De Volkskrant, 29-07-2010, van verslaggeefster Elsbeth Stoker 2 aug.2010

Nederlandse bedrijfsleven wil meer flexwerkers en minder vast personeel

Uitzendbureaus weer gebeld

Vlak voor de zomervakantie van Robert Geurtzen heeft de operations manager van verenfabriek Weweler nog even met het uitzendbureau gebeld. Of ze na de zomer tientallen uitzendkrachten kunnen leveren.

Anderhalf jaar geleden was het nog koud en stil op de werkvloer van Weweler. De ijzerovens stonden uit en de machines draaiden niet. De productie van veersystemen voor vrachtwagens was met 70 procent teruggevallen. Inmiddels is het weer warm en lawaaiig in de Apeldoornse fabriek. Sinds dit voorjaar kunnen alle werknemers, die deels in de deeltijd-WW zaten, weer volledig aan de slag. ‘De trailermarkt trekt enigszins aan. We verwachten een verdubbeling van de omzet’, zegt Geurtzen.

Hij is niet de enige werkgever die onlangs met het uitzendbureau heeft gebeld. Zo zijn uitzenders Start en Randstad druk bezig met het zoeken van personeel voor DAF. Na de zomer zijn er weer 100 à 150 uitzendkrachten welkom bij de truckbouwer in Eindhoven. Concurrent VDL begon al eerder dit jaar met werven. Inmiddels merkt het bedrijf, dat onder meer bussen maakt, dat het in de regio Eindhoven al weer lastig is om goede technische vakkrachten te vinden.

Chipsector
Niet alleen de conjunctuurgevoelige auto-industrie kreeg eind 2008 klappen. Ook in de chipssector vlogen de werknemers met honderden tegelijk de laan uit. ‘Onze business is erg cyclisch, dus wij kunnen niet ver vooruit kijken. Maar wij zijn weer gematigd positief over het werven van personeel’, zegt Bart Webers van NXP. Hij is bij de chipfabrikant onder meer verantwoordelijk voor het personeelsbeleid.

Vergeleken met andere bedrijven heeft NXP zwaar geleden onder de kredietcrisis. Niet alleen de ingezakte vraag naar chips, maar ook de schuldenlast, de zwakke dollar en een herstructurering speelden de voormalige Philips-dochter parten. Het concern besloot in Nederland meer dan 20 procent van de arbeidsplaatsen te schrappen en twee fabrieken in Nijmegen te sluiten; 1.300 man werd ontslagen. Nog niet iedereen van deze groep heeft het pand verlaten, zo’n 500 man is nog aan het werk. Zij zullen eind 2010, begin 2011 vertrekken. NXP biedt hun een werk-naar-werktraject aan.

Inmiddels huurt NXP al weer nieuwe krachten in. Zo komen er dit jaar 160 banen vrij voor hoogopgeleide techneuten. Omdat deze technici schaars zijn in Nederland werft het bedrijf wereldwijd. Daarnaast werken er ook al weer 300 uitzendkrachten in de productie, vooral lagergeschoolden.

Flexibele pool
Volgens Webers is het geen optie het ontslag van de NXP-medewerkers die het pand nog niet hebben verlaten, terug te draaien. ‘Toen de vraag naar chips wegviel, bleek dat de kosten van ons personeel enorm drukten op de begroting’, verklaart hij. ‘Dus we hebben de opbouw van ons personeelsbestand in Nederland tegen het licht moeten houden.’

Om in de toekomst beter te kunnen meebewegen met de wereldeconomie, vergroot NXP zijn pool van flexibele krachten in de fabriek. Voortaan zal 65 procent uit vast personeel bestaan, en 35 procent uit uitzendkrachten.

Daarmee volgt NXP het voorbeeld van ASML. In de nasleep van de dip uit 2001 ontsloeg ASML veel vaste krachten. Om herhaling te voorkomen, wordt sindsdien per divisie bepaald hoeveel vaste krachten er nodig zijn als het economisch tegenzit, en hoeveel flexwerkers als de wind in de rug blaast. Het gevolg: ‘slechts’ 700 flexwerkers moesten in 2008 en 2009 de poort verlaten. Inmiddels heeft ASML er al weer 800 ingehuurd. Het betreft deels dezelfde mensen.

Volgens Aart van der Gaag, directeur van de ABU, de branchevereniging van uitzenders, zullen veel bedrijven dit voorbeeld volgen. Bij werkgevers waar wordt gewerkt met een flexibele pool lag het percentage flexwerkers voor de crisis rond de 20 procent, aldus Van der Gaag. ‘Dan heb ik het niet alleen over uitzendkrachten, maar ook over mensen met een tijdelijk contract, freelancers en bedrijven die flexibel roosteren.’ Hij verwacht dat deze werkgevers straks zullen kiezen voor een flexibele pool van meer dan 30 procent. ‘Deze werkwijze heeft zichzelf bewezen. De flexibilisering van de arbeidsmarkt zet door.’

