De Volkskrant, 02-07-2011, van verslaggevers Merijn Rengers en John Schoorl .2010

Aan de Herengracht draaien de rockonomics van U2 lekker door

Op het Glastonbury-festival was er ineens protest tegen de belastingmoraal van de rockband U2. Om de Ierse fiscus te mijden, is Nederland als standplaats gekozen.

Tussentitels: Het betalen van belasting is een ethische kwestie | Philip Goff - Art Uncut
U2 betaalt het meeste belasting buiten Ierland | Paul McGuiness - Manager U2

'U2 gedraagt zich onverantwoord door hun belastingvlucht naar Nederland. Hierdoor wordt er geld aan Ierland onttrokken dat nodig is voor scholen, wegen en ziekenhuizen.'
    Aan de telefoon is Philip Goff, de Engelsman die met zijn organisatie Art Uncut - wederom - Nederland op de kaart zette als belastingparadijs voor rockbands. Tijdens het optreden van U2 vorig weekeinde op Glastonbury, een van 's werelds grootste muziekfestivals, was daar te midden van de 170 duizend uitzinnige fans opeens een zes meter hoge ballon met de tekst 'U Pay Tax 2' .

De beveiliging van het festival was er als de kippen bij om de ballon neer te halen en de circa zestig actievoerders hardhandig af te stoppen. Maar het punt van Art Uncut was gemaakt; cameraploegen en fotografen hadden de ballon vastgelegd en in de Engelse en internationale media was het zichtbaar geweest. Telkens kwam in wereldwijde berichtgeving Nederland naar voren als het fiscale toevluchtsoord van U2, de grootste band ter wereld, en de meest verdienende vooral, in barre muziekeconomische tijden.

Goff: 'Het is een serieuze zaak voor regeringen, zoals de Nederlandse, om het systeem aan te pakken waarin bands, en ook bedrijven, gaan rondshoppen om minder belasting te hoeven betalen. Het betalen van belasting is een ethische kwestie, en die gedachte moet wereldwijd wortelschieten.'

Wie op zoek gaat naar de Nederlandse standplaats van Paul 'Bono' Hewson en zijn maten, komt uit in de Amsterdamse grachtengordel, tussen de Utrechtsestraat en de Amstel. Daar, aan de Herengracht nummer 566, zit U2 Limited, en wel sinds 1 juni 2006.

Aan de buitenkant oogt dit als een doorsnee grachtenpand, met verschillende bedrijven erin gevestigd. Op dit moment is zelfs een gedeelte van het pand te huur voor 1.240 euro per maand, en dan ben je zomaar buurman van U2, al laten de Ieren zich er zeer zelden zien.

Ze zijn niet de enige rockband die daar is gevestigd. Want het was die andere grootste rock 'n' roll-band van de wereld die er lang geleden mee begon: the Rolling Stones. Mick Jagger en kornuiten zijn als sinds 1971 fiscaal in Nederland gezeteld, een idee van hun financiŽle brein prinz Rupert zu Loewenstein.

Lange tijd waren ze feitelijk onzichtbaar en verstopt achter naamloze vennootschappen. Maar in april 2006 lieten Mick Jagger, Keith Richards en Charlie Watts zich als bestuurders aan de Herengracht inschrijven, via een stichting, om de verdeling van hun erfenis te vergemakkelijken.

De Volkskrant onthulde in 2006 dat the Stones een fiscale buurman in hetzelfde pand hadden gekregen: U2. Ze deelden zelfs dezelfde directeur: Jan Favie, die overigens aan dit verhaal niet wilde meewerken. Bij U2 Limited heeft hij het voor het zeggen samen met de Ierse accountant van U2, Gabriel Smyth en met fiscaal jurist Gerrit te Spenke.

Net als the Stones was een conflict met de belastingdienst de reden om de vlucht naar Nederland in te zetten. U2 zette zich, evenals andere zeer vermogende Ieren, af tegen de medio 2005 aangekondigde belastinghervormingen. U2 en andere Ierse miljonairs werd verweten amper bij te dragen aan de schatkist, hetgeen door Bono werd ontkend.

