De Volkskrant, 31-08-2010, door Martijn van Calmthout feb.2010

Analyse | Kritiek op klimaatpanel

Academici in steeds heikeler vaarwater

De Britse krant The Sunday Telegraph maakte vorige week omstandig zijn excuses tegen het hoofd van het VN-klimaatpanel IPCC, Nobelprijswinnaar dr. Jarendra Pachauri. Vorig jaar december had de krant gemeld dat de Indiër privé mogelijk miljoenen verdiende aan externe klimaatadviezen.

Nu een onderzoek van accountantsbureau KPMG dat weerlegde, waren verontschuldigingen op zijn plaats, heette het. ‘Het was niet de bedoeling om te suggereren dat Pachauri corrupt was of zijn positie bij het IPCC misbruikte’, schreef de krant, die het betreffende verhaal daarom zelfs van de website haalde. Dat was ook de eis van de advocaten die Pachauri vorig jaar direct op de krant had afgestuurd.

Pachauri wint dus, maar de vraag is of het iets zal helpen. Het verhaal over zijn lucratieve bijverdiensten bij de vrijwilligersbaan die hij voor de VN-organisatie vervult, is op talloze plaatsen op het internet gewoon te lezen. Voor klimaattwijfelaars staat nog steeds vast: het IPCC heeft geen zuivere motieven bij het brengen van het slechte nieuws over klimaatverandering.

Sluipenderwijs lijkt die opvatting zich in het publieke domein te hebben genesteld, vooral na een reeks van tegenslagen en slechte pers. In december ging de klimaatconferentie van Kopenhagen hopeloos de mist in. Rond dezelfde tijd leken gehackte e-mails van Britse klimaatonderzoekers aan te geven dat die koste wat het kost hun gelijk willen halen.

Klimaatwetenschappers verdedigden hun vak, maar lijken sindsdien wel degelijk iets meer op hun woorden te letten. Extreme omstandigheden, zoals de overstromingen in Pakistan en China, de hitte in Rusland en zelfs de aanhoudende hoosbuien in eigen land, worden de laatste weken vrijwel nergens serieus in het kader van klimaatverandering geplaatst. Een jaar of wat geleden gebeurde dat zeker gemakkelijker.

Maandag zat Pachauri in New York aan bij de presentatie van het rapport van de InterAcademic Council, een organisatie van academies van wetenschappen. Deze IAC, die onder leiding staat van de Nederlandse president van de Koninklijke Academie van Wetenschappen, Robbert Dijkgraaf, kreeg dit voorjaar de opdracht om het IPCC door te lichten. Aanleiding voor het verzoek, van VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon zelf, was de aanzwellende publieke verontwaardiging over fouten die in de IPCC-rapportages aan het licht waren gekomen. Gletsjers in de Himalaya bleken minder te smelten dan was opgeschreven; Nederland liep minder overstromingsrisico dan officieel in de stukken stond.

Die fouten bleken bij nader onderzoek doorgaans ondergeschikte details die de realiteit van een ongewoon snelle klimaatverandering niet wegnemen. Preciezer onderzoek van de gestolen klimaatmails liet niets heel van de suggestie van vals spel.

Maar het publiek vertrouwen in klimaatwetenschap was weg. En de analyse van de geleerden van de IAC, gebaseerd op gesprekken met talloze betrokkenen, laat zien dat een dergelijke crisis rond IPCC haast onvermijdelijk was geworden. Het rapport dat maandag in New York werd aangeboden, ademt de sfeer van een academische organisatie die gaandeweg in steeds heikeler vaarwater verzeild raakte, zonder zich daarvan echt rekening te geven.

Twintig jaar geleden was het een uitstekend idee om geregeld de beste klimaatwetenschap samen te bundelen en toegankelijk te maken voor beleidsmakers. Kennis moest leiden tot verstandige maatregelen, was het idee. En het netwerk van experts dat daartoe werd opgebouwd, mag inderdaad nog steeds indrukwekkend heten.

Maar met de toenemende realiteit van een door de mens veroorzaakte klimaatverandering werd het onderwerp steeds meer beladen. Het debat tussen voor- en tegenstanders van ingrijpend klimaatbeleid werd steeds scherper. En de druk op de leveranciers van de wetenschap onder dat beleid nam gaandeweg ongekende vormen aan.

Uit de analyse van Dijkgraafs onderzoekscommissie komt vooral naar voren dat het IPCC onvoldoende met zijn tijd is meegegaan. De wetenschappelijke vrijwilligersorganisatie die twee decennia geleden nog prima voldeed, blijkt inmiddels veel te kwetsbaar.

Het pleidooi van de IAC voor professionalisering kan maken dat een vernieuwd IPCC zich minder gemakkelijk zal laten overrompelen. Maar het terugwinnen van het verspeelde krediet zal er nauwelijks minder lastig om zijn.
 


 

Naar Alfa denken, anti-bčta, IPCC  , Alfa denken, anti-bčta , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]