De Volkskrant, 12-02-2011, door Bert Vuijsje .2010

Thrillers

Nachtelijk treintransport van hinderlijke moslims

Idealiter kan een thriller het tijdsgewricht boeiender weerspiegelen dan menige literaire roman. Sommige thrillerauteurs concluderen daaruit dat ze de actualiteit op de voet moeten volgen. In augustus 2002, nog geen vier maanden na de moord op Pim Fortuyn, kwam Bert van der Veer al met zijn true fiction-thriller De koning van Nederland. Het jaar daarop waren het niet de minsten die zijn voorbeeld volgden: Tomas Ross met De zesde mei en Renť Appel met Doorgeschoten. En in 2008 kwam Ross ook nog met de what if-thriller De marionet: hoe zou het verder zijn gegaan als Pim Fortuyn de moordaanslag had overleefd?

Al die boeken hadden gemeen dat ze vooral de veronderstelde politieke complotten rondom Fortuyn wilden beschrijven, eerder dan het maatschappelijke klimaat dat hem had voortgebracht. Twee nieuwe thrillers die zich afspelen in het mogelijke Nederland van binnenkort doen tenminste een poging tot dat laatste: een misdaadverhaal tegen de achtergrond van een Wilders-achtig regime. Lupko Ellen is met zijn Herenboer daarin beter geslaagd dan DaniŽlle Hermans met haar De man van Manhattan.

Beiden kiezen voor een compositie die staccato heen en weer springt tussen intercontinentale locaties en personages. Hermans doet dat hoofdstukgewijs; Ellen in korte fragmenten die soms niet meer dan vier regels beslaan. Ondanks die soms vermoeiende aanpak weet Lupko Ellen de lezer op den duur in de greep van zijn suspense te krijgen, ook doordat zijn hoofdpersonen herkenbaar tot leven komen. Bij DaniŽlle Hermans word je tureluurs van de vele bijrolspelers die allemaal hun eigen introductie krijgen, hetgeen niet verhindert dat je geregeld moet terugbladeren: wie was deze figurant ook alweer?

Het uitgangspunt van De man van Manhattan is niet onaardig. Een Amerikaanse onderzoeker lijkt het bewijs te hebben gevonden dat het Nederlandse eigendomsrecht uit de tijd van Peter Stuyvesant op het deel van Manhattan waar de Twin Towers stonden, nooit aan anderen is overgedragen. Als dat uitlekt, botsen uiteraard grote belangen. Een Donald Trump-achtige projectontwikkelaar ziet zijn bouwplannen ernstig in gevaar komen, en de nieuwe Haagse premier ruikt zijn kans om op Amerikaanse bodem een Nederlandse vrijstaat te stichten. Ingewikkeld wordt het verhaal wel, spannend of boeiend niet.

Herenboer is de afronding van een trilogie waarin eerder Moddergraf (2006) en Wraaktocht (2009) verschenen. Lupko Ellen schetst daarin het epos van de Groningse boer tegen wil en dank Ludde Menkema, die na een avontuur als militair in Afghanistan is getrouwd met Farima Faghiri, gevluchte erfgename van een opiumfortuin die wordt achtervolgd door Afghaans geboefte. Het klinkt te onwaarschijnlijk voor woorden, maar Ellens vakmanschap is toereikend voor de suspension of disbelief die een thriller vereist - ondanks de overmaat aan adjectieven en details.

Beide auteurs laten Nederland onder een radicaal nieuw bewind leven. Ze noemen geen namen, maar de impliciete verwijzingen naar Wilders en de PVV zijn duidelijk genoeg. Zowel DaniŽlle Hermans als Lupko Ellen heeft daarbij wel een gemakkelijke weg gekozen, door te schetsen dat de politieke omwenteling in Den Haag ogenblikkelijk een economische catastrofe veroorzaakt, waarvan de kiezers snel genoeg lijken te krijgen. Was politiek maar zo simpel.

Herenboer is overtuigender in zijn beschrijving van de nachtelijke treintransporten van hinderlijke moslims (inclusief een stadsdeelvoorzitter) naar een luxe cruiseschip in de Eems, om een stevige heropvoeding te ondergaan. Waarom juist daar? Een minister: 'Omdat we als regering hechten aan de symbolische waarde van een schip dat op de grens van ons land ligt.' Dat lijkt me een suggestie die Hero Brinkman en Martin Bosma dankbaar kunnen overnemen.

Lupko Ellen: Herenboer.

Uitgeverij Passage; 278 pagina's; Ä 18,90.

ISBN 978 90 5452 223 2.

DaniŽlle Hermans: De man van Manhattan.

Bruna; 301 pagina's; tijdelijk Ä 15,- (na 1 april Ä 19,95).

ISBN 978 90 229 9651 5.
 


Naar Alfa wereld , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]