De Volkskrant, 26-02-2010, door Hein Janssen .2010

Actueel filosofisch politiek cabaret

Cabaret | De Stemming 3 | Stem Wijzer | Twee theater-verkiezingsshows: Freekde Jonge eindigt zijn meandernede show in mineur, Laura van Dolron verwondert zich.

‘Cohen kijkt tijdens de debatten steeds alsof hij een taakstraf heeft’.
    ‘Huub Stapel heeft geen gevoel, zelfs niet als je met een tank over zijn gebruinde kop rijdt.’
    Twee opmerkingen uit twee theater-verkiezingsshows. De eerste is van Freek de Jonge, de tweede van Laura van Dolron. De Jonge is intussen de godfather van de actuele politieke conference, Van Dolron een jonge theatermaakster die zichzelf afficheert als uitvinder van een nieuw genre: de stand-up philosophy.

Hun verkiezingsshows heten respectievelijk De Stemming 3 en Stem Wijzer, en beide hebben behalve een actuele ook een filosofische inslag. Laura van Dolron koos als rode draad de zoektocht die uiteindelijk uitmondt in het stemhokje, waar ze ‘twijfelt en hakkelt en ten slotte de verkeerde kant op kijkt.’ Freek stelt voornamelijk de vraag waarom politici macht nastreven: uit idealisme of vanwege andere motieven. ‘Als macht het doel wordt, wordt de leugen het middel’, is zijn conclusie.

De Stemming 3 is een vrolijk stemmend inkijkje in de vaderlandse politiek, met af en toe een harde sneer. De vrolijkheid spitst zich uiteraard toe op het TON-spotje van Rita Verdonk, Henk en Ingrid, Jack de Vries (‘Jack the Wipper’), de vuilniszakkenjournalistiek (‘uit de vuilniszak van Hero Brinkman komt alleen maar het geluid van lege flessen’) en de machtsstrijd in de tweevrouwsfractie van de Partij voor de Dieren. De Jonge veegt de vloer aan met de mediageilheid van politici in verkiezingstijd. Zo citeert hij enkele fragmenten uit het interview met Femke Halsema onlangs in het Volkskrant Magazine, waarin tien open pakken cornflakes een van de onderwerpen was.

Gek genoeg is Freek het leukst als hij teruggaat in de tijd en de verkeerde wissel van Sven Kramer nader analyseert, hetgeen een hilarisch nummer oplevert met overvolle tekstborden van coach Gerard Kemkers. Op z’n best is hij in de improvisaties met het publiek, op zoek naar de partijvoorkeuren in de zaal. En hij laat filmpjes zien waarop hij politici betrapt op fouten en versprekingen; een toespraak van Wilders onderwerpt hij aan een genadeloze masterclass retoriek.

Freek heeft als decor een enorme vergadertafel, als toonbeeld van de polderdemocratie waarin alles in coalities eindigt. Bij Van Dolron staan vijf flip-overs op toneel, die zij verder niet gebruikt. Zij heeft alleen zichzelf en dat ene kleine rode potloodje waar ze zich geen raad mee weet.

Van Dolron ontwikkelt zich onder de vleugels van het Nationale Toneel intussen met vallen en opstaan tot een van de interessantere jonge theatermakers. Ze beweegt zich op de grens van zeer persoonlijk bekentenissentoneel en politiek engagement. In Stem Wijzer kan ze onverwacht op een keiharde manier uithalen, zoals naar acteur Huub Stapel die tegenwoordig ook politiek commentator is bij RTL, waar hij onlangs Job Cohen afserveerde – ‘Huub Stapel, u weet wel, die van Flodder.’ Maar op onnavolgbare en soms poëtische wijze maakt ze het politieke ook persoonlijk. Met haar bijna timide dictie en onopgesmukte présence maakt zij de bezoeker deelgenoot van haar meest intieme zieleroerselen – een eenzelvig meisje op zoek naar hechting.

Zij verbaast zich over het mechanisme waarin debatten, nabesprekingen en opinies belangrijker zijn dan het onderwerp zelf. Als ze nadenkt over de verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar, vertaalt ze dat naar de huiskamer van een man en vrouw die tot elkaar zijn veroordeeld. Erg grappig zijn de observaties van haar ‘snuffelstage’ bij Boris van der Ham en Jeltje van Nieuwenhoven, twee politici die ze ter voorbereiding heeft bezocht. ‘Eigenlijk ben ik veel te depressief om links te zijn’, zegt ze.

De Jonge eindigt zijn meanderende show in mineur: wij leven in een afgestompte tijd, vol tegenstellingen. ‘Hoelang blijf je zweven als kiezer totdat je valt?’, vraagt Van Dolron zich af. Ze staat ten slotte met verwondering in dat stemlokaal en kijkt de verkeerde kant op. Waar niemand meer staat, en zeker geen politicus. De mens zal het zelf moeten zien op te knappen.

Hein Janssen
 


Naar Alfa wereld , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]