De Volkskrant, 26-01-2010, door Sara De Sloover .2010

Technische beroepen | Je hebt chemici nodig om de kunst te bewaren

De veelzijdigheid van de techneut

Technici werken in de industrie, is het beeld. Maar ook op onverwachte plekken huist de techneut. In de kunst, het ontwikkelingswerk of de sport bijvoorbeeld.


Als tiener deed Bert van der Tuuk (41) verwoed aan sport: schaatsen in de winter, wielrennen in de zomer. Alles op hoog niveau. De jongens met wie hij toen wedijverde, komt hij als bedrijfsleider nu vaak tegen als coach of ploegleider. Zij geven belangrijke feedback over de schaatspakken die Van der Tuuk levert. Want na de lts en daarna de mts werktuigbouwkunde wilde hij met sport bezig blijven, en zo kreeg hij interesse voor sporttextiel. ‘In het begin was het heel amateuristisch, vanuit de garagebox.’

Tegenwoordig fabriceren Van der Tuuk en zijn Poolse echtgenote met hun bedrijf sportkledij voor grote merknamen als Hunter, Craft en Asics. Zo hoeven ze niet aan marketing te doen, en kan Van der Tuuk zich richten op ontwikkeling en productie. Thuis in Assen bedenkt hij met tien medewerkers inovaties voor zijn pakken, 120 anderen voeren die uit in het productiebedrijf in Polen.

‘Het ideale schaatspak? Dat bestaat uit meerdere materialen. Het skelet moet uit stug polyethaan bestaan, dat is nodig voor een goede pasvorm. Gebreide stoffen geven verder ruwheid en tegelijk rekbaarheid. Dat maakt het pak aerodynamisch en flexibel.’

Voor de Olympische Winterspelen in Turijn in 2006 ontwikkelde hij voor de Italiaanse schaatsbond een sneller pak. Veel Nederlandse schaatsers klaagden het afgelopen jaar over het nieuwe, te stugge pak van sponsor Nike, en dus trok dit keer de Nederlandse schaatsbond aan de bel. ‘We werken nu samen tot aan de Winterspelen in het Russische Sotsji, in 2014. Onderzoekers van de Vrije Universiteit en de TU Delft doen mee door onze kleding te testen.’ Zeker bij de eerste wedstrijden van het seizoen is Van der Tuuk altijd present met een vrachtauto vol spullen om maatwerk af te leveren. ‘Mijn studie komt nog vaak van pas. De pop bijvoorbeeld waarmee we windtunneltests doen kun je nergens kopen. Dus die heb ik zelf maar in elkaar geknutseld.’

Bert van der Turk is met zijn vrouw eigenaar van het sportkledingbedrijf Sportconfex. Hij heeft mts werktuigbouwkunde gedaan


Het heeft Minda Groeneveld-Jusay (57) dertig jaar gekost een baan te vinden waarbij ze haar technische achtergrond opnieuw kon gebruiken. Groeneveld studeerde elektrotechniek op de Filipijnen. Ze leerde er haar Nederlandse man kennen, met wie ze op haar 23ste meeging. Maar een baan in de techniek bleek in Nederland niet te vinden. ‘Vrouwen hier werken in de zorg, het onderwijs of andere sociale instanties. Mijn man geeft les aan de Hogere Technische School, en zelfs vandaag nog zijn al zijn studenten mannen. Niemand kon geloven dat ik als buitenlandse vrouw elektro-ingenieur kon zijn. Het uitzendbureau adviseerde me als bejaardenverzorgster te gaan werken.’ Uiteindelijk vond de Filipijnse een baan als administratief medewerkster op de advertentieafdeling van De Gelderlander.

Dertien jaar geleden sleepte ze een baan in de wacht bij de ontwikkelingsorganisatie Hivos. Na een reorganisatie in 2006 werd ze overgeplaatst naar de afdeling duurzame ontwikkeling, waar ze nu drie dagen in de week werkt rond duurzame energie in de regio Oost-Afrika. ‘Voor het eerst doe ik iets waarbij ik mijn technische achtergrond kan gebruiken. Heerlijk is dat. Omdat ik er zo lang niets mee gedaan had, heb ik mijn kennis wel behoorlijk moeten bijspijkeren. Ik lees op internet alles wat los en vast zit over hernieuwbare energiebronnen.’

In Tanzania heeft slechts 2 procent van de plattelandsbevolking elektriciteit. Dus zoekt Groeneveld samen met een lokale partner naar de beste duurzame energiesystemen. Ze praat met onderzoekers en wetenschappers die verstand hebben van technologieën als het omzetten van olie van de jatrophaplant naar biobrandstof.

‘We hebben nu twee pilots lopen. Met de jatropha-olie wordt een generator aangedreven die het dorp niet alleen van stroom voorziet, maar ook een fruit- en zaadoliepers, waterpomp en maïsmaalderij laat werken. Zo houdt het systeem zichzelf in stand.’

Minda Groeneveld-Jusay is programmamedewerkster bij ontwikkelingsbureau Hivos. Ze heeft elektrotechniek gestudeerd.

Terwijl de meeste jaargenoten van chemicus Bart Ankersmit (44) naar multinationals als Shell en DSM trokken, had hij zich al tijdens zijn promotieonderzoek aangemeld als vrijwilliger bij het Scheepvaartmuseum. Een ochtend in de week deed hij klusjes zoals het teren van het dek van de klassieke haringlogger De Balder.

Ankersmit had altijd al veel musea bezocht, maar ontdekte tijdens het werken op dat schip dat er ‘een hele wereld achter schuilging’. Het hoofd collectiebeheer van het Scheepvaartmuseum wees Ankersmit op het Instituut Collectie Nederland (ICN). Dat heeft onder meer een laboratorium waar onderzoekers werken voor musea. ‘Bij mijn eerste project, nu tien jaar geleden, moest ik op verzoek van het Groninger Museum meedenken over het beschermen van zilvercollecties door deze in te pakken in plasticfolie.’ Door zijn werk ging Ankersmit zich afvragen: hoe komt vervuilde lucht nu bij die objecten? Hoe komt lucht überhaupt het museum binnen, behalve door de voordeur?

Zijn 25 collega-onderzoekers bij het ICN zijn gediplomeerd in de kunstgeschiedenis, biologie, chemische geologie, archeologie, schei- of natuurkunde. ‘Een specifieke opleiding bestaat niet, omdat er maar zo weinig emplooi is in de sector. Ik heb net een handboek uitgebracht over temperatuur en luchtvochtigheid in musea. Energiekosten zijn voor musea vaak de tweede kostenpost, na het personeel. Vaak stoken ze meer om het bezoekers naar de zin te maken, maar dat gaat dan ten koste van de collectie. Bezoekers zijn er maar een uurtje, desnoods houden ze wat mij betreft hun jas aan.’

‘Ik vind het prachtig om voor de kunsten te mogen werken. Ik ben een romanticus wat dat betreft. Ik kom in aanraking met de mooiste dingen en vind het geweldig dat ik op werkbezoek altijd in musea mag rondlopen. Als ik de recente discussie hoor over het optrekken van de pensioenleeftijd, ben ik eerder blij dan teleurgesteld.’

Bart Ankersmit is conserveringsonderzoeker bij het Instituut Collectie Nederland. Hij is chemicus en doet klimaatonderzoek bij musea


Naar Alfa's en bèta's, banen , Alfa's en bèta's, sociologisch , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .

[an error occurred while processing this directive]