De Volkskrant, 31-03-2014, column door Renť Cuperus, cultuurhistoricus  1 apr.2014

Belastingontwijken is voor de rijken

Tussentitel: Nog even en ook Nederland wordt door oligarchen gedomineerd

Net als miljoenen anderen heb ik afgelopen Blauwe Vrijdag, de Dag van de Belastingaangifte, mijn belastingformulier ingevuld en opgestuurd. Voor een financieel analfabeet blijft dat toch een van de akeligste dingen om te doen. Zelfs nu de Belastingdienst tegenwoordig het formulier voor 80 procent voor je invult - leuker kunnen we 't niet maken, wel makkelijker. Dan nog lukt het me om wanhopig verdwaald te raken in de wereld van revisierente, pensioenjaarruimte, heffingskortingen en de rekenhulp lijfrentepremie. En vraag ik mij vertwijfeld af of mijn vrouw een 'aanmerkelijk belang' heeft, en of mijn kinderen nu in box 1 of in box 2 zitten.

Ooit heb ik een keer zo'n belastingconsulent mijn formulier laten invullen. Nou, dat viel niet mee. Hoezo werk uitbesteden? Eerst moet jezelf alles heel goed uitzoeken en dan met een schoenendoos met bonnetjes, polissen en jaaropgaven naar de man toe. Ik dacht: en nu gaat het gebeuren. Nu gaat hij mijn rood staande girorekening via de Kaaimaneilanden alsnog in een positief saldo omzetten. En mijn studeerkameraftrek zo gigantisch groot maken dat ik belastingloos naar huis kan.

Nou, vergeet het maar. Bij brave loonslaven in het brave middensegment is alles honderd procent doorzichtig en voorspelbaar. Geen legale belastingtruc te verzinnen. Gewoon netjes belasting betalen, en verder niet zeuren.

Nu kan ik daar wel een eind vrede mee hebben. Belasting betalen is weliswaar ergerniswekkend, maar het is wel een noodzakelijke ergernis. Het gaat hier per slot van rekening om de contributie die je als burger voor een beschaafde samenleving betaalt. Voor politie, scholen, wegen en dijken, en gezinsvervangende tehuizen.

Akkoord. De algehele lastendruk zou best wat lager mogen. En ik steek mijn hand niet in het vuur voor elke uitgegeven euro belastinginkomsten. Het kan allemaal vast een stuk soberder, efficiŽnter en minder regelzuchtig. Tegelijk zal het geen toeval zijn dat de wereldranglijst van gelukkige landen aangevoerd wordt door landen met een hoog belastingpeil en een gezonde belastingmoraal.

En toch bekruipt me tijdens het braaf invullen van mijn belastingformulier altijd wel een keer een elementair gevoel van onrechtvaardigheid. Dan echoot de spreuk 'belasting betalen is voor de dommen' door mijn hoofd, en zie ik opeens de enorme belastingontwijkingsindustrie voor me. Die verdient in Nederland een gouden boterham aan de meer dan gemiddeld vermogenden. '100 procent kapitaalbehoud' beloven die belastingontwijkers in hun advertenties aan de Nederlandse superrijken. Nou, dan weet je wel hoe laat het is.

Voor de gemiddelde middenklasse-verdieners loont een accountant of belastingadviseur niet. Bij hen is niets te halen en niets te verbergen. Ik vrees daarom dat het klopt dat die brave, onwetende middenklasse het volle pond van de belastingen betaalt. De leraar. De politieagent. De laborant. De Wegenwacht. De universitair docent. En dat de anderen - de zwaar vermogenden, de onderneminkjes, de mannetjes met de bv'tjes - zich eronder uitdraaien. Zwaar geholpen door dezelfde kaste van belastingadviseurs die ons land ook al te schande maakt als Nederland Belastingparadijs voor al die obscure buitenlandse brievenbusfirma's. We hebben het hier over een beroepsgroep met een hoog Uli Hoeness-gehalte.

Belastingontwijking voor en door de rijken? Dat klinkt als het volstrekte tegendeel van een fair en progressief belastingstelsel, waarbij de fortuinlijken de zwaarste lasten dragen. De fairness van het belastingstelsel is wel een dingetje. Het is geen lekker nieuws als Abvakabo FNV alarm slaat met de mededeling dat de Belastingdienst zo zwaar overwerkt en onbemand is, dat de pakkans voor belastingfraude zo'n beetje nul is. Dat ondermijnt het draagvlak voor onze brave verzorgingsstaat.

Belastingen zullen in een samenleving die steeds ongelijker wordt en die overerfde rijkdom en vermogen op grote schaal bevoordeelt, steeds meer sociale strijd opleveren. Niet voor niets is Thomas Pikkety ťťn van de meest gevraagde sprekers van dit moment. Pikkety is een Franse econoom die in zijn boek Het kapitaal in de 21e eeuw waarschuwt voor de terugkeer van perverse en ontwrichtende (vermogens)ongelijkheid. Nu nog lachen we om de oligarchen in het Wilde Oosten. Nog even en ook West-Europa en Nederland worden weer door oligarchen geregeerd.

Belasting betalen voor de dommen, belasting ontwijken voor de rijken? O Nederland Belastingparadijs, let op u saeck.





Naar FinanciŽle wereld , Economie, lijst , Economie, overzicht , of site home .
 
[an error occurred while processing this directive]