Bronnen bij Beslissingen, sociologisch: kudde en ramp
|
19 dec.2008 |
Kuddegedrag is bij dieren en in een aantal menselijke gevallen wenselijk. In
vele menselijke gevallen is het echter niet wenselijk. Maar de echte clou van
dat laatste is dat dat gedrag dan dus door veel mensen vertoond wordt - en dat
kan
echt een probleem vormen:
Uit: De Volkskrant, 16-10-2008, column door Marcel van Dam
De mondiale kudde
... Voor het welzijn van de wereldbevolking is het veel
belangrijker dat er studie wordt gemaakt van kuddegedrag en theorieën worden
ontwikkeld om dat te voorspellen, dan dat er modellen worden gemaakt om
rationeel gedrag van beleggers te voorspellen.
Het besef dat kuddegedrag levensgevaarlijk kan zijn, is zo
oud als de wereld. Tot op de dag van vandaag maken we mee dat mensen als
onderdeel van een massa bereid en in staat zijn in een lynchpartij iemand af te
maken, ook als zij niets van de betrokkene weten.
Nieuw en verontrustend is dat kuddes steeds groter worden en
nu voor het eerst een mondiale omvang hebben gekregen. ...
Alle gedrag, hoe irrationeel ook, ontstaat als gevolg van
informatie die onze hersens binnendringt. Roep keihard ‘brand!’ in een volle
donkere bioscoop en er is ruime kans op paniek. Maar het kuddegedrag blijft
beperkt tot mensen in de bioscoop.
Door de dekkingsgraad van televisie en internet zitten we
wereldwijd in dezelfde bioscoop. Als ergens het evenwicht is verstoord en iemand
roept heel hard ‘wegwezen’, weten we niet hoe snel we weg moeten komen. ...
Red.: Of in andere woorden:
Uit: De Volkskrant, 11-12-2008, column door Max Pam
De buurman die ook in ons zelf huist
Kuddegedrag staat niet hoog in aanzien, maar door gewoon achter een ander aan
te tuffen, kun je vaak verstandige beslissingen nemen. Maar áls de kudde een
fout maakt, is die fout meteen ontzaglijk groot.
... Onlangs gaf het vakblad Current Biology aan mensen
die voor een moeilijke beslissing staan de raad om even te wachten op wat de
buren doen. Het blad baseert zijn advies op een onderzoek onder stekelbaarzen.
Die nemen in een school verstandiger besluiten, dan wanneer zij in hun uppie
rondzwemmen. Hetzelfde geldt voor spreeuwen en mieren. Ogenschijnlijk zonder
onderling overleg bereiken deze dieren consensus. Kuddegedrag staat misschien
niet hoog in aanzien, maar door gewoon achter een ander aan te tuffen, kun je
vaak verstandige beslissingen nemen. De kredietcrisis toont aan dat die
onbewuste notie toch nog altijd in ieder mens zit. De kredietcrisis toont ook
aan dat, áls er door de kudde een fout wordt gemaakt, die fout meteen ontzaglijk
groot is. ...
Naar Beslissingen, sociologisch
,
Sociologie lijst
, Sociologie overzicht
, of naar
site home
.
|