De Volkskrant, 08-03-2013, van verslaggever Jonathan Witteman .2008

Reportage | Cursus 'Belastingontwijking voor ondernemers'

'Ontwijken is morele plicht'

Het Haags Juristen Collectief helpt kleine ondernemers dezelfde truc toe te passen als multinationals: belasting ontwijken via het buitenland. Ook handig bij echtscheiding.


Tussentitel: U kunt uw wensen kenbaar maken bij onze bestuurders op Cyprus
Als u belasting wilt ontduiken, be my guest - Toine Manders - uithangbord van het Haags Juristen Collectief


'Als u belasting wilt ontduiken, be my guest; het is niet iets wat ik moreel veroordeel. In mijn visie is belasting een gelegaliseerde vorm van roof en is belastingontduiking zelfverdediging. Maar de rechter denkt daar in Nederland helaas anders over.'

Hartelijk welkom bij de stoomcursus 'Belastingontwijking voor ondernemers' van Toine Manders, lijsttrekker van de Libertarische partij (4163 stemmen bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen) en uithangbord van het Haags Juristen College. Tot 1996 hielp het HJC zesduizend dienstplichtigen voor 450 gulden de man de dienstplicht te ontwijken, dezer dagen leggen Manders (1969) en de zijnen zich toe op een andere manier om de overheid te slim af te zijn: belastingontwijking.

Vier van de twaalf chesterfieldstoelen in zijn Haagse kantoor zijn dinsdag bezet door lokale ondernemers, benieuwd of Manders' belastingstrategieŽn ook hun bedrijf soelaas kunnen bieden. Ze willen niet met naam in de krant, want als potentiŽle belastingontwijkers staan ze liever niet te boek. Overigens, zegt Manders: bijna iedereen ontwijkt belasting. Wie op Schiphol duty-free winkelt, ontwijkt de belasting. Wie lpg rijdt idem dito.

Manders verbaast zich telkens over de ophef rond belastingontwijking, zoals recentelijk de Britse verontwaardiging over de belastingroutes van Starbucks en Facebook, die de Britse fiscus veel geld doen mislopen. Multinationals zetten complexe structuren op om zo min mogelijk belasting te betalen - via trusts, stichtingen en holdings in bijvoorbeeld Nederland en een baaierd aan dwergstaten en tropische eilanden. Volstrekt legitiem, vindt Manders. Maar de Facebooks van deze wereld zijn met hun belastingroutes wel in het voordeel ten opzichte van de kleine ondernemer, zoals de OESO onlangs constateerde in een kritisch rapport. Waarom zou Manders kleine ondernemers niet mogen helpen dezelfde trucs uit te halen?

Eťn ding wil Manders zijn cursisten vooraf duidelijk maken: de cursus gaat over belastingontwijking, niet -ontduiking. Het eerste is legaal, het tweede strafbaar, doceert Manders staande aan zijn mahoniehouten bureau, waar Ayn Rands roman Atlas Shrugged, de heilige schrift van het libertarisme, demonstratief boven op de boekenstapel prijkt. 'Het verschil tussen belastingontwijking en belastingontduiking is de dikte van een gevangenismuur', citeert Manders Denis Healy, Brits minister van FinanciŽn in de jaren 70.

'Wij trekken de grens waar het fiscaal strafrecht begint, want we willen graag aan de goede kant van de muur blijven. Dat betekent dat al onze belastingstrategieŽn het daglicht moeten kunnen verdragen. We zullen wel de randen voor u opzoeken, want zoals u weet groeien langs de afgrond de mooiste bloemen.' Dat Manders tijdens het bloemenplukken in de ogen van anderen soms toch de afgrond intuimelt, tonen de beschuldigingen aan Manders' adres van belastingontduiking (zie kader).

Les ťťn voor ontwijkers in spe: emigreren is niet nodig, maar uw belastingafdracht gaat wel de diaspora in. De meest beproefde belastingroute van HJC, rendabel voor ondernemers met een jaarwinst van 20 duizend euro of meer, voert via Cyprus, de Seychellen, Luxemburg of Zwitserland en opnieuw Cyprus terug naar Nederland. Zo ontwijkt u onder meer de Nederlandse aanmerkelijkbelangheffing (25 procent), erfbelasting (maximaal 40 procent), dividendbelasting (15 procent), vermogensbelasting (1,2 procent), alsook grotendeels de vennootschapsbelasting (20-25 procent).

Dat gaat goed, zolang de Belastingdienst niet kan aantonen dat de feitelijke leiding over uw buitenlandse vennootschappen gewoon in Nederland ligt, zegt Manders, en niet op Cyprus of elders. Ondernemers die belasting willen ontwijken, moeten dus de leiding over deze buitenlandse vennootschappen uit handen geven aan lokale HJC-bestuurders.

