De Volkskrant, 15-11-2012, van verslaggever Jeroen Trommelen .2008

4 vragen over belastingparadijs Nederland

Een geldstroom van 12.000 miljard

Starbucks gebruikt Nederland om de belasting in Groot-BrittanniŽ te ontlopen. En de internationale koffiegigant is niet de enige. Is Nederland inderdaad een belastingparadijs?


Tussentitel: Terwijl de omzet van de trustkantoren groeit, verdient Nederland er steeds minder aan

Nederland is een belastingparadijs waar trustkantoren en brievenbusbedrijven in de watten worden gelegd om elders ter wereld belasting te kunnen ontwijken. Dit beeld van Nederland leek deze week weer eens te worden bevestigd in een hoorzitting van een parlementaire onderzoekscommissie van het Britse Lagerhuis.
    Bedrijven als Starbucks, Google, Amazon, maar ook Ikea, Apple, Nike, Johnny Walker en de investeringsmaatschappij van oud-presidentskandidaat Mitt Romney hebben zich op papier gevestigd in Nederland om elders belasting te ontwijken. Dat Nederland een soepele schuilhaven zou zijn voor belastingomzeilende bedrijven wordt echter fel tegengesproken door het ministerie van FinanciŽn.

Is Nederland een belasting-paradijs?
Voor veel bedrijven zeker. In 2009 bedienden 155 Nederlandse trustkantoren 16.400 internationale klanten die samen 20.100 bedrijven in beheer hebben, berekent onderzoeksbureau SEO Economic Research. De financiŽle trustsector is in absolute termen ongeveer even groot als die in Japan, zegt Robin Fransman van Holland Finance Centre; de branchevereniging van financiŽle instellingen. Japan is echter zes keer zo rijk als Nederland.
    Volgens hulporganisatie en actiegroep ActionAid is Nederland het op een na belangrijkste belastingparadijs voor grote bedrijven. Dat is gemeten via de honderd grootste multinationals op de beurs van Londen, die 8.492 vennootschappen en joint ventures hadden in belastingparadijzen, waarvan 1.330 in Nederland. Alleen in het Amerikaanse staatje Delaware (waar bedrijven hun financiŽle verslaggeving geheim mogen houden) waren dat er meer.
    Via de trustbedrijven stroomt ruim 12.000 miljard euro door Nederland; ruim twintig keer zo veel als ons hele nationale inkomen. Bijna al dit kapitaal is onderweg van de ene fiscale bestemming naar de andere.
    'Nederland is geen belastingparadijs', zegt staatssecretaris Frans Weekers van FinanciŽn. We zijn geen paradijs volgens de normen van de OESO en ook niet volgens die van het Global Forum on Transparency. Nederland is hoogstens een 'aantrekkelijke vestigingsplaats voor financierings- en houdstermaatschappijen van internationale concerns. Als gevolg daarvan stroomt er veel geld door ons land', aldus Weekers.

Wat maakt Nederland zo aantrekkelijk?
Bedrijven die in het buitenland winstbelasting hebben betaald, hoeven dat hier niet nog eens te doen. Deze 'deelnemersvrijstelling' is optimaal geregeld via een stelsel van belastingverdragen met zo veel mogelijk landen. Ook wordt er geen bronbelasting geheven op royalty's en rentes en geldt een lage belasting op investeringen in ontwikkelingskosten.
    Internationale bedrijven zoals Starbucks en Ikea hebben de royaltyregeling ontdekt als mogelijkheid om binnen de onderneming te schuiven met rekeningen voor het geestelijk eigendom van een ontwerp, idee of concept. Grote bedrijven kunnen vooraf aankloppen bij de Nederlandse belastingdienst om een regeling te treffen; ze weten dan precies waar ze aan toe zijn. En: Nederland is een stabiel land, waar de meeste fiscalisten Engels spreken.

Wat verdienen we eraan?
Volgens SEO Economic Research levert de trustsector 1 miljard op aan extra belastinginkomsten en geeft deze werk aan 3.500 mensen, ongeveer 1 procent van het aantal werknemers in de financiŽle sector. De verdiensten voor de fiscus nemen echter af. In 2006 was de belastingopbrengst nog 1,3 miljard. De omzet van de trustkantoren zelf groeide wel. Per omgezette euro vloeit dus steeds minder geld naar de Belastingdienst.

Wie wordt er slechter van?
Op Nederlandse schaal is dat nog niet zo duidelijk. In het algemeen geldt dat wat een overheid niet binnenkrijgt van bedrijven, door anderen moet worden opgebracht.
    De vennootschapsbelasting is in Nederland jarenlang stelselmatig verlaagd. Tien jaar geleden was die nog goed voor 15 procent van de belastinginkomsten van het rijk, nu nog maar voor 10 procent. Winstbelasting levert nu 3 miljard euro minder op dan tien jaar geleden.
    Door de deelnemersvrijstelling loopt Nederland jaarlijks 16 miljard euro mis aan belastingafdracht door multinationals, berekende hoogleraar belastingrecht Geerten Michielse in 2009. Al dit soort rekensommen heeft echter een beperkte waarde. Onduidelijk is wat de bedrijven zouden doen wanneer Nederland geen fiscaalvriendelijk klimaat zou hebben.
    Ook ontwikkelingslanden lopen veel inkomsten mis. Michielse beschreef vorig jaar het voorbeeld van MongoliŽ, een land waarmee Nederland een belastingverdrag heeft gesloten. Daardoor is de bronheffing op dividend geen 20 procent, zoals in MongoliŽ zelf, maar nul procent.
    Een in MongoliŽ werkzaam Canadees mijnbouwbedrijf maakte gebruik van de regeling door de aandelen van een dochtermaatschappij op de Britse Maagdeneilanden te verkopen aan een Nederlands concern, waardoor de belastingafdracht nu via Nederland verloopt. 'Het hoeft geen betoog dat de Mongoolse belastinginkomsten uit dit belangrijke investeringsproject hierdoor grotendeels zijn verdampt.'


Naar Belastingmoraal, egoÔsten , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .
 
[an error occurred while processing this directive]