De Volkskrant, 26-02-2010, column door Wieteke van Zeil .2010

De noodzaak van kunst

Tussentitel: Argumenten om uit te leggen dat kunst belangrijk is, schieten altijd te kort als het om geld en levens gaat

Ik ben in Rome. Stad gebouwd op ‘linkse hobby’s’ – de term die de PVV laat rondzingen om onder meer gesubsidieerde kunst weg te zetten. Op vliegveld Leonardo da Vinci – Grote der Hobbyisten – zie ik in de koffiebar beelden van Sven voorbijvliegen. De tien kilometer heeft het soort rust dat een goede film kan geven, een cadans die langzaam betovert. Hij lijkt op de Discuswerper, Sven, zo voorover gebogen. Met zijn ene hand zwaaiend, zijn andere naar beneden. De verloren bronzen ‘Diskobolus’ stond in Olympia, 450 voor Christus. Hoogtijdagen van de Spelen.

Een klas vol kleine kinderen verdringt ons in de San Luigi om te kijken naar wat de leraar aanwijst op het schilderij De roeping van Mattheus. De docent heeft ze in zijn greep met zijn ritmische stem.

Terug op de Campo de’ Fiori ruikt het naar vis en kruiden. Het uitgestalde eten doet denken aan een schilderij van Pieter Aertsen – vissekoppen, manden vol witte bonen, kronkelende wilde broccoli, courgettes met grote gele bloemen.

Zonder Pieter Aertsen was het gewoon eten wat daar lag. Zonder bronsgieter Myron van Eleutherae was Sven gewoon een schaatser. Of zou Sven er ook niet zijn als linkse hobby’s geridiculiseerd en niet maatschappelijk ondersteund werden? Professioneel schaatsen is vast ook een linkse hobby.

Is het erg, als er geen goede kunst meer is? Als regering en samenleving daar niets meer voor over hebben? Ja, want de mogelijkheid tot vrij associëren wordt dan ernstig beknot.

Lekker argument. Kom daar maar om in economische crises, met criminaliteit- en jeugdzorgproblemen die schreeuwen om aandacht. Werkt niet. De argumenten om uit te leggen dat kunst belangrijk is, schieten altijd te kort als het om geld en levens gaat.

Tien jaar geleden studeerde een vriendin af, op een groep Hollandse schilderijen. Met een tien en cum laude. Op het moment dat ze haar scriptie inleverde, besloot ze te stoppen met kunst. Ze wilde werk doen met directer nut. Nu is ze de beste lerares op een van de slechtste scholen van Nederland. Kinderen spreken geen Nederlands en worden thuis vaak verwaarloosd of erger, docenten vallen om beurten weg door burn-out of omdat ze niet aan hun vak toekomen. De salarissen zijn beschamend.

Onze professor probeerde bij haar buluitreiking uit te leggen dat kunst óók een eerste levensbehoefte is. Hij overtuigde niet.

In vergelijking met kinderen die in hun poep stikken in de box, en ouderen die vereenzamen omdat ze geen ‘nut’ meer hebben en dus geen aandacht meer hoeven, is kunst overbodig. Toch?

In de bioscoop zag ik Claireece Precious Jones, de dikke, kapotgeslagen scholiere in Precious. Terwijl ze wordt verkracht door haar vader, droomt ze dat ze een ster is in een videoclip. Fantasie als overlevingsstrategie.

De kinderen uit de klas van mijn vriendin, en die uit de zes klassen daarboven en drie klassen daaronder, hebben straks nooit het Stedelijk Museum gezien, omdat dat gesloten is. Misschien zien ze wel het stuk Push, een Nederlandse toneelversie van Precious die langs scholen toert. Totdat de subsidie stopt.

Mijn stad heeft geen PVV en zo’n woord als linkse hobby wordt hier gelukkig niet heel serieus genomen. Maar in mijn stad zegt de partij waarvan je het tegenovergestelde zou verwachten wel in het programma: ‘De PvdA vindt kunst en cultuur belangrijk voor de stad, maar de komende jaren moet stevig worden bezuinigd. De PvdA bezuinigt niet op armoedebestrijding, veiligheid en onderwijs.’ Wie heeft met zulke vrienden de PVV nodig? Kunst ís armoedebestrijding en onderwijs. En toerisme, en economie. Kunst is geen luxe.

 


Naar Alfa wereld , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]