De Volkskrant 15-08-2017, door Suzanne van Geuns, onderzoekt conservatieve groepen op internet, Universiteit van Toronto 2010

Betogers Virginia 'gekken ' noemen is niet productief

Gewelddadig protest maakt de vraag naar wat witte nationalisten inhoudelijk drijft nog urgenter.


Tussentitel: Een aantal demonstranten zal niet schuwen zich racist te noemen

Na de uit de hand gelopen demonstratie in Charlottesville wrong Trump zich in bochten om dit geweld van nationalistisch gedachtengoed te scheiden. In toespraken en tweets liet de president weten dat haat 'van alle kanten' onwenselijk is, en dat geweld geen plaats kan hebben in Amerika. Trump liet het na om naast de gewelddadige escalatie ook de aanleiding - een bijeenkomst van mensen die wilden opkomen voor een uitgesproken witte identiteit - expliciet te benoemen. Deze aarzeling laat zien wat we beter moeten begrijpen over wit nationalisme.

Een aantal demonstranten in Virginia zal ongetwijfeld niet schromen zich racist te noemen of zich uit te spreken voor witte superioriteit. Maar zij zijn een relatief kleine groep in het bredere veld van witte Amerikanen die zich kwaad maken over wat zij ervaren als het onder druk staan van hun identiteit. Dat is geen racisme, benadrukken zij, maar een patriottische liefde voor een eigen erfgoed. Wit is voor hen niet superieur, wit is alleen bedreigd. Verzet tegen de bedreiging van dat erfgoed is vervolgens op zichzelf niet extreem; het is domweg nodig. Over geweld wordt niet gerept.

Aan deze houding wordt vormgegeven op internet, op mediaplatforms met een wit nationalistische inslag. Op het populairste forum voor Trump-stemmers, /r/the_donald (een controversieel onderdeel van sociale nieuwssite Reddit), is men het erover eens dat de normale Amerikaan onderdrukt wordt. Hier worden verschillende symptomen van aangewezen: activisten die meer aandacht en respect voor de Afro-Amerikaanse cultuur en geschiedenis opeisen, migratie uit islamitische landen, vrouwen die zich onttrekken aan de rollen die in het all-American-plaatje voor hen weggelegd waren en linkse initiatieven die als toondoof of overdreven worden gezien.

Men is triomfantelijk over de manier waarop Trump de gevestigde orde in de VS in opschudding brengt, vol vertrouwen dat hij de eerlijkheid zal herstellen op zo'n manier dat wit (en mannelijk) Amerika niet langer financieel of sociaal hoeft in te leveren voor de emancipatie van minderheden.

Het uitbreken van geweld bij het opkomen voor witte belangen laat scherp zien hoe onhoudbaar dat toekomstbeeld is. Meteen na de eerste schermutselingen gaf een forumbezoeker vertwijfeld aan trots te zijn op witte geschiedenis en graag tegen politieke correctheid te strijden, maar toch moeite te hebben om aan de kant van de mannen met nazivlaggen te staan.

Wat te doen? Het forum was verdeeld: ofwel het geweld was het resultaat van een val van Antifa-activisten en wanbeleid van de politie, ofwel het racistische (en dus opruiende) karakter van de demonstratie zelf was in scène gezet door linkse media en geldschieters. Als bewijs voor de laatste verklaring werd onder meer aangevoerd dat de nazivlaggen er verdacht nieuw uitzagen en de demonstranten onervaren, alsof men ingehuurd was om ze te rond te dragen. Het is gemakkelijk om zulk complotdenken weg te wuiven, maar het laat zien hoe acuut voor Trump-supporters de noodzaak is om zich te verwijderen van het geweld.

De demonstranten in Virginia wilden opkomen voor witte belangen en wit erfgoed. De groep die dat ook wil, maar zich wil distantiëren van geweld en superioriteitsdenken, zoekt dus naar een manier waarop wit verzet tegen culturele verandering noch inherent gewelddadig, noch inherent racistisch is. In dezelfde lijn laat ook Trumps respons de droom van een eerlijk en geweldloos waarborgen van een wit Amerika intact.

Het is niet productief om demonstranten in Charlottesville extremisten of gekken te noemen omdat ze gewelddadig en expliciet opeisen - white lives matter - wat Trump en zijn electoraat graag op een meer salonfähige manier willen bewerkstelligen. Charlottesville, maar vooral de reactie van Trump en supporters, moet aanleiding zijn om de grotere groep, die haar belangen eerder ziet in termen van gelijkheid, aan te spreken op de invulling die aan witte belangen wordt gegeven. Het veroordelen van haat of geweld is een minimum waar men het kennelijk breed over eens is. Dat maakt de vraag naar wat witte nationalisten van alle schakeringen inhoudelijk beweegt alleen maar urgenter. Het is niet genoeg om tegen de demonstranten in Virginia of de Trump-fans van over de gehele wereld te zeggen: dit mag niet bestaan. De volgende vraag moet telkens zijn: waarom bestaat het toch?


Web:
Opinie: Wat drijft witte nationalisten? Die vraag wordt na Charlottesville nog urgenter
TT:
Verzet tegen de bedreiging van dat erfgoed is vervolgens op zichzelf niet extreem; het is domweg nodig
De volgende vraag moet telkens zijn: waarom bestaat het toch?



Red.: 
 

Naar Onderwijsbeleid, lijst , Rijnlands beleid , Rijnlands beleid, overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]