De Volkskrant, 11-02-2012, door Robèrt Misset .2011

Interview | Zlatan Ibrahimovic, voetballer AC Milan

'Mijn leven is een groot gevecht'

Een geniale gek, een ordinaire straatvechter uit het getto van Malmö, een artiest én een groot kind. De 30-jarige spits van AC Milan is het allemaal.

We zijn een beetje gek op de Balkan, zegt Zlatan Ibrahimovic, de Zweedse zoon van een Bosnische vader en een Kroatische moeder. Bij AC Milan laat de 30-jarige spits het wekelijks zien. Een magistrale vrije trap tegen Cagliari wordt gevolgd door een rode kaart in het duel met Napoli, nadat hij een tegenstander heeft geslagen. Boem, een beuk, na een opstootje.

Altijd tikt die tijdbom in het hoofd van 'Ibracadabra', zoals hij door zijn talloze fans wordt vereerd. Altijd is het lichaam ingesteld op verzet. In zijn openhartige autobiografie Ik, Zlatan biecht Ibrahimovic op dat het getto in Malmö nooit uit hem is verdwenen.

We liepen ook weleens door een warenhuis en ik kreeg een kick van het jatten. Het stelen wond me op. (...) We hadden voor 1.400 kronen (159 euro) achterovergedrukt. (...) Het ging soepeltjes en ik bleef stelen, dus ja, het had verkeerd kunnen aflopen. (Uit het boek Ik, Zlatan.)

Je had nu ook een zware crimineel kunnen zijn.
'Dat had zomaar gekund. Ik had vrienden die de andere kant opgingen en eindigden aan de zelfkant van de samenleving. Ik weet niet hoe het mij was afgelopen zonder voetbal. Ik heb risico's genomen.'

Je had de hoofdrol kunnen spelen in de maffiafilm Scarface, want je omschrijft je geliefde op haar hoge hakken als de vrouwelijke Tony Montana.
Lachend: 'Zo crimineel ben ik nou ook weer niet. En ik prefereer een film met een happy end.'

In het imposante San Sirostadion draagt Ibrahimovic het lange haar in een knotje. De volgende dag laat hij het op Milanello, het trainingscomplex van AC Milan, losjes in de nek hangen. In de Serie A is de topscorer voorlopig geschorst, dinsdag wil hij in de achtste finales van de Champions League de kwelgeest zijn van Arsenal. De artiest bij Ajax is een Italiaanse killer geworden.

Van Basten zegt dat nummer 9 zijn energie moet bewaren om aan te vallen en te scoren. Eerlijk gezegd weet ik niet naar wie ik moet luisteren: Van Basten, de legende, of Van Gaal?', zei ik. Ik legde vooral de nadruk op de woorden 'Van Gaal', alsof dat een totaal onbeduidende figuur was. En wat denk je? Vond Louis van Gaal dat leuk? Hij kookte helemaal.

Je speelt nu precies zoals Marco van Basten het je tien jaar geleden adviseerde: spaar je energie om te scoren en laat het verdedigen aan anderen over.
'Precies. Ik voetbal nu zoals ik daar altijd van heb gedroomd. Het is mooi dat ik nu bij de club speel waar Van Basten nog altijd een legende is. Ik sta bij AC Milan in een illuster rijtje van topspitsen. Ik hoop hier evenals Van Basten geschiedenis te kunnen schrijven.

'Als trainer van het tweede elftal van Ajax gaf Van Basten me waardevolle tips. In mijn eerste seizoen bij Ajax had ik het moeilijk. Ik had met Co Adriaanse een coach die niet met me sprak. Ik was nog een tiener. Ik was alleen, ik had niemand om me te helpen. Alles was nieuw. De stad, de levensstijl, het spelconcept bij Ajax met drie aanvallers.'

Daar zat je als jochie van 19 jaar op een flatje in Diemen.
'En ik werd aan mijn lot overgelaten. Daar had het ook fout kunnen gaan. Ik had de trainingen en de wedstrijden en verder niks. Ik kon niet koken, ik wist niet eens hoe ik mijn koelkast moest vullen.

'Het is cruciaal dat je een team om je heen vormt, mensen die je door dik en dun steunen, zoals mijn manager Raiola. Tien jaar geleden wist ik dat niet. Als je me toen had gevraagd of ik hulp nodig had, zou ik zeggen: no way, ik doe het alleen. Je moet volwassen worden om het totale plaatje te overzien.'

Is het een aanklacht tegen het gebrek aan begeleiding bij Ajax?
'Goede vraag, zo had het niet mogen gaan. Ik hoop dat de buitenlandse spelers bij Ajax nu beter worden begeleid. In die tijd was het normaal dat je op jezelf was aangewezen. Ik had het geluk dat ik op Maxwell kon terugvallen. Ik heb bij hem thuis nog twee weken op een matras geslapen. Ook Leo Beenhakker bleef altijd in mij geloven. Hij sprak dezelfde straattaal als ik. Maar hij was destijds technisch directeur. Het was niet zijn taak om mij te eten te geven.'

