De Volkskrant, 11-01-2012, door Reneť Kusters .2010

Fotografie | Interview fotograaf Alex ten Napel

Wij zijn de toekomst

Twaalf jaar oud, de basis voor het leven is gelegd. Fotograaf Alex ten Napel portretteerde de nieuwe generatie Nederlanders. 'Voor sommigen moet de grote wereld nog maar even wachten.'

Tussentittel: 'Wat zou je doen als je minister-president van Nederland was?'

Eerder fotografeerde hij kinderen in het zwembad (Waterportretten). Nu heeft fotograaf Alex ten Napel (54) gekozen voor kinderen die 12 jaar oud zijn. Omdat ze in een belangrijke levensfase zitten, zegt hij. 'Dit is de nieuwe generatie van Nederland. Zij zijn de toekomst en dat ruiken ze.'

Het werd de expositie Twelve met portretfoto's van kinderen uit groep 8. De foto's zijn afgedrukt op groot formaat: een meter bij een meter.

Ten Napel, die naast zijn vrije werk al 25 jaar fotografeert voor reclamebureaus, bedrijven en gemeenten, putte inspiratie uit een foto die van hem werd gemaakt toen hij zelf 12 jaar was, in 1970. 'Ik lach daarop het leven toe. De foto is gemaakt voor de heg bij mijn oude school, de Valeriusschool in Emmeloord. Door een kunstfotograaf, geen schoolfotograaf. Dat zag je aan de bril die ze droeg. In die tijd hadden alleen zij en Amerikaanse filmsterren zo'n bril. Doordat decorstukken zoals de schoolbank ontbreken, is het portret anders dan alle andere schoolfoto's.' In zijn eigen portretten zoekt hij naar net zo'n effect.

'Ik ben naar basisscholen in Muiden, Naarden, Weesp en Amsterdam gegaan. Ik heb de directeuren verteld dat ik kinderen uit groep 8 wil portretteren. De ouders is om toestemming gevraagd en daarna heb ik willekeurige kinderen gefotografeerd. Pas later heb ik een selectie gemaakt voor de expositie.

'Als ik een foto maak dan ga ik een tijdje zitten kijken wat ik mooi aan ze vind. Ik bekijk alles in het gezicht, dat vertel ik ze ook. Mijn doel is om een bepaalde blik te creŽren. Het moet absoluut anders dan alle andere portretfoto's.

'Vervolgens ga ik aftasten. Het duurt een poos voor iemand op een goede manier kijkt. Per kind besteed ik toch wel twintig minuten aan het maken van de foto, soms iets langer. Ik kijk welke hoek ik moet nemen, of het frontaal moet worden of juist van de zijkant en wat ik doe met het licht. Ik kijk naar de ogen, huid en mond. Ik zoek iets wat ik tot uitdrukking kan brengen. Dat weegt allemaal mee. De kinderen namen het serieus. Er zat bijvoorbeeld een kind bij met ADHD, voor hem is het lastig om zo lang te focussen. Maar toch is hem dat bijzonder goed gelukt.

'Tijdens het fotograferen voer ik geen diepgaande gesprekken. Het werk vergt veel concentratie. De leerlingen waren erg op hun gemak, ze kwamen als het ware tot bloei.

'Na de foto's heb ik de kinderen drie vragen gesteld: wat zou je doen als jij je vader of moeder was, wat zou je doen als je de minister-president van Nederland was en wat zou je doen als je de president was van de Verenigde Staten? Dat levert mooie antwoorden op. Soms ook helemaal niets. Er zijn kinderen die liever spelen met hun vrienden en de grote wereld moet nog maar even wachten.

'Er hangen wel enkele citaten in de galerie, maar niet bij de foto's. Zo word je als kijker niet in de verleiding gebracht het beeld al in te vullen. De voornamen van de kinderen zijn wel te zien bij de foto's.

'De kinderen overstijgen zichzelf in het portret. Zij zijn het belangrijkst. De achtergrond is daarom ook grijs, wit of zwart. Heel neutraal. Ik wil hun kwetsbaarheid tonen. Beginnende snorretjes zijn te zien, de wirwar in de wenkbrauwen, poriŽn en pukkeltjes.

'Portretten van lachende kinderen zitten er bewust niet bij. Ik heb er twee met een kleine glimlach. Een lachende blik dringt niet door, die is te gemaakt. Het moet geen schoolfoto worden. De kinderen hadden ook niet de neiging om met een brede lach voor de camera te zitten.

'Als mensen denken dat de leerlingen ouder zijn dan 12 jaar dan is dat een compliment. Dat wil ik wel bereiken bij de kijker. Sommige scholieren zien er ook niet uit als iemand van 12. Ze lijken een jaar of 15. En dat vind ik fascinerend.

'Ik wil een document maken over een groep uit de samenleving. De basis voor het leven is gelegd. Met dit fotodocument wil ik de portretten bundelen en een verhaal schrijven over een nieuwe generatie Nederlanders die op weg is naar haar plek in de maatschappij. Ik wil de grens over met dit project. Met scholen in Frankrijk en BelgiŽ bestaan al afspraken.'

Twelve van Alex ten Napel, Eduard Planting Gallery Amsterdam, t/m 25 februari 2012.

Fotograaf Alex ten Napel, maker van de reeks kinderportretten Twelve, raakte geÔnspireerd door een foto van hemzelf, genomen toen hij 12 jaar oud was. Op de afbeelding uiterst rechts is hij nog leerling van de Valeriusschool in Emmeloord. De foto is gemaakt door een kunstfotograaf. Het leven van kinderen in de laatste klas van de basisschool boeit hem. Dan begint de eigen identiteit van de kinderen zich te ontwikkelen. De linkerfoto van Ten Napel is recent gemaakt.
 


Naar Alfa wereld , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]