'Maar als ik de feitelijke leiding over mijn holding op Cyprus uit handen geef, wil ik uiteindelijk wel iemand instructies kunnen geven', zegt een maritiem consultant uit de olie-industrie.

'U kunt uw wensen kenbaar maken bij de bestuurders op Cyprus', antwoordt Manders. 'Maar als er een sideletter zou worden getekend waarin u het Cypriotische bestuur verplicht al uw instructies op te volgen en de fiscus vangt die brief, dan hangt u. Want dan ligt de feitelijke leiding bij u en maakt u zich schuldig aan belastingontduiking. U kunt wel uw wensen kenbaar maken aan het bestuur, zolang het bestuur maar bevoegd is uw wensen naast zich neer te leggen.'

De consultant: 'Ik vind het wel griezelig dat je invloed op je eigen vermogen theoretisch beperkt is.'

Manders: 'Maar de aandeelhouders kunnen de bestuurders ontslaan. U hebt als aandeelhouder dus het laatste woord.'

Even later vertelt Manders de consultant waarom buitenlandse stichtingen 'zo'n prachtig middel zijn om uw vermogen te beschermen tegen de boze buitenwereld', in casu een ex-echtgenote. 'U had het eerder over uw echtscheiding. Een stichting in het buitenland kan ook in zo'n situatie heel behulpzaam zijn. Want als u in loondienst treedt als directeur van een onderneming waarvan u geen eigenaar bent - de eigenaar is, via een aantal tussenholdings, een stichting - en de onderneming die u leidt gaat mooie winsten maken en een vermogen opbouwen, dan bent u geen eigenaar van dat vermogen. Dat betekent dat uw ex-echtgenote daar ook geen aanspraak op kan maken. Ook bij een verzoek om alimentatieverhoging kan dat vermogen niet zomaar worden meegewogen.'

Kritiek op zijn libertarische belastingmores doet Manders af als drogredenen. Zo zouden ondernemers belasting bijvoorbeeld kunnen zien als een vergoeding die ze betalen voor het gebruik maken van de Nederlandse collectieve voorzieningen (infrastructuur, onderwijs, rechtspraak, etc.) waaraan ze hun vermogen deels te danken hebben. Met deze vergoeding kan aan anderen dezelfde kansen geschonken worden.

Quatsch, vindt Manders, die wel hypotheekrente aftrekt, want hoe minder de staat van je kan roven, des te beter. Sterker nog: burgers hebben de morele plicht belasting te ontwijken en de staat zo min mogelijk geld te verschaffen voor het beperken van onze persoonlijke vrijheid met honderdduizenden regels, vindt hij. 'Als we de redenering serieus nemen dat belastingheffing gerechtvaardigd is omdat je er wat voor terugkrijgt, dan zou iedere rover die zijn slachtoffer een wederdienst bewijst vrijuit moeten gaan.'

Het bestaan van een sociaal contract tussen staat en onderdanen noemt Manders een mythe. 'Kunt u zich herinneren dat u dat contract heeft getekend?' En democratie als impliciete legitimatie van belastingen? 'Democratie is twee wolven en een schaap die stemmen wat de pot schaft.' Waarom hij dan toch meedeed aan de verkiezingen? 'Infiltratie. Een politieke partij is de meest pragmatische methode om het libertarische gedachtegoed te verspreiden.'


Tussenstuk:
HJC vs. Belastingdienst

In 2010 gingen twee bv's van het Haags Juristen College failliet. De curator spreekt van belastingontduiking en 'onbehoorlijk bestuur' door Manders. De Belastingdienst meent nog 136 duizend euro tegoed te hebben van HJC. HJC heeft een doorstart gemaakt. 'De beschuldigingen van de curator werp ik verre van me', reageert Manders. 'Ik ben nergens voor veroordeeld en verwacht ook niet dat dit gaat gebeuren.' Het vermogen van cliŽnten is nooit in gevaar geweest, juist omdat HJC zich specialiseert in het opzetten van buitenlandse structuren waar de fiscus en de overheid niet bij kunnen: 'Ondernemers worden cliŽnten van ons kantoor op Cyprus en dus niet geraakt door het faillissement van een Nederlandse vestiging.' Maar zou het niet netjes zijn om potentiŽle klanten daarvan op de hoogte te stellen, zoals hij dinsdag naliet? 'Ik begrijp wat u bedoelt, maar ik denk niet dat een seminar over belastingontwijking daar de aangewezen plek voor is.'


Naar Belastingmoraal, egoÔsten , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]