De Volkskrant, 03-09-2015, door Robert Vuijsje .2011

Interview | Vinod Subramaniam

Excellentie

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt het in een reeks interviews. Rector magnificus Vinod Subramaniam (48): 'Diversiteit op zich is geen doel.'


Tussentitel: 'Ik heb mijn Indiase paspoort opgegeven om de Nederlandse nationaliteit te kunnen krijgen'

We zitten in een kamer met uitzicht op de campus van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Vinod Subramaniam - 'Ja, ze kunnen mijn achternaam hier goed uitspreken, die is niet moeilijk, alleen lang' - werd geboren in India en woonde vanaf zijn 18de achtereenvolgens in de Verenigde Staten, Engeland, Duitsland en sinds tien jaar in Nederland. Hij vertelt over zijn aanstaande baan als rector magnificus van de VU. En over wat hij zou willen veranderen.


Ontmoette u al Nederlanders die zeiden: dus jij komt hier van buiten om even aan ons te vertellen hoe wij het moeten doen?

'Nee. Ik leg ze niets op, ik deel met ze dat er ook andere manieren bestaan. En ik ben zelf een Nederlander. Drie weken geleden ben ik naar de ambassade van India gegaan. In India is het niet toegestaan om twee paspoorten te hebben. Ik heb mijn Indiase paspoort opgegeven om de Nederlandse nationaliteit te kunnen krijgen. Dat is mijn teken van commitment aan dit land. Mijn vrouw komt ook uit India, ze heeft hetzelfde gedaan. Onze dochter is geboren in Enschede, wij willen hier blijven. Ik wil volledig deel uitmaken van dit land, ik wil kunnen stemmen tijdens de verkiezingen.'


Was het een emotioneel moment?

'Een zakelijk moment. Het doet geen pijn, mijn wortels blijven hetzelfde, het voelt alleen raar. Ik heb 48 jaar een Indiaas paspoort gehad en nu niet meer. De volgende keer dat ik naar India ga, moet ik een visum aanvragen. Dan krijg ik een levenslang visum, maar ik moet het wel aanvragen.'


Hoe groeide u op in India?

'Ik kom uit het zuiden, uit Tamil Nadu. Thuis spraken we Tamil. We woonden in New Delhi, in het noorden. In India spreekt iedereen Engels, de taal van het noorden is Hindi. Een taal die in niets lijkt op Tamil. Het eten is anders, de cultuur. Mijn vader had gestudeerd, hij werkte als accountant. Hij had niet een bedrijf dat ik kon overnemen, zoals bij de vaders van sommige van mijn vrienden. We hoorden bij de middenklasse, ik moest gewoon studeren en hard werken.

'Bij het Indian Institute of Technology deed ik toelatingsexamen met 200 duizend andere kandidaten. Alleen de beste 1.500 gingen door. Daar hoorde ik bij, maar ik had ook aanvragen gedaan voor universiteiten in het buitenland. Voor Cornell in Amerika kon ik een beurs krijgen. Zonder een beurs was het onmogelijk om in het buitenland te studeren.'


Hoe was het in Amerika?

'India is zo groot dat elk deel van het land anders is. Toch zijn we allemaal Indiaas. In de Verenigde Staten leefde ik, op mijn 18de, voor het eerst met buitenlanders: Amerikanen en andere vreemdelingen, zoals ik. En ik had opeens vrijheid, 10 duizend kilometer van huis.

'Ik vroeg mijn vader een keer om advies. Op Cornell hadden ze me gevraagd om lid te worden van een studentenvereniging, een fraternity, ik geloof dat het Sigma Phi Epsilon was. Ik zou het enige niet-blanke lid worden. Mijn vader zei: ik heb geen antwoord op deze vraag, ik ken de wereld niet waarin jij nu zit. Mijn vader had gestudeerd in Engeland. Ik weet nog dat ik toen dacht: ik ben hier alleen, ik moet zelf uitvinden hoe het werkt. Uiteindelijk heb ik beslist om me niet aan te sluiten bij de vereniging, ik wilde liever onafhankelijk blijven.'