Je voormalige teamgenoot Rafael van der Vaart wreef het je na het EK in 2004 nog eens in dat jij de bad boy was. Je zou hem in een oefenwedstrijd tegen Nederland expres hebben geblesseerd.
'Ik heb die affaire uiteindelijk weten om te draaien in mijn voordeel. Van der Vaart zocht een reden om Ajax te verlaten. Hij beschuldigde mij ten onrechte, maar ik vermoedde al dat hij er een bedoeling mee had. Wij zouden zogenaamd niet meer samen kunnen spelen. Het probleem bij Ajax was ook dat Louis van Gaal als technisch directeur de baas wilde spelen. Maar ik ben geen type dat gaat springen, omdat de trainer of directeur dat vraagt.

'Ik vraag waarom ik moet springen en daar houden mensen als Van Gaal niet van. Louis vertelde me dat hij me niet nodig had voor de eredivisie, maar alleen voor de Champions League. Trainer Ronald Koeman werd gek, toen hij dat hoorde. Toen kwam die wedstrijd tegen NAC, waarin ik het mooiste doelpunt uit mijn carrière maakte. Die solo ging de hele wereld over en ik vertrok naar Juventus.'

Op andere dagen was hij echt straalbezopen. Ik ging de confrontatie aan. 'Je drinkt te veel papa.' En we hadden ontzettende ruzies. Hij kwam uit Bijeljina in Bosnië (...) en nu was de hel er opeens uitgebroken. De Serviërs kwamen de stad in en brachten honderden moslims om het leven. (...) De oorlog vrat aan hem. Hij zat in zijn eentje te drinken en te rouwen, hij luisterde naar zijn Joegomuziek.

Je vader droeg de burgeroorlog in het voormalige Joegoslavië met zich mee. Het maakte hem onbereikbaar voor je.
'Ik zat niet lekker in mijn vel, ik nam die frustraties mee naar het voetbalveld. Mijn vader worstelde dagelijks met de burgeroorlog, het was een enorm diepe wond. Hij kon het verleden geen plaats geven en dronk te veel. 'We spraken in die tijd nauwelijks met elkaar. Toch hield het me ook scherp. Ik werd constant uitgedaagd. Wellicht zou ik het zonder die achtergrond nooit zo ver hebben geschopt.'

Je werd als kind voortdurend nagewezen, als de 'vuile Joego' die niet hoorde bij de Zweden. In de jeugd bij Malmö FF tekenden ouders zelfs een petitie om jou uit het voetbalteam te weren.
'Het was moeilijk te accepteren. Het doet pijn als je buiten de groep wordt geplaatst. Ik ben een mix van culturen, maar ik heb mijn Joegoslavische temperament behouden.Ik voel steeds opnieuw de drang om te bewijzen dat ik beter ben dan een ander. 'Die mentaliteit is gevormd in mijn jeugd. Ik kon nooit tevreden zijn, ik moest soms letterlijk vechten om te overleven. Eigenlijk is mijn hele leven één groot gevecht geweest. En tot dusver heb ik dat gevecht gewonnen.'

Daarom verlopen dialogen met je manager Mino Raiola soms als volgt: Fuck you. No, go fuck yourself. Shut up, fuck you.
Lachend: 'Ik weet dat niet het erg fijnzinnig klinkt. Maar zo ging het er vroeger bij mij thuis ook aan toe. Er werd niet vriendelijk gevraagd of je de boter kon aangeven. Met Mino praat ik ook vaak zo, we hebben dezelfde mentaliteit. Hij heeft net zo'n sterk karakter als ik. Dat botst, maar de basis is dat we elkaar blindelings vertrouwen.

'Mino heeft me geleerd nederig te zijn. Ik droeg bij onze eerste ontmoeting in Amsterdam een Rolexhorloge en ik had mijn Porsche expres voor de deur van het hotel gezet. Mino zei meteen dat het geen enkele indruk op hem maakte. Ik moest normaal doen en die Porsche en het horloge meteen inleveren. Hij had natuurlijk gelijk.'

Het voetbal gaf jou je vader terug.
'Het was het beste wat ons allebei kon overkomen. Mijn vader had weer een doel om voor te leven, hoe explosief hij ook bleef.'

Je bent de topvoetballer en het kind dat niet zonder zijn kicks kan. Voer je dagelijks die innerlijke strijd?
'Ik moest die adrenaline voelen stromen. Daarom deed ik de gekste dingen. Gooiden we bijvoorbeeld een vuurwerkbom bij iemand in zijn tuin. Zo groeide ik nu eenmaal op in Rosengard, mijn vrienden deden hetzelfde.'

Glimlachend: 'Ik zal altijd controversieel blijven. Maar als vader van twee kinderen kan ik me niet meer zo gedragen als ik vroeger heb gedaan. Toch voel ik soms stiekem de behoefte om weer eens uit de band te springen.'

En dan stap je in je Porsche om met ruim 300 kilometer per uur over de snelweg te scheuren.
'Ik ben nu eenmaal niet het type dat keurig 100 kilometer per uur blijft rijden. We leven niet in een perfecte wereld en ik pretendeer niet perfect te zijn.'

