De Volkskrant, 03-04-2010, boekrecensie door Marcus Werner feb.2010

Rechtszaak om wat een walvis is

In 1818 weigerde Samuel Judd, handelaar in walvisolie te New York, inspectiekosten te betalen, omdat zijn handel geen ‘visolie’ zou zijn. Inspecteur visoliën James Maurice spande daarop een proces aan om de rechter te laten vaststellen of walvissen vissen zijn of niet.

Niet, zei Samuel L. Mitchill, vissenkenner, naturalist en docent aan het New Yorkse Lyceum voor Natuurlijke Historie, de voorloper van het vermaarde American Museum of Natural History. De bevruchting bij het zoogdier walvis gaat via een penis. Bij vissen door het loslaten van hom en kuit.

Het is wél een vis, zei een getuigende visser, een platvis heeft immers ook een platte staart, een zandhaai baart ook levende jongen, en palingen hebben ook een gladde huid, in plaats van schubben.

De rechtszaak Maurice vs. Judd wordt beschreven in Trying Leviathan van historicus D. Graham Burnett (Princeton University). De kersverse republiek Amerika smulde ervan. Tijdens de rechtszaak kwamen drie dagen lang dierlijke rariteiten voorbij, en kiftende hoge heren.

Burnetts onderwerp lijkt voor wie nu terugkijkt misschien lachwekkend of triviaal. Maar dat is het zeer zeker niet. Nu weten de kleinste kinderen al dat een walvis geen vis is.

Uit Trying Leviathan blijkt dat het gros van het publiek in 1818 dat ook wel wist, maar dat er veel gecompliceerder zaken speelden. Het ging om een botsing tussen een nieuwe wetenschap, die naast het uiterlijk ook keek naar het inwendige van de natuur, en de Bijbel. Er heerste wantrouwen tegen wetenschappelijke autoriteit. En er was de geniepige politieke strijd om financiële belangen in een snel groeiende handelsstad, over de rug van de wetenschap.

Fascinerende materie, ook voor de hedendaagse lezer. Aan het begin van de 21ste eeuw laat het brede publiek zich minder dan ooit door de wetenschap overtuigen. Of het nu gaat gaat om griepprikken of om de opwarming van het klimaat.

 

IRP:  Analogie met IPCC discussie
 

Naar Alfa denken, anti-bèta, IPCC  , Alfa denken, anti-bèta , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]