In 2004 werd u hoogleraar bij de Universiteit Twente. Hoe verschilde Nederland van andere landen?

'Nederlanders staan zeer open voor buitenlanders. In Twente werkte ik op de afdeling technische natuurkunde, daar was bijna de helft van de hoogleraren buitenlands. Duitsers, een Ier, een Amerikaan en ik. Wij kijken vooral naar excellentie. In Duitsland was dat moeilijker. Wat in Nederland een paradox is: in de top zijn wel buitenlanders, alleen komen die allemaal uit het buitenland. Hier bestaan weinig Nederlandse Turken of Marokkanen of Surinamers die hoogleraar zijn. Ik geloof dat ik van alle Nederlandse universiteiten het eerste gekleurde lid ben van een college van bestuur. Maar dat is niet waar het voor mij om draait. Ik ben trots dat ik hier rector magnificus word - niet omdat ik de eerste ben. Dat is een bijkomstigheid, het is mooi meegenomen. Het gaat om mijn wetenschappelijke statuur en bestuurlijke ervaring.

'In Amerika is meer diversiteit, daar doen African Americans al vijftig jaar mee. Het kan zijn dat het hier een kwestie van tijd is. Dat studenten mij over de VU zien lopen en denken: ik kan rector magnificus worden. Ik heb altijd geprobeerd om een rolmodel te zijn. Wat het misverstand blijft: diversiteit op zich is geen doel. Verschillende perspectieven leiden tot debat en daardoor tot excellentie. Een homogene club leidt tot minder discussie. Nederland begint daarover nu na te denken. Je moet je altijd afvragen: hebben wij de expertise om zo goed mogelijk te zijn? Meer diversiteit leidt tot een scherpere discussie. Ik zeg niet dat het ene beter is dan het andere. Het is alleen anders.'


Tussenstukken:
(geen titel)

Nederlands
'Als ik over straat loop. Ik voel me geen buitenstaander in dit land.'

Indiaas
'Wanneer ik kook. Ik ben de kok bij ons thuis.'

Eten
'Een mooie pittige kipcurry.'

Partner
'Ze is Indiaas. Dat is toeval, al kenden onze families elkaar al wel in India.'

Mohammed cartoons
'Wij leven in een democratie met vrijheid van meningsuiting, maar daar komt een verantwoordelijkheid bij. Het moet niet de bedoeling zijn om mensen te kwetsen.'


Vinod Subramaniam
Vinod Subramaniam (India, 1967) is deze week begonnen als rector magnificus aan de VU in Amsterdam. Na zijn studie aan Cornell promoveerde hij aan de University of Michigan. Vervolgens werkte hij voor het Max Planck Instituut in Göttingen. 'Mijn vrouw woonde in Amerika, ze wilde niet naar Duitsland komen. Als compromis werd het Engeland, zij kon daar blijven werken bij General Electric en ik bij AstraZeneca, een farmaceutisch bedrijf. Na twee jaar werd ik gevraagd om hoogleraar te worden bij de Universiteit Twente. Ik miste de academische wereld. Mijn vrouw kon blijven werken bij GE, in Haaksbergen. Naar Nederland wilde ze wel, de taal was geen belemmering, zoals in Duitsland. Hier spreekt iedereen Engels.'


In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die hun afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen nog met comedian Salaheddine (Marokkaans) en GTST-actrice Dilan Yurdakul (Turks).


Web:
'De volgende keer dat ik naar India ga, moet ik een visum aanvragen'
TT:
Ik wil volledig deel uitmaken van dit land
Wat het misverstand blijft: diversiteit op zich is geen doel
Ik ben hier alleen, ik moet zelf uitvinden hoe het werkt



Naar Cultuur, gelijkheid , Albanese cultuur , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]