De Volkskrant, 06-09-2010, recensie door Hein Janssen .2010

Een multicultureel zootje

Theater |  Retour Hollands Spoor | Vrolijk bedoelde carrousel gaat niet verder dan hol vermaak

Tussentitel: Het enige oprechte moment: een prachtig lied over Den Haag

Er liepen afgelopen weekend twee Joodse jongens rond op de Nederlandse theaterpodia. De één als personage in de voorstelling Retour Hollands Spoor van het Nationale Toneel, de ander als zichzelf in Dit is mijn vader, te zien op het Theaterfestival.

Beide jongens vormen de uitersten van waar geëngageerd theater vandaag de dag over gaat, en hoe de kwaliteit ervan is. Ilay den Boer (24) neemt in Dit is mijn vader (eerder al in deze krant lovend besproken) zichzelf en zijn vader als uitgangspunt voor een aangrijpend en hoogstpersoonlijk statement over niet geaccepteerd worden, angst, vernedering en – misschien, uiteindelijk – haat. In Retour Hollands Spoor zetten tekstschrijvers Gerarjan Rijnders en Nazmiye Oral samen met regisseur Johan Doesburg een vrolijk bedoelde carrousel over de multiculturele chaos in werking.

Een paar jaar geleden maakte Doesburg al Hollands Spoor, eveneens een vrolijke satire over het bontgekleurde straatleven in Den Haag. Een losse voorstelling die zo over de top was dat alle goede bedoelingen verdwenen onder een vette laag lol.

De structuur van Retour Hollands Spoor is een stuk steviger: uitgangspunt is een gesprek op het stadhuis waarin de ambtenaar culturele zaken een theaterproducent opdraagt met een groep B-acteurs en amateurs op locatie een voorstelling te maken. Onder het motto ‘Wie betaalt, bepaalt’, vindt de ambtenaar dat het maar eens uit moet zijn met het gesubsidieerde kunsttoneel. Dus gaat in Retour Hollands Spoor een zootje multicultureel ongeregeld onder leiding van de werkloze dramadocente Joke Kuilboer (Antoinette Jelgersma) aan de slag met Op Hoop van Zegen van Herman Heijermans, met het Panorama Mesdag-schilderij als achtergrond.

Hoe origineel kun je het bedenken!

We zien een Turkse die in de Schilderwijk is geboren, een Poolse klusjesman, een Somaliër met een vet accent, een drugsverslaafde met rastakapsel, enzovoort. De repetities ontaarden uiteraard al snel in chaos, ondersteund door zang- en dans van de eerstejaars van de musicalopleiding, derderangs grappen en schoolrevue-acteren. Het artistieke team zal zeggen: maar dat is nou net de bedoeling! Maar ik heb het angstige vermoeden dat men niet verder kon en wilde gaan dan dit holle vermaak.

Vermaak dat tegen het eind ook nog even pikant moet worden, want dan pijpt de docente de neger op het toilet, en wordt de Turkse van achteren (ze moet tenslotte maagd blijven) genomen door de Joodse jongen. Tjonge, tjonge, wat gedurfd zeg, bij het Nationale Toneel in Den Haag, waar het publiek tijdens de première overigens het hardst lachte om het negeraccent van Dennis Rudge.

NT-acteurs als Michel Sluysmans, Antoinette Jelgersma en Vincent Linthorst spelen hun (cliché)rollen naar behoren. Maar kromme tenen krijg je van de hysterische Esther Scheldwacht (Indo) en van ‘gastactrice’ Victoria Koblenko (Russische) die slechts over twee grote talenten blijkt te beschikken die ze voortdurend toont door het openzetten van haar bloesje. Het enige oprechte moment komt voor rekening van Meral Polat die een prachtig lied over hedendaags Den Haag zingt. Ook Kevin Schoonderbeek als het Haagse jochie Sjon onderscheidt zich door subtiliteit.

In Dit is mijn vader vertelt Ilay den Boer dat hij als 14-jarige jongen na afloop van het voetbal gedwongen werd zijn besneden piemel te laten zien en daarna onder de verwensing ‘kankerjood’ in elkaar werd geschopt. Wat dat voor hem heeft betekend, laat hij nu zien in een ontregelend theatraal egodocument. In Retour Hollands Spoor wordt aan humor gedaan door de spelers een onhandig boerka-dansje te laten opvoeren. Om moedeloos van te worden.


Retour Hollands Spoor, door National Toneel, regie Johan Doesburg
 

Naar Alfa wereld , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]