De Volkskrant, 23-08-2011, ingezonden brief van Barbara Oomen, docent Roosevelt Academy .20xx

De school staat in de wereld

Tijdens het kaften van de schoolboeken zal ongetwijfeld de vraag zijn gesteld: 'Waarom moet ik eigenlijk naar school?' Zorgelijk genoeg is het antwoord van de regering - mama Marja net zo goed als eerder papa Plasterk - daarop steeds meer: 'Om te leren rekenen en schrijven, schat.' Dat rekenen en schrijven is dan nodig om later een baan te kunnen vinden, maar ook om als Nederland bij te blijven in de ratrace met de Chinezen en de IndiŽrs.

Toch zou het antwoord eigenlijk anders moeten luiden. Op school ontwikkel je - als het goed is - zowel een liefde voor het leren als democratisch burgerschap. Al eeuwen benadrukken filosofen, Socrates voorop, de intrinsieke waarde van het begrijpen, bestuderen, bekritiseren van de wereld om je heen voor het volledig mens zijn. Martha Nussbaum, die binnenkort uitgebreid Nederland aandoet, pleit in Niet voor de winst dan ook tegen een puur instrumentalistische en materialistische visie op het onderwijs.

Als dat onderwijs een doel heeft, zo stelt zij terecht, dan is dat ook democratische vorming. Je gaat naar school om te leren samenleven en kritisch betrokken te zijn bij de wereld om je heen. Bij de klas en de buurt, maar ook bij de Nederlandse en de Europese democratie, en de rest van de wereld. Juist dit doel van het onderwijs zou in Nederland veel meer aandacht moeten en kunnen krijgen. Of het nu gaat om kennis van kinderrechten of burgerschapsvaardigheden: Nederlandse scholieren scoren hier verbluffend laag.

Natuurlijk, scholen moeten sinds 2006 aandacht besteden aan burgerschapsvorming. Maar wie de boekjes bekijkt of de beleidsstukken naleest, schrikt van de specifiek Nederlandse invulling, die vooral ingegeven lijkt door het integratiedebat. Burgerschap heeft natuurlijk veel betekenissen. In Nederland ligt de nadruk op aanpassingsgericht burgerschap. Opzomeren, meedoen, het accepteren van de basiswaarden van de Nederlandse samenleving: dat werk. Voor de kritische stem, met een pesthekel aan nette perkjes en buurtbarbecues, is weinig ruimte.

De weg weten in de Europese en internationale besluitvorming, de historische, culturele en taalkundige kennis opdoen die daarvoor nodig is, dat zou de essentie van het burgerschapsonderwijs moeten zijn. Dus, voor ouders die de vraag over de cornflakes voor de kiezen krijgen, of docenten die zich afvragen wat zij toch moeten met die burgerschapsopdracht uit Den Haag: naar school ga je niet alleen voor een baan, of om beter mens te worden, maar ook om ervoor te zorgen dat jij later kunt bijdragen aan een betere wereld.


 

IRP:  Voorheen was er veel te veel alfa-gelul. Eerts wat beter "alfa"-verhaal.

 

[an error occurred while processing this directive]