De Volkskrant, 12-07-2016, door Robert Vuijsje 12 okt.2014

Land van afkomst

Interview | Jörgen Raymann

Aan de bak

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt Robert Vuijsje in een reeks interviews. Presentator Jörgen Raymann (4 ): 'Zestien jaar was ik de multiculturele clown van de NPO.'


Tussentitel: 'Ik maak geen programma's speciaal voor Surinaams kijkers, ik maak ze voor alle Nederlanders'

Het programma heette The Cotton Club. 'Ik was een comedian uit Suriname en in 1998 deed ik een tourtje door Nederland. In die tijd stond multiculti weer even op de agenda. Bij de NPS hadden ze eerst andere jongens benaderd voor de presentatie van dat programma, maar die vonden: ik wil worden gevraagd omdat ik goed ben, niet omdat ik zwart ben. Ik zei: het maakt me niet uit, al vraag je me omdat ik geel ben, laat me naar binnen - dan zie je daarna wel dat ik goed ben.

'Het oorspronkelijke idee voor The Cotton Club was: negertje kijken. De naam is veranderd in The Comedy Factory. Door dat programma ging ik meer presenteren op tv en in het theater. In 2001 woonden we in Suriname en zei ik tegen mijn vrouw: we verhuizen naar Nederland.'



Wat doe je nu?

'In 2013 ben ik gestopt in het theater, ik voelde dat er een verzadigingsmoment kwam. Ik was op tv en in het theater, het werd te veel voor het publiek. Mijn laatste tv-programma, Baas Raymann, is begin dit jaar gecanceld. Bij de NPO wilden ze diversiteit, en die gaf ik ze, maar ze vonden het programma niet goed genoeg. Eerst zetten ze me tegenover The Voice of Holland, daarna kreeg ik het verwijt dat ik niet presteerde.

'Ik was teleurgesteld, kreeg ook een moment van paniek: ik heb geen programma meer. Dat duurde niet lang. Het was goed, het leerde me relativeren. Ik doe veel motivational speaking, ik vertel mensen dat ze niet in hun comfortzone moeten blijven hangen. Dan moet ik zelf ook niet bang zijn om een stap te maken.

'Al die jaren had ik tegen de één miljoen kijkers op tv, de theaters zaten vol. Ik ging in een Porsche rijden, in winkels lieten mensen me voor. Als ze je steeds voor laten gaan, denk je na een tijdje in elke winkel: ik hoor voor te gaan. Ik moest weer aan de bak, nieuwe dingen bedenken. Natuurlijk wil ik de massa bereiken, maar een zaal van 150 man moet ik net zo benaderen als Carré. Ik ben bezig met nieuwe dingen voor tv, alleen wil ik andere programma's maken.'



Wat moet anders?

'Zestien jaar ben ik de multiculturele clown van de NPO geweest. Dat heeft brood op de plank gebracht, ik ben er beroemd mee geworden en daar klaag ik niet over, maar ik wil meer. Dit is het Hilversumse denken: ik mag in een talkshow komen om te praten over racisme of over de humor van Richard Pryor en Eddie Murphy. Waarom word ik niet gebeld over vaderschap of over Almere, waar ik woon? Als ze in Hilversum echt diversiteit willen, dan moet Fatima Ik hou van Holland kunnen presenteren. Hun eigen diversiteit kunnen ze al niet goed handelen, je hoort bijna nooit een Limburgs of Gronings accent op de televisie.

'Op verschillende manieren maak je als mens een ontwikkeling door. Vroeger had ik geen probleem met Sinterklaas en Zwarte Piet, dat vierde ik met mijn kinderen. Later verdiepte ik me in de geschiedenis van blackface. En ik maakte dingen mee. In het stadion van AZ was ik dagvoorzitter bij een symposium voor aannemers. Ik was het enige donkere gezicht in de hele zaal, daar maakte ik aan het begin een grap over. Ik zei: nou, er zit veel diversiteit in dit gezelschap. Het was in november. Toen Sint en de Pieten de zaal in kwamen, zei een van die aannemers dat ik niet meer alleen was. Op dat moment dacht ik: aha, dus het zijn toch zwarte mensen, ze kwamen toch uit de schoorsteen?'



