De Volkskrant, 25-05-2012, The New York Times .2008

Reportage | Reders helpen schatkist niet uit de brand

In het arme Griekenland voelt de rijke zich onzeker

Griekse kinderen lijden honger, maar scheepsmagnaten zijn nog altijd van belasting vrijgesteld.


Terwijl het geld de Griekse banken uit stroomt en Europa debatteert over de vraag of Griekenland zijn volgende kapitaalinjectie krijgt, laten degenen die misschien in de beste positie verkeren om de financiŽn van het land op orde te krijgen zich niet zien.

Zij zijn de rijksten onder de Grieken. Scheepsmagnaten - die volgens de Grondwet zijn gevrijwaard van het betalen van belasting - en diegenen die die rijk werden in de olie-, gas-, media-, bank- of cementsector.

Deze geslepen investeerders zijn niet van zins de schatkist een handje te helpen. Ze hebben ook maar mondjesmaat bedragen geschonken aan de liefdadigheidsorganisaties die de toenemende sociale problemen het hoofd proberen te bieden die zijn ontstaan door de economische ineenstorting. Ze hebben voornamelijk gedaan wat Grieken, van rijk tot diegenen met een bescheiden inkomen, altijd hebben gedaan: zo min mogelijk belasting betalen.

Wat de waarde is van de Griekse private sector is bijna onmogelijk te bepalen. Veel vermogen bevindt zich op Zwitserse bankrekeningen of is geÔnvesteerd in vastgoed in Londen of Monaco. Vorig jaar alleen al stond 8 miljard euro aan inbare belastingen nog open, bijna de helft van het Griekse begrotingstekort. Rijke Grieken hebben er alle belang bij om hun land in de eurozone te houden. De vraag is: zijn ze ook bereid op te draaien voor de kosten ervan?

'De oligarchen zullen de euro willen houden, voornamelijk omdat de banken zo diep in het systeem zijn verankerd', zegt Costas Lapavitsas, econoom aan de Universiteit van Londen. 'Maar ze zwijgen hierover.'

Terwijl sommige kinderen in Griekenland honger lijden op school neemt de druk op 's lands rijken toe om te doen wat de staat niet langer kan: cheques uitschrijven. Filantropie is een Grieks woord, maar omdat zoveel rijken bang zijn financiŽle hulpvaardigheid te tonen is de opbrengst van private giften tot nu toe mager.

Analisten schatten de waarde van Griekse scheepsvaart-activa op 85 miljard euro. Maar ze wijzen ook op de schuldenlast van 300 miljard euro in de sector. Thanassis Martinos, erfgenaam van het scheepvaartbedrijf Eastern Mediterranean, zegt dat zijn bedrijf een van de slechtste jaren doormaakt. Toch zegt hij, net als andere scheepvaartmagnaten, dat hij zijn deel bijdraagt. Behalve liefdadigheid is het volgens hem belangrijk dat de rijke klasse in Griekenland voorziet in werkgelegenheid voor het groeiende leger werkloze jongeren. Daarom heeft hij er, ondanks de dip in zijn sector, vanaf gezien om werknemers te ontslaan.

Meerdere scheepsmagnaten zeggen dat zij hebben gedoneerd aan een actie van de organisatie van scheepseigenaren in Athene, al wilde de voorzitter, Theodoros E. Veniamis, geen schatting geven van de gehoopte opbrengst. Wat de scheepsmagnaten in ieder geval niet doen, is belasting betalen. Zoals alle rederijen is ook Martino's vloot gevestigd in het buitenland, al staan de administratiekantoren in Athene.

De belastingopbrengsten vormen in Griekenland 7,3 procent van het bruto binnenlands product, ruim onder het gemiddelde van 11 procent in de andere eurolanden. Toch is er weinig gesproken, in recente regeringen of onder geldschieters, over het belasten van rederijen. De vrees is dat deze dan hun bedrijven uit Griekenland verplaatsen.

Dat zou een klap zijn die Griekenland moeilijk kan verwerken. De scheepvaartsector verschaft aan tweehonderdduizend mensen werk. De sector bracht vorig jaar 13 miljard euro aan buitenlandse valuta binnen, meer dan welke sector ook.

Zou de uitzonderingspositieveranderen onder een linkse regering? Moeilijk te zeggen. De belangrijkste economisch adviseur van Tsipras zei vorige week dat een van diens eerste daden zou zijn het 'belasten van mensen die de vorige regeringen niet durfden te belasten'. Martinos noemt dit onwaarschijnlijk omdat de scheepvaart zo cruciaal is in de economie. Griekse scheepsmagnaten zijn ook grote investeerders.

Peter Nomikos (33), telg uit een redersgeslacht, zamelt geld in onder bedrijven en particulieren om via een (Amerikaanse) stichting zo veel mogelijk staatsobligaties op te kopen. Zo wil hij bijdragen aan het terugdringen van de onthutsend hoge Griekse schuldenlast. Nomikos bouwt ook een brouwerijtje op Santorini, waar zijn voorvaderen groot werden in de scheepvaart. Hij zegt banen te willen creŽren en de helft van de winst te investeren in zijn stichting. 'Geen persoon is rijk genoeg om Griekenland te redden - ik al helemaal niet.'


Tussenstuk:
Radicaal-links lijkt op weg naar zege

De radicaal-linkse Griekse partij Syriza, die het akkoord met de Europese partners over bezuinigingen en hervormingen wil openbreken, lijkt af te stevenen op een zege bij de verkiezingen van17 juni. Volgens een donderdag gepubliceerde peiling wordt Syriza met 30 procent van de stemmen de grootste partij.
    De conservatieve Nieuwe Democratie blijft steken op 26 procent, de socialistische Pasok op16 procent.





Naar Belastingmoraal, egoÔsten , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]