De Volkskrant, 02-04-2016, column door Jonathan van het Reve .2010

Denkers

Tussentitel: Hooglerarenmanifest is gratuit pleidooi voor 'open samenleving'

Als je weinig nadenkt, snap je alles. Voorbeeld: in Europa worden aanslagen gepleegd door moslims, uit naam van de islam. Er wonen hier al veel moslims, maar vanwege de oorlog in Syri komen er nog meer bij. Homo's en vrouwen hebben het binnen de islam vaak niet makkelijk, en zelfs als maar n op de tienduizend van die immigranten jihadist is, kunnen we steeds meer aanslagen verwachten. Conclusie: weg met de islam, alle grenzen dicht.

Dat is wel erg simpel gedacht, maar veel mensen doen dat. Je ziet ze overal. Vaak stemmen ze op Geert Wilders of op andere populisten. Ze schijnen een groot gevaar te zijn voor onze beschaving. Zelf denken ze dat ze alles snappen, maar dat komt doordat ze geen tijd hebben om beter na te denken. Misschien is het daarom nuttig om eens te kijken aan de ndere kant van het spectrum, bij de mensen die juist heel lang en heel diep nadenken. Wat voor inzichten stellen die hier tegenover?

In Trouw stond deze week een manifest, opgesteld door Marli Huijer, Denkeres des Vaderlands, en ondertekend door maar liefst 182 andere denkers, voornamelijk hoogleraren. Dat is genoeg denkkracht bij elkaar om een eind te maken aan kanker, malaria en onnodig links rijden, allemaal samengebald in zevenhonderd woorden over de vluchtelingencrisis en de maatschappij. Het resultaat? Een volstrekt gratuit pleidooi voor een 'open samenleving'.

Volgens deze mensen is het grootste gevaar namelijk dat wij een 'gesloten samenleving' worden, wat haaks staat op de Europese idealen van weleer, toen wij juist niet zo hechtten aan grenzen - de VOC-tijd bijvoorbeeld. We moeten dus tolerant, nieuwsgierig en dapper zijn, want, hou je vast, 'angst is een slechte raadgever'. En volgens Kant - een goede raadgever - moeten mensen niet te lang in vluchtelingenkampen zitten. Geen woord over terreur, islam of praktische bezwaren: het probleem, dat zijn wij zelf.

Markus Gabriel, 'de jonge god van de Duitse filosofie', praat wl over geloof. Volgens hem is het grote probleem dat wij, in het Westen, denken dat wetenschap beter is dan religie. Maar evolutietheorie is uiteindelijk ook maar een sprookje, aldus Gabriel vorige week in de Volkskrant. Onze arrogantie ten opzichte van gelovigen is dan ook volkomen misplaatst, en ja: dt leidt natuurlijk tot al die oorlogen en vluchtelingenstromen.

Soms lijkt het alsof veel nadenken ervoor zorgt dat je niks meer snapt. Juist fulltime denkers komen opvallend vaak niet verder dan 'wij zijn zelf slecht' als zij zich uitspreken over de complexe problemen van deze tijd. Want natuurlijk bestaat xenofobie en is populisme stom. Maar waarom zouden juist de grootste piekeraars principieel weigeren om hun handen vuil te maken aan iets anders dan Geert Wilders? Je hoeft heus niet te beweren dat de islam het enige probleem ter wereld is, laat staan dat je even een hapklare oplossing vindt. Maar af en toe een paar wijze, doordachte woorden over de belangrijkste verzameling slechte ideen van dit moment, dat zou best nuttig zijn.


Web:
Denkers komen vaak niet verder dan 'wij zijn zelf slecht'
TT:


We zijn allemaal migranten - een pleidooi voor Europese openheid

Op de drempel van de Maand van de Filosofie - die deze week van start gaat, met als thema 'Over de grens' - pleit Denkeres des Vaderlands Marli Huijer voor een open houding naar vluchtelingen. Samen met hoogleraar ethiek Martin van Hees stelde Huijer een manifest met dat pleidooi op, dat mede ondertekend is door ruim 180 hoogleraren, filosofen, schrijvers en kunstenaars.



Waarom we vrij zijn als we denken

Neurologen, biologen en postmodernisten krijgen er ongenadig van langs in zijn boeken. Een pittig gesprek met de spraakmakende Duitse filosoof Markus Gabriel (+).

IRP:  

 


Naar Alfa wereld , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]