Kijk je nu anders naar Tante Es dan vroeger?

'Nee. Ik houd van Tante Es, ik werk aan een stripboek over haar en ik doe haar soms op de radio, dan hoef ik die jurk niet aan. Ik denk dat ze belangrijk is geweest voor de emancipatie van Surinamers in Nederland. De accenten en typetjes zijn leuk, alleen wil ik dat niet meer doen op tv. Het probleem is: dat was waar ze me voor wilden. Als ik een reclamespotje opnam, vroegen ze: kun je dat Surinaamse accent wat vetter aanzetten? Dat accent is leuk en grappig, maar ik ken zo veel Surinamers die gewoon ABN praten. Ik wil niet meer in die doelgroep. En ik wil zelf bepalen in welke context ik Tante Es doe, het moet niet de kant op gaan van vooroordeel bevestigend.'



Wat vind je van kijkcijfers?

'Hilversum is als het Vaticaan, ze leven in hun eigen wereld. Ik kan niet klagen over kijkcijfers, op zondagavond keken één miljoen mensen naar mijn programma. Het is jaren rond de 700 duizend geweest. Ik word afgerekend op 2.000 van die kastjes, die allemaal staan bij mensen die niet op mij lijken. So be it. Ik maak geen programma's speciaal voor Surinaamse kijkers, ik maak ze voor alle Nederlanders. Die kastjes zijn niet mijn probleem, het is het probleem van Hilversum. Zij willen een divers publiek bereiken, maar ze weten niet naar welke programma's niet-witte Nederlanders kijken.'



Zou je een programma willen presenteren zoals dat van Humberto Tan?
'Zoiets breeds had ik ook willen doen. Bij de commerciëlen hebben ze het beter door dan bij de publieke omroep. Daar gaat het organischer. Humberto, John Williams en Jandino trekken veel kijkers. Met programma's waar gewoon veel mensen naar kijken, het hoeft allemaal niet zo geforceerd als het over diversiteit gaat. Ik heb dit ook al gezegd tegen de mensen van de NPO.'


Tussenstukken:
(geen titel)
Nederlands
'Bij goede prestaties van Nederlandse sporters, zoals laatst Max Verstappen en Kiki Bertens. Dan ben ik fanatiek op het enge af.'

Surinaams
'In Suriname, met mijn vrienden.'

Eten
'Japans. Wagyu beef.'

Partner
'Ze is Surinaams, maar ik ontmoette haar in Rotterdam.'

Mohammed-cartoons
'Met onze artistieke vrijheid komt een verantwoordelijkheid. Als je mensen bewust beledigt, moet je er rekening mee houden dat ze boos worden. Maar in een vrij land moet je ook tegen een stootje kunnen.'


Jörgen Raymann (Nederland, 1966)

Groeide op in Suriname, woonde als student economie in Nederland en verhuisde daarna terug naar Suriname. Sinds 2001 woont hij weer in Nederland. Hij presenteerde de tv-programma's The Comedy Factory, Raymann is laat, Zo: Raymann, Dat ding van Tante Es en Baas Raymann. Ook maakte hij meer dan tien theaterprogramma's.


In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor V Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen onlangs zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met tv-kok Mounir Toub (Marokkaans) en schrijfster Hermine Landvreugd (Texels/Surinaams).




Web:
'Ik was de multiculturele clown van de NPO'
TT:
Hilversum is als het Vaticaan, ze leven in hun eigen wereld





Web:
'Ik kan een boek schrijven over wat ik aan racisme heb meegemaakt'
TT:
Ik kan een boek schrijven over wat ik aan racisme en discriminatie heb meegemaakt
— Berget Lewis
Het gaat niet om het feest, dat feest willen we niet afpakken, want ik ben ook opgegroeid met Sinterklaas
Ik wil een statement maken, iets meegeven aan mensen
— Berget Lewis
'Oh god, laten we dat er dan alsjeblieft niet inzetten!'



Red.:  



Naar Alfa-denken, orde, bronnen , Alfa-denken, orde , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]