Je had Helena, de evilsuperbitchdelux zoals je haar noemt, nodig om het beest in je te temmen.
'Ik vond een soul mate die mij alles over het leven heeft geleerd. Ik was nog een kind toen ik naar Amsterdam kwam. Ik dacht dat ik het voetbal en mijn privéleven gescheiden moest houden. Helena deed me beseffen dat het de kunst was om de juiste balans te vinden.

'Je bent zo eenzaam als profvoetballer! De druk is echt moordend. Alles draait om het voetbal, je hebt niks anders. Zonder Helena zou ik het evenwicht verliezen. Zij legde alle stukjes op hun plaats. Het verschil tussen tien jaar geleden en nu is dat het voetbal niet alles meer voor me is. Ik leef nu voor mijn gezin.'

Ik schreeuwde: 'Jouw ballen zijn net zo groot als die van mijn kinderen.' En vast nog wel ergere dingen. En toen nog: 'Jij doet het in je broek voor Mourinho. Loop naar de hel!' Ik was knettergek en je zou verwachten dat Guardiola iets terug zou zeggen, iets in de trant van: 'Ho, ho, zo praat je niet met je trainer.' Maar zo is hij niet. Hij is een laf watje, hij zit nog in de luiers.

Je stelt trainer Pep Guardiola verantwoordelijk voor je mislukte avontuur in Barcelona.
'Binnen 24 uur deed Guardiola zijn masker af om zijn ware gezicht te laten zien. Ik was geschokt. Het kan dus zelfs een topspeler overkomen dat hij plotseling overbodig wordt verklaard. Wat mij woedend maakte, was dat er niet over te praten viel. Net als Adriaanse in 2001 ontweek de trainer me, sprak hij geen woord met me. Zo rende hij weg van de problemen. Ik wachtte op antwoorden, die ik nooit heb gekregen.

'Tot op de dag van vandaag begrijp ik niet waarom Barcelona mij in 2009 gekocht heeft. Al op de eerste dag deed Guardiola raar tegen me. Hij zei dat we bij Barcelona normaal moesten doen. Ik mocht niet in mijn Porsche naar de club komen. Nou prima, dan doe ik dat niet. Waarom moest ik nederig zijn? Barcelona wilde toch doelpunten van mij? Die hebben ze gekregen, maar blijkbaar liep ik Messi daar in de weg.

'Het gaat niet om de club, het gaat ook niet om de trainer Guardiola. Hij heeft alles gewonnen met Barcelona. Guardiola is een topcoach, maar ik veroordeel hem als mens. Hij heeft mijn droom vernietigd, hij wilde me uit Barcelona verjagen. Maar ik wilde de man zijn met ballen, de man die waardig opstapte. Nu weet ik dat het soms beter is om te blijven dromen dan je dromen te vervullen.'

Wie Zlatan koopt, moet hem nemen zoals hij is.
'Zo is het. Je weet bij mij wat je krijgt. Het is toch absurd dat Barcelona me voor 46 miljoen euro van Inter kocht en op YouTube ging kijken wat voor spits ik was?'

Hier was het allemaal upper class. Geen mens praat zoals ik. Niemand zegt 'retegaaf huis' of zo. Maar ik wilde laten zien dat een man met mijn achtergrond hier ook met eigen geld in kon komen.

Zo eindigt de droomreis van het kind uit de achterstandswijk Rosengard bij de elite in Limhagsvag, op luttele kilometers afstand. Een sublieme provocatie én genoegdoening tegelijk?
'Noem het mijn typische adrenalinekick, het was nog niemand gelukt om die extreme werelden in Malmö met elkaar te verbinden. Nu woon ik in een paleis, als het bewijs dat alles mogelijk is in het leven. Je mag niet worden beoordeeld op je achtergrond, zoals ik vroeger.

'Het kind uit Rosengard leeft voort in mij. Maar je hoeft je niet op voorhand te verzoenen met het lot. De vraag is hoe graag je naar de top wilt. Ik weet hoe hard ik ervoor heb gewerkt. Alles draait om passie en wilskracht, dat is de boodschap van mijn levensverhaal. En wees vooral jezelf.'

Begrijp je ook dat mensen je een egoïstische klootzak vinden?
'Absoluut, ik respecteer die mening. Maar ik wilde in dit boek vooral eerlijk zijn. Ik heb voor het eerst mijn ware gevoelens geuit over mijn jeugd. Ik heb de lelijke kanten van mezelf laten zien. Ik heb het niet mooier gemaakt dan het is.'

CV Zlatan Ibrahimovic

1981 Geboren in Malmö, 3 oktober

1999 Doorbraak bij Malmö FF

2001 Ajax

2004 Juventus

2006 Internazionale

2009 Barcelona

2010 AC Milan

Zlatan Ibramimovic: Ik, Zlatan.

Ambo; 368 p.; € 19,9

5.

ISBN 978 90 263 2495 6

 




Naar Cultuur, gelijkheid , Albanese cultuur , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]