De Volkskrant, 16-04-2012, Thomas von der Dunk en Bert Brussen .2010

Von der Dunk & Brussen

De verwaarlozing van de menswetenschappen zal Nederland duur komen te staan, meent Thomas von der Dunk. Welnee, zegt Bert Brussen. Elke Chinees zal zich doodlachen als hij hoort dat Nederlanders onderzoek hebben gedaan naar de hufterigheid van vleeseters.


Voor een land dat de mond vol heeft van de 'kenniseconomie' hecht Nederland bijzonder weinig waarde aan het belang van kennis zelf. Die feitelijke desinteresse blijkt niet alleen uit de opkomst van de fact free politics dankzij de PVV, of uit de verwording van kennisoverdracht in het onderwijs tot opzoekkunde, maar ook aan de reeds decennialange onderinvestering in wetenschappelijk onderzoek. En als de overheid al met extra geld over de brug komt, ligt het accent traditioneel eenzijdig op de exacte wetenschappen, omdat investeringen meteen zichtbaar rendement moeten opleveren; in het huidige neoliberale tijdvak, waarin alle sectoren van de samenleving als bedrijven op hun directe winstgevendheid worden afgerekend, meer dan ooit.

De menswetenschappen worden om die reden vanouds zeer stiefmoederlijk bedeeld. Kenmerkend is dat het speerpuntenbeleid van minister Verhagen, waarvoor vele miljoenen worden vrijgemaakt, vrijwel uitsluitend op de bta's is gericht. Intussen worden aan de universiteiten, in het kader van de door staatssecretaris Zijlstra afgedwongen onderlinge profileringsdrang, essentile opleidingen wegbezuinigd. Binnenkort is het nergens meer mogelijk om de wereldtaal Portugees te studeren, en in diverse universiteitssteden ook niet langer Frans of Duits. Dat heeft niet alleen directe economische consequenties, omdat niet de hele wereld met ons beroerde Engels genoegen neemt en daarmee vele markten voor Nederland gesloten blijven, zoals de nieuwe Braziliaanse. Bernard Wientjes heeft al eens berekend dat alleen al het feit dat nauwelijks een Nederlander nog fatsoenlijk Duits spreekt ons jaarlijks een miljard aan omzet kost.

Het probleem ligt dieper. Een essentieel verschil tussen de bta- en de alfa-wetenschappen is dat de bevindingen van de eerste meestal een universeel karakter bezitten. De stelling van Pythagoras of de wet op de zwaartekracht gaat overal op, onafhankelijk van geloof, taal, cultuur of etniciteit. De humaniora houden zich juist net met het altijd geldige, maar met het tijds- en plaatsgebondene bezig: niet met absolute waarheden, maar met relatieve verschillen. De eenzijdige nadruk op de exacte wetenschap in Nederland leidt tot een vorm van cultureel analfabetisme waarvan de schade verder reikt dan het niet geheel correct beheersen van de Franse grammatica aan de KLM-onderhandelingstafel in Parijs.

Het is aannemelijk dat de thans gangbare PVV-achtige Nederlandse horkerigheid - die met andermans gevoeligheden en wereldbeeld geen rekening wenst te houden omdat het door gebrek aan kennis de eigen gevoeligheden en het eigen wereldbeeld voor het enig vanzelfsprekende en enig legitieme houdt - daarvan niet los valt te zien. De humaniora leren juist het eigen gelijk relativeren, en dat is zolang de Nederlanders maar 0,25 procent van de wereldbevolking uitmaken en regelmatig die overige 99,75 procent nodig hebben om iets voor elkaar te krijgen, niet geheel zonder nut.

THOMAS VON DER DUNK
Vreemd. Ik heb altijd gedacht dat het failliet van Nederland Kennisland vooral zichtbaar is in het niveau van de hbo-opleiding in het algemeen en de InHolland-bestuurder in het bijzonder. Maar nu blijkt dit failliet af te leiden uit het zelfinzichtelijk vermogen van dat wat zich het beste laat omschrijven als 'de linkse kerk'. Daar is men immers nog altijd grootaandeelhouder in de menswetenschappen en zoals Thomas al betoogt, zijn het deze humaniora die 'het eigen gelijk leren relativeren'. Die linkse kerk heeft kennelijk geen enkel tentamen gehaald. Het eigen gelijk hebben ze namelijk nog nooit gerelativeerd. Sterker, vooral het gelijk van de ander wordt gerelativeerd. Op een universiteit als die van Tilburg krijg je daarvoor zelfs een tien.

Maar zelfs zonder de wanprestaties van Diederik Stapel en Roos Vonk, die de menswetenschappen misbruikten om hun eigen activistische wereldbeeld aan anderen op te dringen, is het nog steeds logisch om de aandacht vooral op de bta-vakken te richten. Het zijn de ingenieurs, de bouwkundigen, de polderdroogleggers, de dijkenbouwers, de baggeraars, de scheepsbergers, de vliegtuigbouwers en ruimtevaartdeskundigen die Nederland internationaal aanzien geven. En inderdaad voor klinkende winst zorgen.

Het is natuurlijk leuk als we aan Brazilianen kunnen vertellen dat we hun culturele uitingen uitstekend weten te koppelen aan tijd- en plaatsgebonden context, maar echt gelukkig worden ze als we een voor de kust van Fortaleza vastgelopen olietanker kunnen bergen. En in India of China zullen ze niet zeuren over PVV-horken als we ze helpen met het tegengaan van overstromingen. Wel zal elke Chinees, Braziliaan, Indir of Duitser zich doodlachen wanneer ze te horen krijgen dat die technisch hoogstaande Nederlanders serieus onderzoek hebben gedaan naar de hufterigheid van vleeseters.

Over onderzoek gesproken: is er al onderzoek gedaan naar de enorme 'schade' die onze 'PVV-horkerigheid' in het buitenland aanricht? Voordat we deze verregaande conclusies trekken op basis van een Polenmeldpunt of Fitna-filmpje zullen we toch eerst harde bewijzen moeten hebben. Toegegeven, dergelijk onderzoek moet wel mogelijk worden gemaakt. Niet alleen door financiering vanuit de overheid maar ook door voldoende intelligente en hoogopgeleide onderzoekers.

Op deze laatste groep kunnen we nog lang wachten: momenteel is de helft van alle hbo'ers niet eens in staat begrijpend Nederlands te lezen en schrijven. Dat is niet hun schuld, wel die van de vooropleiding. Het Nederlands onderwijsniveau is momenteel zo slecht dat naast Frans en Duits ook Nederlands niet meer wordt geleerd. Als er dan toch financiering in de Nederlandse kenniseconomie moet worden gepompt, pomp dan eerst de modderpoel van het huidige onderwijssysteem leeg. Want daar ligt het echte probleem in kenniseconomie Nederland, niet bij een tekort aan menswetenschappen.

BERT BRUSSEN


Red.:   Niet te filmen: alfa-studies worden eindeloos bevoordeeld door gelijke studieduur enzovoort, taalbeheersing heeft niets met studie te maken, de humaniora hebben met hun cultuurrelativisme het begrip cultuur uitgehold en wat betreft Nederland zelfs uitgebannen, de humaniora leren slechts n ding: er bestaat geen waarheid en het enige dat telt is de eigen mening, enzovoort .En ze hebben de bta voortdurend lastig gevallen met de "nut"-vraag. Nu in eigen voet geschoten

fact free politics: multiculturalisme, internationale solidariteit, ontwikkelingshulp, enzovoort

Naar Alfa en bta, psychologisch , Alfa en bta, sociologisch , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]