En dat terwijl vakcentrale FNV juist ageert tegen deze ontwikkeling. In april bepleitte FNV-voorzitter Agnes Jongerius dat, afhankelijk van de sector, 10 procent flexwerkers de grens is. De vakcentrale wil zo de groeiende tweedeling op de arbeidsmarkt tegengaan: aan de ene kant het personeel dat kan leunen op een vast contract en het sociale vangnet, aan de andere kant mensen die zich tijdelijk verhuren en niet dezelfde verworvenheden hebben.

Noodzaak
‘Dit is geen keuze, maar noodzaak’, reageert Webers van NXP. ‘Als wij willen concurreren met het buitenland moeten de vaste kosten omlaag. Dat voorkomt bovendien ontslagrondes van vast personeel op het moment dat het slechter gaat.’

Wat de ABU betreft heeft de vakbond boter op het hoofd. ‘In steeds meer cao’s worden afspraken gemaakt over flexwerk. Soms mag een bedrijf wel zes tijdelijke contracten geven’, aldus Van der Gaag. Volgens de wet moeten werknemers in principe na drie contracten een vast dienstverband krijgen. Maar in cao’s mag hiervan worden afgeweken. Zo is recent afgesproken in de cao van de VVV dat de werkgever zes halfjaarcontracten mag geven. En ook werknemers in de catering hebben pas na vijf jaarcontracten recht op een vaste baan.

Maar niet iedere werkgever staat te springen bij het idee van een legertje oproepkrachten. Van de 14 duizend Philips- werknemers in Nederland is 7 procent een flexwerker. ‘Het meeste werk is redelijk gespecialiseerd, daar kun je niet zomaar een uitzendkracht voor inhuren’, aldus een woordvoerder.

Ontslagen werknemers terug én uitzendkrachten erbij
In 2008 zette DAF honderden flexkrachten op straat en tot voor kort zat een groot deel van het personeel van truckbouwer DAF in de deeltijd-WW. Inmiddels heeft het bedrijf de crisisregeling niet meer nodig, omdat de ‘vraag voorzichtig aantrekt’. Na de zomer zijn er w eer 100 à 150 uitzendkrachten welkom.

Elektronicaconcern Philips schrapte wereldwijd 9.000 banen. Inmiddels merkt het bedrijf dat de vraag weer toeneemt. In Nederland staan er 300 vacatures open. ‘Het niveau van 2008’, aldus de woordvoerder. ‘Het gaat vooral om banen voor hoogopgeleiden.’

Chipsmaker NXP ontsloeg 1.300 mensen in Nederland. Dit jaar worden 160 nieuwe krachten aangetrokken, vooral research- en developmentpersoneel. Daarnaast heeft het bedrijf ook weer zo’n 400 uitzendkrachten in dienst.

Scania bracht in 2008 het aantal flexwerkers terug naar een minimum. Daarnaast vroeg het bedrijf deeltijd-WW aan voor 1.100 vaste krachten. Sinds juni heeft het bedrijf geen deeltijd-WW meer en zijn er 350 flexwerkers aangetrokken voor de fabriek. Ongeveer 40 procent van de ‘nieuwkomers’ werkte voor de crisis ook bij Scania.

ASML nam in 2008 afscheid van 700 van de 1.200 flexwerkers. Maar sinds het najaar van 2008 gaat het weer goed, inmiddels zit het bedrijf zelfs boven het niveau van voor de crisis qua personeel.

Staalconcern Corus heeft 800 banen geschrapt. Het bedrijf is weer mondjesmaat aan het werven. De vacatures die ontstaan, zijn het gevolg van het vertrek van anderen, en niet zozeer van groei.

Chemieconcern DSM schrapte 350 banen in Nederland. En ook het percentage ingehuurde uitzendkrachten daalde met 25 à 30 procent in 2009. Inmiddels heeft het bedrijf weer 50 openstaande vacatures.

VDL schrapte in 2008 duizend van de 7.100 banen. Het betrof flexkrachten. Daarnaast vroeg het bedrijf deeltijd-WW aan voor een groot deel van het personeel. Inmiddels zijn er weer 600 flexwerkers ingehuurd. Nog twee bedrijfsonderdelen maken gebruik van deeltijd-WW.

Bierbrouwer Heineken bracht in het najaar van 2008 het aantal flexkrachten in de brouwerij terug tot ongeveer nul. Het bedrijf wilde ‘scherper aan de wind zeilen’. Dankzij een warme zomer en het WK-voetbal huurt het bedrijf weer flexwerkers in. Inmiddels bestaat zo’n 10 procent van het personeelsbestand uit deze werknemers.

Metaalbedrijf Alutech uit Katwijk kwam vorig jaar in het nieuws omdat het alle 125 werknemers in de deeltijd-WW wilde parkeren. Reden: een omzetdaling van 75 procent. In februari 2010 heeft het bedrijf de werknemers uit de deeltijd-WW gehaald, omdat de ‘handjes weer nodig waren’. ‘De markt trekt heel sterk aan. We hebben inmiddels ook 25 flexkrachten erbij’, zegt financiële man Koert den Elzen.
 





Naar Alfa's en bèta's, banen , Alfa's en bèta's, sociologisch , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .

[an error occurred while processing this directive]