Onderdeel van de hervorming was het invoeren van een belasting op royalty's: muziek-, beeld-, en filmrechten. Die waren in Ierland onbelast, om zo kunstenaars in gelegenheid te stellen een bestaan op te bouwen. Daarin was U2 meer dan geslaagd, was het idee van de Ierse fiscus, en dus zouden de rockers over hun royalty-inkomsten belasting moeten gaan betalen.

De muziekrechten van de band zijn al sinds jaar en dag ondergebracht in het bedrijf U2 Limited. Dat maakt deel uit van een groot web van U2-bedrijven, dat hangt onder de moedermaatschappij Not Us Limited, gevestigd te Dublin.

Het enige wat de rockband hoefde te doen om de nieuwe Ierse belasting te vermijden, was U2 Limited te verplaatsen naar een land waar geen belasting op royalty's wordt geheven. En zo kwamen Clayton, Mullen, Bono en the Edge terecht in belastingparadijs Nederland, waar de fiscus zich niet bemoeit met inkomsten uit intellectueel eigendom. En waar aan de Herengracht in Amsterdam de rockonomics van U2 doordraaien alsof het Ierse belastingstelsel nooit op de schop is gegaan.

Zo doet de Herengracht volop zaken met andere belangrijke firma's in het rockimperium, zoals het Ierse moederbedrijf Not Us Limited, de Princus Investment Trust (het pensioenfonds van de bandleden, tevens belegger en projectontwikkelaar), Edun Apparel, de duurzame en op Afrika gerichte modelijn van Bono, de U2 partnership, waarin samenwerkingen tussen de band en bedrijven zijn ondergebracht, en het Spiderman Partnership, het vehikel waarin de door Bono en the Edge gecomponeerde Broadway-musical over Spiderman is ondergebracht.

Via een ingenieus web van onderlinge leningen, provisies, doorgeschoven onkosten en en heen- en terubetalingen drukt U2 de belastingen. De U2 Limited maakte officieel in 2009, het meest recente jaar waarover cijfers beschikbaar zijn, een verlies van 143 duizend euro. Moederbedrijf Not Us Limited hoeft als 'klein bedrijf' in Ierland zelfs geen verlies- en winstrekening te deponeren. Wel valt uit de Ierse jaarcijfers op te maken dat Not Us bijna 5 miljoen pond in het krijt staat bij het Nederlandse bedrijf.

U2 zelf heeft nog nergens gereageerd op de actie van Art Uncut op het Glastonbury-festival. Manager Paul McGuiness, de man die de band ooit adviseerde deze fiscale route te volgen, liet in The Guardian optekenen dat U2 'een wereldwijd bedrijf is, dat wereldwijd belasting betaalt. 95 procent van de business van U2 is buiten Ierland', stelde McGuiness, 'dus betalen we ook het meeste belasting buiten Ierland.'

Wat de activisten vooral steekt, is dat 'Saint Bono' zich ondertussen afficheert als het geweten van de wereld, zich een echte idealist noemt, en de man is achter vele liefdadigheidsinstellingen. Een voorbeeld is de anti-armoede-campagne One. De enige keer dat Bono zich heeft uitgesproken over 'de Herengracht-route' was twee jaar geleden. Hij zei toen veel belasting te betalen en vond het erg een hypocriet te worden genoemd.

Philip Goff van Art Uncut zegt het standpunt van Bono te kennen, net als zijn profiel als wereldhervormer. 'We zijn zeker niet cynisch over wat hij voor zijn medemens doet', aldus Goff. 'Daar gaat het ook niet om. De wereld afstruinen naar gunstige belastingvoordeeltjes is gewoon niet meer van deze tijd. Iedereen moet zijn bijdrage leveren. Dat is toch ook waar U2 als band voor staat.'





Naar Belastingmoraal, egoÔsten , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]