De Volkskrant, 09-07-2013, van correspondent Anne Meijdam .2011

Peking straft 'held' van de spoorwegen

Hij runde het Chinese ministerie van Spoorwegen als zijn koninkrijk, maar er ging van alles mis. Nu betaalt Liu Zhijun de prijs voor zijn bestuursstijl.

Tussentitel: Het bewijst dat persoonlijke relaties het hier altijd winnen van de wet - He Weifang hoogleraar recht aan de universiteit van Peking

Een voorwaardelijke doodstraf en minstens tien jaar gevangenisstraf. Dat was maandag het vonnis in China's meest opzienbarende corruptiezaak sinds jaren. Volgens een rechtbank in Peking ontving een oud-minister van Spoorwegen ruim 8 miljoen euro aan smeergeld in ruil voor winstgevende contracten en promoties.

Het bezit van voormalig minister Liu Zhijun is verbeurd verklaart en 'politieke rechten zijn hem voor de rest van zijn leven ontnomen', aldus persbureau Xinhua. Voorwaardelijke doodstraffen worden in China gewoonlijk omgezet in levenslang. Liu zit minstens tien jaar vast voordat hij voor strafherziening in aanmerking komt.

Liu begon in de jaren zeventig bij het ministerie van Spoorwegen en maakte gestaag carrière. In 2003 werd hij minister. Liu was de drijvende kracht achter de modernisering van de Chinese spoorwegen. Hij gaf de aanzet tot de bouw van hogesnelheidslijnen met een lengte van in totaal vijftienduizend kilometer tegen 2020. Het is een van de duurste bouwprojecten ter wereld. De kosten: bijna 200 miljard euro.

Liu kon zijn ministerie als een klein koninkrijk regeren omdat hij met zijn efficiënte werkwijze diepe bewondering afdwong onder de hoogste partijkaders. Sommige ingenieurs waarschuwden voor belabberde bouwkwaliteit en voor levensgevaarlijke onzorgvuldigheden. Mensen die niets van spoorwegbouw wisten werden volgens hen op sleutelposities gezet, en niet aan het spoor gerelateerde bedrijven werden ingehuurd bij de constructie. Het organisatorisch en technisch vernuft van Liu was in regeringskringen echter onomstreden en de klokkenluiders kregen nauwelijks gehoor.

De onvermijdelijke ramp diende zich twee jaar geleden aan: veertig mensen kwamen om toen een hogesnelheidstrein verongelukte bij de stad Wenzhou, door een ontwerpfout zo bleek. De overheid deed er aanvankelijk alles aan de feiten te verdoezelen. De onaantastbaar geachte Liu kwam alsnog ten val nadat de publieke opinie zich keerde tegen de overhaaste aanleg van hogesnelheidslijnen. Staatsmedia die tot dan toe alleen maar lof hadden voor Liu, kregen plotseling volop aandacht voor het wanbeheer binnen het ministerie van Spoorwegen.

'De hamvraag is waarom het in China altijd zo lang duurt alvorens grote corruptieschandalen aan het licht komen', zegt He Weifang, hoogleraar recht aan de universiteit van Peking. 'Het bewijst dat persoonlijke relaties het hier nog altijd winnen van de wet. Het wettelijk gezag is ondergeschikt aan persoonlijke macht en persoonlijke relaties.'

Volgens Chinese media werd tijdens de rechtszaak maar een klein deel van het bewijsmateriaal gebruikt. Zo zouden er miljoenen dollars, euro's en Hongkong dollars in illegale fondsen zijn ontdekt. Zestien auto's zouden in beslag zijn genomen, 350 appartementen zouden zijn geconfisqueerd. Verder zou Liu er een harem van achttien maîtresses op na hebben gehouden, variërend van actrices tot verpleegsters en treinconductrices.

Sommige waarnemers vermoeden dat de zaak tegen de oud-minister te danken is aan de anti-corruptiecampagne van de nieuwe president en partijleider Xi Jinping. Hopend het vertrouwen te herwinnen van een steeds cynischer bevolking stelt Xi alle corruptie aan te pakken van hoog tot laag - zowel 'tijgers' als 'vliegen', zoals hij dat verwoordt. Daarbij zou Liu tot nu toe het meest in het oog springende doelwit zijn geweest.

Eerder werd onder meer een economische topambtenaar op de korrel genomen. Liu Tienan zou zich schuldig hebben gemaakt aan fraude, hij zou zijn academische prestaties hebben verzonnen en hebben gedreigd zijn voormalige maîtresse te vermoorden. Het onderzoek tegen hem loopt nog.

Hoogleraar He Weifang denkt dat het te vroeg is om de veroordeling van oud-minister Liu toe te schrijven aan de anti-corruptiecampagne van president Xi. 'Tot dusver is er geen bewijs dat het Xi menens is', zegt hij. 'De afgelopen dertig jaar zijn er in veel van dergelijke gevallen zware straffen uitgedeeld, bijna altijd vanwege buitensporige corruptiepraktijken. Zaken die onmogelijk te negeren waren.'




Naar Cultuur, gelijkheid , Albanese cultuur , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]