De Volkskrant, 01-07-2016, van verslaggever Tjerk Gualthérie van Weezel .2010

Veel rumoer rond 2 minuten stilte


Voetballer Seedorf moet de betogers in het Amsterdamse Oosterpark kalmeren. Niet iedereen is het eens met de tweedeling tussen herdenken en vieren van slavernij en bevrijding.

Tussentitel: Voor mensen die in winti geloven is dit goed, geluid jaagt de boze geesten weg - Schrijfster Astrid Roemer tegen de demonstranten die met fluitjes en deksel hun protest laten horen

Terwijl de scheidsrechterfluitjes snerpen en de deksels onophoudelijk op elkaar kletsen, begint schrijfster Astrid H. Roemer dapper haar toespraak. 'Lieve landgenoten en anderen. Voor mensen die in winti geloven is dit allemaal goed, geluid jaagt boze geesten weg.'

Even weet de kersverse winnares van de P.C. Hooftprijs het publiek aan het lachen te krijgen. Maar na die eerste zinnen wordt het lawaai toch weer pijnlijk rondom het slavernijmonument; de dame met opgeheven armen onder de natte bomen van het Amsterdamse Oosterpark.

Nee, stilte zit er niet tijdens bij aanvang van het eerste Nationale Herdenking Slavernijverleden in de nieuwe vorm. Dat de herdenking wordt gehouden op 30 juni heeft te veel kwaad bloed gezet bij een deel van de nabestaanden van de slaven. Dat moet op 1 juli vinden ze, op Keti Koti (Verbroken Ketenen), de dag waarop 153 jaar geleden de slavernij werd afgeschaft.

De demonstranten voelen zich anderhalve eeuw later opnieuw geknecht, zeggen ze. Maar nu door het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee). Het instituut dat besloot de herdenking een dag te vervroegen omdat die te veel ondersneeuwt tijdens het Keti Koti-festival waar vrolijke muziek en andere feestelijkheden de boventoon voeren. Daardoor is er volgens het NiNsee te weinig ruimte voor bezinning en verdieping. 30 juni herdenken, 1 juli vieren is het idee. Net zoals met 4 en 5 mei.

Het NiNsee zoekt die vergelijking met de Nationale Herdenking in mei zelf nadrukkelijk op. Boven het persbericht over de verhuizing staat het zelfs in de kop: 'Het slavernijverleden vereist een even prominente plek als de Tweede Wereldoorlog.'

De desinteresse van Nederland voor de koloniale misstanden steekt veel nabestaanden van slaven in het koninkrijk. 'Op scholen wordt er amper aandacht aan besteed', zegt voorzitter Atoin Deul van het NiNsee. Daardoor zijn veel pijnlijke feiten amper bekend. Dat de Nederlandse regering plantagehouders na 1863 per slaaf 300 gulden schadevergoeding uitkeerde, bijvoorbeeld. Als compensatie voor het 'bezit' dat zij kwijtraakten door het slavernijverbod. De slaven kregen daarentegen niets en werkten vaak nog jaren door zonder salaris.

De organisatie wil de herdenking ook gebruiken om aandacht te vragen voor het racisme van nu. 'Raciale vooroordelen en structuren zijn springlevend in onze huidige maatschappij', concludeert het NiNsee. 'Etnisch profileren, arbeidsmarktdiscriminatie, achterstelling in het onderwijs en andere vormen van institutioneel racisme, zijn de bittere erfenis van 400 jaar slavernij- en koloniaal verleden.

Als Nationale Herdenking is het spoorboekje van de avond herkenbaar: Er zijn toespraken van een minister en een burgemeester, en de NOS zendt alles live uit via de website. Er is het signaal taptoe, gevolgd door 2 minuten stilte en er zijn kransen.

Maar het tijdsschema is bepaald minder strak dan op 4 mei. De hoop dat de demonstranten zich koest zullen houden nadat Van der Laan een petitie heeft ontvangen blijkt ijdel. Tientallen minuten blijven ze met hun potten en pannen de geesten verdrijven. In het publiek vloeien tranen. Mensen die willen dat het ophoudt. Maar niet willen dat de politie straks moet ingrijpen om deze vrije nazaten van slaven met geweld het zwijgen op te leggen.

Dat blijkt uiteindelijk niet nodig. Eerst geeft burgemeester Eberhard van der Laan de erewacht van politie en leger - vooral samengesteld met mensen van Surinaamse en Antilliaanse achtergrond - opdracht de demonstranten iets verder op afstand te zetten. Het fluiten wordt al minder. Dan komt Clarence Seedorf op het podium. 'Dit is niet wat onze voorouders zouden willen zien. Want uiteindelijk zitten we hier voor een goed initiatief', zegt de voetballer. Hij wil verder geen partij kiezen en biedt aan om te bemiddelen. 'Binnen twee weken kunnen we met de burgemeester in gesprek.'

Seedorf krijgt het respect waar hij om vraagt. Net als de burgemeester en minister Jet Bussemaker tijdens hun toespraken. Alleen als NiNsee-voorzitter Deul het woord neemt gaan de deksels weer tekeer. Maar het applaus dat hij krijgt wanneer hij vraagt om excuses voor het Slavernijverleden en compensatie, klinkt harder.

Tegen 9 uur zijn het alleen de halsbandparkieten en de trams die de 2 minuten stilte verstoren. De demonstranten zwijgen in de wetenschap dat ze zijn gehoord. En dat ze met hun acties de herdenking al een uur dichter richting 1 juli hebben weten te brengen, een uur dichter bij Keti Koti.


Web:
TT:
Het slavernijverleden vereist een even prominente plek als de Tweede Wereldoorlog
Voor mensen die in winti geloven is dit goed, geluid jaagt de boze geesten weg
— Schrijfster Astrid Roemer tegen de demonstranten




Red.:  



Naar Alfa-denken, orde, bronnen , Alfa-denken, orde , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]