwoordig in een bijna laboratoriumachtige omgeving.' Dat beeld is nog onvoldoende geland, denkt Dezentjé.

In de top-10 van populairste mbo-opleidingen stonden in 2012 vijf opleidingen waarmee meer dan de helft van de afgestudeerden geen werk vindt. Denk aan: medewerker ict-beheer, helpende zorg en welzijn, pedagogisch werker kinderopvang en onderwijsassistent. Dat blijkt uit gegevens van het adviesorgaan Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Dezentjé: 'We hebben in Nederland veertig opleidingen mbo-artiest. Met andere woorden: we hebben een verkeerd opgeleide beroepsbevolking.'

'In het bedrijfsleven roepen wij al jaren: jongens, het gaat niet goed in het onderwijs', zegt ook Van der Sluis van IHC Merwede. 'De technische opleidingen zijn tanende. Sterker nog: ze staan op instorten. We hebben hier 700 duizend werklozen omdat er te veel mensen een pretpakket hebben gekozen.'

Ook Van der Sluis ziet een kleine kentering. 'Er komt steeds meer het besef dat technische studies lonen', zegt hij. 'Wij betalen goed en onze medewerkers hebben ook nog eens een vast inkomen de komende jaren. In hoeveel sectoren heb je dat nou?'

FNV Bondgenoten is het daar niet helemaal mee eens, getuige een conflict tussen de vakbond en de metaalsector over de cao's. 'Een tekort aan mensen en geen prijs betalen voor de schaarste? Dat is volstrekt ongeloofwaardig', aldus de vakbond.

Henk Haverkamp, kaderlid van FNV Metaal wil dat er eerst beter wordt gekeken naar wat er aan vaklieden beschikbaar is voordat bedrijven ze van buitenaf laten komen. 'Om de instroom in de metaalsector echt aantrekkelijk te maken, zou het goed zijn om de lage jongerenschalen af te schaffen.'



Naar Alfa's en bčta's, banen , Alfa's en bčta's, sociologisch , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .

[an error occurred while processing this directive]