De Volkskrant, 08-11-2008, column door Ad Bergsma 8 nov.2008

Minister Bos wil dat u de belasting niet betaalt

De vreugde over de eerste zwarte president in de Verenigde Staten wordt uitgelegd als een bewijs dat huidskleur niet meer belangrijk is in de Amerikaanse politiek. Dat is inderdaad prachtig, maar het schuurt toch dat iedereen zo blij is juist omdat hij zwart is.
    Als de huidskleur er werkelijk niet toedoet, worden straks de daden van Obama genomen als maatstaf voor zijn presidentschap. Een van de spannende vragen is hoe hij een evenwicht weet te vinden tussen de belangen van het individu en de gemeenschap. Want in zijn verkiezingsbeloften geeft hij zowel het individu meer bestedingsruimte door middel van een belastingverlaging, als dat hij meer investeert in het publiek belang, bijvoorbeeld in de vorm van gezondheidszorg en duurzame energie.
    Geld en de economie vormen over vier of acht jaar misschien wel de belangrijkste maatstaven om het presidentschap van Obama mee te beoordelen. Want dat we het belang van geld gemakkelijk opblazen, kunt u in een experimentje met uw kinderen aantonen. Vraag een kind te tekenen hoe groot een munt is van 2 euro. Vraag het daarna te schatten hoe groot de dop van een fles cola is. Een gemiddeld kind zal de munten te groot afbeelden, terwijl dat bij de dop niet het geval is. Geld wordt door kinderen magisch vergroot.
    De Engelse psycholoog Stephen Lea maakt een onderscheid tussen geld als ruilmiddel en als harddrug. Als ruilmiddel is geld een ontzettend handig instrument, waarmee je van alles kan, van benzine tanken tot je huis laten verbouwen. Geld is echter ook een harddrug, omdat we het belangrijk maken op een manier die voorbij gaat aan koopkracht. Rijkdom staat voor velen gelijk aan succes, veiligheid en aanzien.
    Deze uitvergroting van het belang van geld, maakt het extra moeilijk een evenwicht te vinden tussen het belang van de gemeenschap en het individu. Minister Bos (FinanciŽn) investeert wekelijks miljarden om het systeem van de ruilhandel met geld overeind te houden. Hij stelt bijvoorbeeld miljoenen beschikbaar aan de spaarders bij Icesave, om mensen het geloof in het banksysteem te laten behouden. Hij speelt sinterklaas en dat is gerechtvaardigd, zolang hij het collectieve belang blijft dienen. Als we met zijn allen beter worden van een rotsvast geloof in banken en van de sponsoring van spaarders, verdient Bos applaus.
    Bos gaat echter over de schreef als hij zijn evenwicht verliest. En precies dit gebeurde vorige week vrijdag, in de discussie over het geld dat Noord-Holland had uitstaan in IJsland. Bos belde speciaal op naar het televisieprogramma Pauw & Witteman, om toe te lichten hij niet wilde dat de lagere overheden dit geld zouden terughalen, omdat eerst de kleine spaarders aan de beurt waren.
    Bosí argumenten dat een spaarder met maximaal een ton op de bank niet rijk is en dat een kleine spaarder zich in tegenstelling tot een provincie geen dure advocaten kan veroorloven, en om die reden niet achter het net mag vissen, klinken sympathiek. Wie echter doordenkt, krijgt net als bij Obama de boodschap dat je de portemonnee van het individu kan sparen zonder de gemeenschap te schaden.
    Dit blijkt ook uit de opmerking van Bos dat de provincie rijk genoeg is om tegenslagen van miljoenen op te vangen. Als we deze boodschap serieus nemen, is de eerste conclusie dat we te veel belasting hebben betaald. De tweede is dat we eigenlijk pas geld moeten geven aan de belasting als we onze eigen geldzucht hebben bevredigd. De individuele behoefte weegt voor Bos zwaarder dan de belangen van het grote collectief.
    Nu gun je de individuele spaarder absoluut dat hij zijn geld terugkrijgt, maar als we als collectief altijd moeten bijschieten als individuen te kort komen, dan werken we mee aan geldverslaving. Politici die de belangen van alle individuen samen willen dienen, kunnen zich niet veroorloven dit aan te moedigen, en een minister van FinanciŽn of een verkozen president in tijden van economische tegenspoed het minst van allemaal.

 

Titels van de webeditie:

Bos is kwistig met publiek geld

Het is de individuele spaarder absoluut gegund dat hij zijn geld terugkrijgt, maar als wij, het collectief, altijd moeten bijschieten als individuen te kort komen, werken we mee aan geldverslaving.

Tussentitel: De individuele behoefte weegt voor Bos zwaarder dan de belangen van het grote collectief.




Naar Belastingmoraal, egoÔsten , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]